Begrippenlijst thema 2 - Geschiedenis

In deze flashcards vindt u de moeilijke en belangrijke woorden uit thema 2: Franse Revolutie en Congres van Wenen. Opmerking: Sommige termen hebben een specifieke definitie die enkel aansluit bij dit thema. Kortom mogen sommige termen dus niet veralgemeend worden.

satellietstaten

Een onafhankelijk land waar Napoleon de politiek leider vervangen heeft door een familielid. Daardoor staat dit land in dienst van Frankrijk.

Annexeren

Een land verovert een ander land waardoor dat 2de land zijn onafhankelijkheid verliest: het veroverde land heeft geen eigen parlement, leider of grondgebied meer.

nationaliseren

Privébedrijven worden overheidsbedrijven
Voorbeelden:

• kloosters en hun grondgebied worden eigendom van Franse staat

inflatie

Plotse prijsstijging (zonder dat de lonen volgen) waardoor de koopkracht fors daalt en ook de waarde van een munt sterk daalt.

protectionisme

Een economisch systeem waarbij de overheid de eigen markt en de eigen productie beschermt tegen buitenlands concurrentie.

importeren / import

Binnenbrengen van goederen of diensten in een land.

exporteren / export

Goederen, diensten of digitale gegevens naar het buitenland verkopen of versturen.

manufactuur

Een gemeenschappelijke werkplaats zonder machines maar met arbeidsspecialisatie.

corporatisme

Het systeem van gilden en ambachten: de productiemethode, arbeidsduur, kwaliteit, lonen, openingsuren, prijzen enz. zijn niet het resultaat van vraag en aanbod maar worden afgesproken binnen beroepsverenigingen.

assignat (Frans woord)

Papieren bankbiljet uitgegeven door de overheid (voorloper van een obligatie)

ondernemersvrijheid

Ondernemers hebben de vrijheid om hun bedrijf te runnen: alleen zij (en niet de overheid) beslissen over investeringen, lonen, arbeidsduur, personeel, enz.

vrijemarkteconomie

De prijs wordt bepaald door vraag en aanbod en niet door de overheid vastgelegd.

progressief

Vooruitstrevend, streven naar verandering.

conservatief

Behoudsgezind, niets aan de huidige situatie willen veranderen.

volkssoevereiniteit

Alle macht ligt bij het volk:

1. De politiek leider moeten verantwoording afleggen bij het volk: bij wanbestuur mag het volk hen afzetten

2. het volk heeft het recht zijn politieke leider te kiezen

3. het volk heeft het recht om zijn bestuursvorm te kiezen

agreement (Engels woord)

instemming

Elke nieuwe wet komt tot stand via een meerderheid (50%+1)

verlichting

Denkstroming uit de 17^de en de 18^de eeuw, waarbij het vertrouwen in de eigen kennis centraal komt te staan. De Kerk, koning of adel mag je niet meer kennis opleggen.

rechterlijke macht

Dit zijn de rechtbanken en gerechtshoven: zij moet controleren of iedereen de wet naleeft en wie dat niet doet bestraffen.

uitvoerende macht

Dit is de regering: de regering moet het land besturen op basis van de bestande wetten. De minister mogen niets aan de wet veranderen.

wetgevende macht

Dit is het parlement: het parlement gaat discussiëren en stemmen over wetsvoorstellen. Alleen als een wet goedgekeurd is door 50%+1 van de parlementsleden, is de wet geldig.

scheiding der machten

De macht in een maatschappij ligt niet bij 1 persoon of 1 groep, maar wordt opgedeeld in 3 machten: de wetgevend, de uitvoerende en de rechterlijke macht.

standentelling

Bij een stemming in het parlement krijgt elke stand 1 stem, ongeacht het aantal parlementsleden van deze stand.

hoofdelijke telling

Bij een stemming in het parlement heeft elk parlementslid 1 stem.

Staten-Generaal

De naam van het Franse parlement voor de Franse Revolutie: een standenvertegenwoordiging die belastingen goedkeurt in ruil voor privileges.

privileges

voordelen, voorrechten

goddelijke recht of droit divin

De koning is de plaatsvervanger van God op aarde. Hij moet zich aan niemand (dus ook niet aan het volk) verantwoorden. Wie kritiek heeft op zijn beleid, bekritiseert God.

vorstelijk absolutisme

Een politiek systeem waarbij alle macht en gezag rust in de handen van de koning. Hij moet zich niet verantwoorden en is niet gebonden aan wetten.

verlicht despotisme

De vorst regeert als een absolutistische koning maar respecteert wel een aantal ideeën van de verlichting vb. wetenschap, hygiëne, efficiëntie van transport, onderwijs stimuleren enz.

nationalisme

• een uitdrukkelijke voorkeur voor producten, de cultuur, tradities, enz. uit eigen land.

• Politiek streven naar een eigen land met een eigen bestuur en een eigen grondgebied.

liberalisme

Is een stroming waarbij het volk zich lostrekt van de macht en invloed van Kerk en adel. het volk wil niet langer politiek, economisch en cultureel gedomineerd worden door Kerk en adel maar wil zelf besturen.

invasie

Een land militair binnenvallen.

expansie

Uitbreiding (van het territorium via oorlog)

revolte

opstand

grondwet

een speciale wet waarin is vastgelegd hoe een land wordt bestuurd en wat de burgerrechten en politieke rechten maar ook de plichten van de burgers zijn.

monarchie

Een koninkrijk = een land met een koning als staatshoofd

Code Civil

Een burgerlijk wetboek ingevoerd door Napoleon: daarin staan alle regels over een conflict tussen personen, bedrijven en de overheid.

Continentale Blokkade

Napoleon wil de import en export van Groot-Brittannië blokkeren door met schepen de handel tussen Groot-Brittannië en Europa te verhinderen. Groot-Brittannië zal met een tegenblokkade reageren.

bondgenoot

Een gebied dat politiek en militaire steun verleent aan een land en/of waarmee een land samenwerkt.

standenmaatschappij

Een maatschappij/samenleving die is opgedeeld in verschillende groepen en/of standen: clerus, adel en derde stand.

splendid isolation (Engelse term)

Is de internationale politiek van Groot-Brittannië in de 19^de eeuw die eruit bestaat zich niet met Europese conflicten in te laten maar alle aandacht te richten op de uitbreiding van de maritieme macht end e kolonies van het land.

restauratiepolitiek

Het gezag van de oorspronkelijke koning opnieuw willen herstellen en het politiek liberalisme willen afschaffen.

reactionair

Tegenreactie tegen de Franse Revolutie die het politiek liberalisme wil afschaffen.

legitimiteitsbeginsel

Enkel de legitieme koning kan op de troon zetelen want hij is de plaatsvervanger van God op aarde. Marinettenkoning van Napoleon moeten plaats ruimen.

multinationale staat

Een land dat verschillende volkeren huisvest

minoriteit

Minderheid, een kleine bevolkingsgroep in een samenleving.

personele unie

2 onafhankelijke staten die bestuurd worden door hetzelfde staatshoofd

Vb.: Oostenrijk-Hongarije

emanciperen

Het streven naar een eigen volwaardige deelname aan de samenleving, zonder voogdij van derden. (dat kan een volk zijn, een minoriteit zijn, vrouwen, minderjarigen, …)