Biologie thema 1 woordenlijst

het geslachtshormoon

hormoon dat een centrale rol speelt in de ontwikkeling van de geslachtsorganen

het oestrogeen

belangrijkste vrouwelijk geslachtshormoon dat verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van vrouwelijke geslachtskenmerken

het progesteron

essentieel vrouwelijk geslachtshormoon dat een cruciale rol speelt in de menstruatiecyclus

het testosteron

belangrijkste mannelijk geslachtshormoon

voortplantingsorgaan

De voortplantingsorganen zorgen samen voor de reproductie. De mannelijke organen (testikels en penis) produceren zaadcellen en brengen deze in de vrouwelijke organen. Die organen (eierstokken

het FSH

Een hormoon dat wordt aangemaakt door de hypofyse in de hersenen. Het speelt een cruciale rol bij de voortplanting: het stimuleert de eierstokken (en de rijping van eicellen) bij vrouwen en de zaadbalproductie bij mannen.

het LH

Een hormoon dat in de hersenen (door de hypofyse) wordt aangemaakt. Het is cruciaal voor de voortplanting en speelt een grote rol in de menstruatiecyclus en de vruchtbaarheid.

het primaire geslachtskenmerk

De geslachtskenmerken die zich in de embryonale fase vanaf de zesde week zowel inwendig als uitwendig ontwikkelen. Bij de geboorte tonen die het geslacht van de baby. de primaire geslachtskenmerken

het secundaire geslachtskenmerk

De geslachtskenmerken die pas vanaf de puberteit voorkomen onder invloed van de toegenomen geslachtshormonen. Ze maken de verschillen tussen jongens en meisjes groter. de secundaire geslachtskenmerken

de follikel

Een met vocht gevuld blaasje in de eierstok waarin een eicel rijpt. Elke maand groeit één dominante follikel tot een formaat van 20 tot 25 mm

de eicelrijping

vrouwelijke geslachtscel die zich ontwikkelt en rijpt in de eierstok onder invloed van geslachtshormonen /

het geel lichaam

Een tijdelijke klier in de eierstok die ontstaat na de eisprong. Het speelt een cruciale rol in je menstruatiecyclus en eventuele zwangerschap door de aanmaak van het hormoon progesteron. /

de zaadcelvorming

mannelijke geslachtscel die zich ontwikkelt en rijpt in de teelballen onder invloed van geslachtshormonen /

het zaadbuisje

Bevinden zich in de zaadballen (teelballen). Een teelbal bestaat grotendeels uit honderden van deze microscopisch kleine

de cellen van Leydig

Gespecialiseerde cellen in de teelballen (testes) die zich in het bindweefsel tussen de zaadbuisjes bevinden. Hun voornaamste functie is de productie van testosteron

de cellen van Sertoli

Gespecialiseerde steun- en voedstercellen in de teelballen (testikels) die essentieel zijn voor de aanmaak van zaadcellen. Ze vormen de wanden van de zaadbuisjes en begeleiden de rijping van kiemcellen tot volwassen spermatozoa. de cellen van Sertoli

de inhibine

Een hormoon dat wordt aangemaakt door de cellen van Sertoli bij hoge concentraties aan testosteron. Inhibine remt de hypofyse

de vruchtbare periode

de periode tijdens de menstruatiecyclus waarin geslachtsgemeenschap kan leiden tot bevruchting /

de zaadlozing

Het naar buiten persen van sperma uit de penis. Dit gebeurt tijdens een seksueel hoogtepunt (orgasme)

de zaadlozingen

de natuurlijke selectie het proces waarbij slechts de beste zaadcellen de eicel bereiken

de bevruchting

het versmelten van een zaadcelkern met een eicelkern

de zygote (bevruchte eicel)

Ontstaat na de versmelting van een zaadcelkern met een eicelkern. de zygoten

het

bevruchtingsmembraan

Een ondoordringbare beschermlaag rondom een eicel. Het ontstaat direct nadat één zaadcel de eicel is binnengedrongen. Deze laag zorgt ervoor dat de eicel meteen op slot gaat

het hCG

Een hormoon dat voornamelijk wordt aangemaakt tijdens de zwangerschap. Het is de basis van elke zwangerschapstest en zorgt ervoor dat het zwangerschap in stand blijft door de aanmaak van progesteron te stimuleren.

de stamcel

cel zonder specifieke functie

de innesteling

Het proces waarbij een bevruchte eicel zich nestelt in het baarmoederslijmvlies. Dit gebeurt 5 tot 12 dagen na de eisprong (gemiddeld na 9 dagen) en markeert het officiële begin van een zwangerschap.

het embryo

Eerste ontwikkelingsfase die ontstaat na deling van de zygote. In deze fase gebeurt de innesteling en de celdifferentiatie. de embryo’s

de placenta (moederkoek)

Een sterk doorbloed orgaan dat zorgt voor stofuitwisseling van O2

de navelstreng

Verbinding tussen embryo of foetus met de placenta

de foetus

Tweede ontwikkelingsfase die ontstaat na de embryonale fase. Deze fase wordt gekenmerkt door een sterke groei en een verdere ontwikkeling van organen. de foetussen

het vruchtwater

Vocht waarin het embryo en later de foetus leeft tijdens de zwangerschap. Het beschermt deze tegen schokken en temperatuurschommelingen. /

de vruchtzak

Zak waarin embryo en foetus ontwikkelen. Deze wordt gevormd door twee vruchtvliezen en is gevuld met vruchtwater.

de vruchtzakken

de echografie medische beeldvorming via geluidsgolven die wordt gebruikt om de groei en ontwikkeling van een baby op te volgen en eventuele afwijkingen tijdig op te sporen

de oxytocine

een lichaamseigen hormoon dat de baarmoeder stimuleert tijdens de bevalling en zorgt voor het op gang komen van borstvoeding /

de wee

Krachtige samentrekkingen van de spieren in de baarmoeder. Deze zijn pijnlijk

de anticonceptie

het voorkomen van een zwangerschap bij geslachtsgemeenschap de anticonceptiva

het PMS(premenstrueel syndroom)

verzamelnaam voor lichamelijke en/of emotionele klachten die een meisje kan ervaren in de periode voor de menstruatie /

de endometriose

Endometriose is een weefsel dat lijkt op baarmoederweefsel en zich niet in de baarmoeder bevindt. Het zijn cellen die zich als kankercellen gedragen

de anabole steroïde

Chemische varianten van het mannelijke geslachtshormoon testosteron. Ze worden vooral gebruikt bij bodybuilders voor extra spierontwikkeling. Deze stoffen staan op de dopinglijst en zijn verboden.

de anabole steroïden

de hormoonverstoorder chemische stof die in tal van producten zit en schadelijk kan zijn voor het organisme omdat ze daar een verstorende werking op de hormonenbalans kan hebbe