S24 Gospodarka wodno-elektrolitowa, witaminy

Prawidłowy bilans dzieny wody

Izowolemia

RAA

Prawo elektroobojętności płynów ustrojowych

Prawo izomolalności (izoosmolalności) płynów

ustrojowych

Luka osmotyczna, Prawo izojonii:

Wydzielanie ADH

kilirens osmotyczny

kilirens wolnej wody

Ustrój broni stałej osmolalności

płynów ustrojowych

Zaburzenia objętości płynów i stężenia elektrolitowego płynów

ustrojowych

Odwodnienie izotoniczne

Odwodnienie hipertoniczne

Odwodnienie hipotoniczne

Przewodnienie izotoniczne

Przewodnienie hipertoniczne

Przewodnienie hipotoniczne

Środowisko

pozakomórkowe

miernik zaburzeń równowagi wolnej wody

Hipernatremia przyczyny

Hipernatremia

Hipernatremia objawy wczesne, uwarunkowane vs przewlekle

Hipernatremia z odwodnieniem

- najczęstsza sytuacja

hipernatremia z odwodnieniem Objawy kliniczne i objawy laboratoryjne

hipernatremia z odwodnieniem leczenie

hipernatremia z odwodnieniem jak uzupełnia się płyny

Hipernatremia z odwodnieniem - moczówka prosta

Hipernatremia z przewodnieniem

Hiponatremia podział

Hiponatremia hipotoniczna

Hiponatremia hipotoniczna z hipowolemią

Hiponatremia z odwodnieniem

- częsta sytuacja

Hiponatremia z odwodnieniem

Leczenie:

Leczenie:

• 1/2 deficytu należy uzupełnić w 24h.

Szybkie uzupełnienie grozi mielinolizą mostu

czym grozi zbyt szybkie uzupełnianie sodu w hiponatremii z odwodnieniem

hiponatremia hipotoniczna z izowolemią pczycyzny

Hiponatremia hipotoniczna z hiperwolemią:

Hiponatremia z przewodnieniem

Mechanizmy rozwoju hiponatremii

Hiponatremia z prawidłową ECV

Hiponatremia z prawidłową lub zwiększoną ECV

Leczenie

Hiponatremia niehipotoniczna

Płyn śródkomórkowy

jak hipokaliemia prowadzi do zasadowicy

jak zasadowica prowadzi do hipokaliemii

hipokaliemia przyczyny

Przyczyny:

• Przesunięcie do wnętrza komórki (transmineralizacja)

• Niedostateczna podaż

Utrata:

• Drogą przewodu pokarmowego (odsysanie treści żołądkowej, wymioty)

• Drogą nerek (rzeczywista utrata, leki moczopędne)

• Przez skórę

hipokaliemia objawy

• Osłabienie mięśni (wzrost potencjału spoczynkowego miocytów i

neurocytów)

• Zaburzenia rytmu serca (skurcze dodatkowe), częstoskurcz komorowy typu

torsade de pointes

• Osłabienie mięśni szkieletowych – rabdomioliza

• Zaparcia – niedrożność porażenna

• Zatrzymanie moczu

• Zaburzenia neurologiczne – parestezje, nadpobudliwość nerwowa i apatia

Dobowa podaż potasu

jak hiperkaliemia powoduje kwasicę

jak kwasica powoduje hiperkaliemie

hiperkaliemia przyczyny

hiperkaliemia objawy

hiperkaliemia leczenie

Leczenie:

1. Zwiększanie progu błonowego - 10% glukonian Ca 10 ml iv. W ciągu 3

minut, powtórzyć po 5 minutach, działa 30 minut

2. Stymulacja serca

3. Przesunięcie do komórek:

• 500 ml 20% glukozy + 10j insuliny w ciągu 1h

• 1-2 amp. NaHCO3- u części chorych nieskuteczne, wiąże jony Ca

4. Zwiększenie usuwania potasu:

• Zwiększenie wydalania potasu drogą nerek - furosemid

• Zwiększenie wydalania potasu drogą przewodu pokarmowego poprzez

wymianą K+ na Na +

- sulfonowana żywica polistyrenowa - Kayexylate -

Resonium

p.o. 30g/50 ml sorbitolu

p.r. 50g/200 ml sorbitolu ( ma pozostać 1h)

• Hemodializa

Zaburzenia wodno-elektrolitowe i kwasowo-

zasadowe: wymioty, biegunka

ZMNIEJSZONY POBÓR WITAMIN

Zmniejszone wchłanianie witamin

choroby nerek mogą wywoływać niedobór jakiej witaminy

metotreksat może powodować niedobór jakiej witaminy

retinol

OBJAWY KLINICZNE HIPOWITAMINOZY A:

WZROK

Kurza ślepota, ślepota zmierzchowa:

• zaburzenia adaptacji wzroku do ciemności w związku z brakiem resyntezy rodopsyny.

Xerophtalmia:

• wysuszenie i rogowacenie rogówki (zeskórnienie rogówki), suchość oka związana jest również z rogowaceniem nabłonka gruczołów łzowych, czego wynikiem jest zmniejszone wydzielanie łez.

Plamki Bitota:

• białe ogniska zkeratynizowanego nabłonka na spojówce

Keratomalacja, rozmiękanie rogówki:

• owrzodzenia, wtórne infekcje:

• zapalenie obejmujące całą gałkę oczna (panophthalmitis) i zniszczenie oka z następową ślepotą.

• zagojenie owrzodzeń z wytworzeniem blizn – bielmo (leucoma)

SKÓRA W HIPOWITAMINOZIE A:

Nadmierne rogowacenie naskórka:

• skóra sucha, chropowata – „skóra ropuchy”

Rogowacenie mieszków włosowatych:

• przedwczesne siwienie, wypadanie włosów

Rogowacenie gruczołów potowych:

• zmniejszenie wydzielania potu, suchość skóry

BŁONY ŚLUZOWE W HIPOWITAMINOZIE A:

Przewód pokarmowy:

• zmiany zanikowe śluzówki – zapalenie biegunka,

• kamica żółciowa (złuszczony nabłonek może stanowić jądro krystalizacji)

Układ oddechowy:

• zmiany zanikowe śluzówki, wysychanie, owrzodzenia,

• cuchnący zanikowy nieżyt nosa powodujący zaburzenia węchu

• przewlekła chrypka

• zapalenie oskrzeli

Układ moczowy:

• kamica nerkowa (złuszczony nabłonek może stanowić jądro krystalizacji)

HYPERWITAMINOZA A objawy

HYPERWITAMINOZA A

WITAMINA D3:

Objawy hipowitaminozy D3:

HIPOWITAMINOZA D3 przyczyny

Zaburzenia wchłaniania witaminy D3 w jelitach:

• dieta beztłuszczowa

• ZUW (zespół upośledzonego wchłaniania), resekcja jelita cienkiego

• Choroby wątroby, niedobór kwasów żółciowych.

Utrata witaminy D3 z białkami organizmu:

• zespół nerczycowy

• enteropatia wysiękowa

Wzrost zapotrzebowania na witaminę D3:

• alkoholicy

• kobiety w ciąży

• chorzy leczeni sterydami i lekami przeciwpadaczkowymi (luminal)

Niedobory enzymów:

• prowadza do zaburzeń przemiany witaminy D3

Choroby wątroby:

• marskość

• leki upośledzające aktywność enzymów mikrosomalnych (luminal)

Choroby nerek:

• uszkodzenie miąższu nerek

• niewydolność nerek

Defekt receptorów dla witaminy D3

• pomimo obecności witaminy D3 nie wykazuje działania na komórki docelowe

Krzywica oporna na witaminę D3

• związana z zaburzeniami przenoszenia wapnia i fosforanów

krzywica

objawy krzywicy

Objawy ogólne:

• zmniejszona ruchliwość, spadek napięcia mięśniowego

• drażliwość, nadpobudliwość

• brak apetytu, naprzemienne biegunki i zaparcia

• nadmierne pocenie

Kości

Kości krótkie:

• Zmiany w kościach krótkich zaczynają się już od 2- 6 miesiąca życia

• CRANIOTABES: spłaszczenie potylicy w wyniku rozmiękania kości czaszki, objaw piłeczki pingpongowej

• NIEZARASTANIE CIEMIĄCZEK: powiększenie obwodu, wałowate brzegi

• CAPUT QUADRATUM: uwypuklenie guzów czołowych i ciemieniowych

• RÓŻANIEC KRZYWICZY: zgrubienia na granicy części kostnej i chrzęstnej żeber.

Kości długie:

• Zmiany w kościach długich zaznaczają się w 6-8 miesiącu, gdy dziecko zaczyna chodzić

• BÓL: nasila się w miarę wzrostu aktywności fizycznej

• BRANSOLETY KRZYWICZE: rozszerzenie przynasad kości długich

• ZNIEKSZTAŁCENIE KOŚCI DŁUGICH: pałąkowate nogi, kołyszący chód, złamania rzekome

• KURZA KLATKA PIERSIOWA

• KLATKA DZWONOWATA: wygięcie łuków żebrowych ku górze

• BRUZDA HARISSONA: wciągnięcie żeber w miejscu przyczepu przepony

• GARB KRZYWICZY

• SPŁASZCZENIE MIEDNICY: skrócony wymiar przednio-tylny

Inne:

• zahamowanie wzrostu

• opóźnione ząbkowanie, niedorozwój zębów

Mięśnie:

• Spadek napięcia mięśniowego

• - mięśnie wiotkie, osłabione o obniżonej sprawności

• Żabi brzuch:

• duży, rozlany brzuch (wynik spadku napięcia mięśniowego)

Tężyczka:

• Pojawia się sporadycznie u dzieci krzywiczych najczęściej w okresie wiosennym

HIPERWITAMINOZA D3

WITAMINA E

WITAMINA K działanie

WITAMINA K – PRZYCZYNY NIEDOBORU

WITAMINA K – OBJAWY NIEDOBORU

WITAMINA C

Najczęstszymi objawami niedoboru witaminy C są:

WITAMINA C - przedawkowanie

Do grupy witamin z grupy B zalicza się: