1/27
In deze begrippenlijst vindt u de woorden i.v.m. tijd die handig zijn om te gebruiken bij geschiedenis.
historisch referntiekader
Het plaatsen van een historische gebeurtenis, persoon of feit in zijn chronologische, geografische en maatschappelijke context met als doel verband bloot te leggen.
chronologisch referentiekader
Het indelen van een historische gebeurtenis, feit, ruimte of persoon in de tijd.
chronologisch
In de juiste volgorde volgens de tijd.
oud → jong
diachroon
Doorheen de tijd.
→ Eenzelfde samenleving in eenzelfde ruimte op verschillende momenten in de tijd bestuderen.
synchrron
Tegelijkertijd.
→ Gebeurtenissen of samenlevingen die op hetzelfde moment plaatsvinden, vergelijken.
gelijktijdigheid
Gebeurtenissen, personen, samenlevingen die op hetzelfde moment plaatsvinden.
ongelijktijdigheid
Wanneer twee gebeurtenissen op verschillende momenten plaatsvinden.
continuïteit
Periode waarin de belangrijkste eigenschappen van de samenleving of een cultuur dezelfde blijven.
Tegengestelde: breuk.
discontinuïteit
De belangrijkste kenmerken en het karakter van een samenleving veranderen aanzienlijk.
Vb.: manier van wonen, werken, geld verdienen, geloven, politiek bestuur, technologie enz. zijn fundamenteel verandert
breuk
Een grote plotse verandering.
Tegengestelde: continuïteit
periode
Afbakening in de tijd → historische periode = tijdvak.
decennium
Periode van 10 jaar.
Eeuw
Periode van 100 jaar.
Millennium
Periode van 1000 jaar.
causaal
Oorzakelijk verband.
aanleiding
Incidentele gebeurtenis die een andere gebeurtenis uitlokt.
oorzaak
Gebeurtenis die leidt tot een andere gebeurtenis.
reden
De wil, de motivatie (standpunt) waarom een persoon een bepaalde handeling stelt.
gevolg
Een gebeurtenis die het resultaat is van een andere (reeks) gebeurtenis(sen)
korte termijn
Een kort tijdsbestek waarin een gebeurtenis of verandering zich snel voordoet, zoals een directe reactie op een gebeurtenis. Ook wel ‘de directe gevolgen’.
lange termijn
Een periode die zich uitstrekt over een aanzienlijke tijd.
Gevolgen of effecten die zich nog lang na de feiten voordoen.
evolutie
Een trage, geleidelijke verandering van één van de kenmerken van een samenleving.
revolutie
Periode van een plotse en/of grote verandering: alle typische kenmerken van een samenleving veranderen.
interne factoren
Elementen binnen een gebied of samenleving die een rol spelen bij een gebeurtenis.
externe factoren
Elementen die hoewel ze buiten een gebied of samenleving afkomstig zijn toch een gebied of samenleving beïnvloeden.
wisselwerking
Interactie of wederzijdse beïnvloeding (dus in beide richtingen beïnvloeden).
universeel
Algemeen geldend
Vb.: Voor alle periode of voor alle plaatsen/landen/groepen…
relatief
Enel voor één specifieke periode of groep of land of sector of… geldig.