1/27
Sedat Simavi Endüstri Meslek Lisesi 10. sınıf matematik tekrar dersi notlarından derlenen orantı, ters ve doğru orantı, Pisagor bağıntısı, trigonometri ve yüzde problemlerini içeren terim ve kavram kartları.
Oranda Sadeleştirme (Sarı ve Pembe Bilyeler)
14 sarı bilyenin 21 pembe bilyeye oranının 7 ile sadeleştirilerek en sade biçimde 32 olarak ifade edilmesi.
Doğru Orantı (Karışım Problemi)
Tuzun suya oranının 2:7 olduğu bir karışımda, 40 ml tuz kullanıldığında içler dışlar çarpımı ile hesaplanan 140 ml su miktarı.
Doğru Orantı (Hız ve Yol)
Sabit hızla 3 saatte 900 km yol alan bir aracın, aynı hızla 7 saatte katettiği 2100 km mesafe.
Doğru Orantı (Üretim Kapasitesi)
1 robotun 4 saatte 20 oyuncak ürettiği koşullarda, aynı hızda çalışan 3 robotun 4 saatte ürettiği 60 oyuncak.
Harita Ölçeği Doğru Orantısı
Haritada 2 cm mesafenin gerçekte 5 km'yi gösterdiği durumda, 8 cm mesafenin karşılığı olan 20 km gerçek uzaklık.
Ters Orantı (Musluk ve Havuz Doldurma)
4 musluğun 6 saatte doldurduğu bir havuzun, aynı güçteki 8 musluk tarafından doldurulma süresi olan 3 saat (4×6=8×3).
Ters Orantı (İşçi ve Gün Sayısı)
7 işçinin 4 günde bitirebildiği bir işin, 2 işçi tarafından tamamlanma süresi olan 14 gu¨n (27×4=14).
Ters Orantı (Kitap Okuma Süresi)
Günde 20 sayfa okuyarak 15 günde bitirilen bir kitabın, günde 30 sayfa okunması halinde bitme süresi olan 10 gu¨n (3020×15=10).
Doğru Orantılı Kazanç Paylaşımı
9000 TL kazancın 4 saat ve 6 saat çalışan iki işçiye süreleriyle orantılı paylaştırılması sonucu alınan sırasıyla 3600 TL ve 5400 TL tutarları.
Doğru Orantılı Yaş Paylaşımı
1600 TL bayram harçlığının 5 ve 3 yaşlarındaki torunlara yaşları oranında paylaştırılmasıyla elde edilen sırasıyla 1000 TL ve 600 TL tutarları.
Pisagor Bağıntısı
Bir dik üçgende dik kenarların kareleri toplamının hipotenüsün karesine eşit olduğunu gösteren a2+b2=c2 kuralı.
Dik Kenarları 3 cm ve 5 cm Olan Dik Üçgen Hipotenüsü
Pisagor bağıntısıyla x2=32+52=34 eşitliğinden elde edilen x=34 cm uzunluğu.
Özel Dik Üçgen (9-12-15 Üçgeni)
Hipotenüsü 15 cm ve bir dik kenarı 12 cm olan dik üçgende, 152=122+x2 bağıntısıyla bulunan 9 cm uzunluğundaki diğer dik kenar.
Tümler Açılarda Trigonometrik Dönüşüm
Toplamları 90∘ olan açılardan birinin sinüsünün diğerinin kosinüsüne, birinin tanjantının diğerinin kotanjantına eşit olması kuralı (sin(25∘)=cos(65∘), tan(55∘)=cot(35∘)).
Temel Trigonometrik Özdeşlik (sin2(x)+cos2(x))
Aynı dar açıya sahip sinüsün karesi ile kosinüsün karesinin toplamının daima 1'e eşit olması özdeşliği (sin2(50∘)+cos2(50∘)=1).
Tanjant ve Kotanjant Çarpım Özdeşliği
Aynı açı değerine ait tanjant ve kotanjant çarpımının daima 1'e eşit olması durumu (tan(70∘)×cot(70∘)=1).
Özel Açıların Trigonometrik Değerleri
sin(30∘)=21, cos(60∘)=21 ve tan(45∘)=1 olarak tanımlanan standart trigonometrik açı değerleri.
3-4-5 Dik Üçgeninde Trigonometrik Oranlar
Karşı kenarı 3, komşu kenarı 4 ve hipotenüsü 5 olan dar açıda; sin(α)=53, cos(α)=54, tan(α)=43 ve cot(α)=34 oranları.
30°-60°-90° Dik Üçgen Kuralı
Bir dik üçgende hipotenüs uzunluğunun, 30∘'lik açının karşısındaki dik kenar uzunluğunun 2 katına eşit olması kuralı (x=7×2=14 cm).
Dik Üçgende Alan Hesabı
Dik kenar uzunluklarının çarpımının ikiye bölünmesiyle bulunan alan formülü (28×7=28 cm2).
Üçgende Yükseklik Hesabı (Alan Yardımıyla)
Alanı 40 cm2 ve tabanı 10 cm olan üçgende, 40=210×h formülünden hesaplanan h=8 cm değeri.
Özel Dik Üçgende Alan (6-8-10 Üçgeni)
Hipotenüsü 10 cm ve bir dik kenarı 6 cm olan dik üçgenin, diğer kenarının 8 cm bulunmasıyla 26×8=24 cm2 olarak hesaplanan alanı.
Yüzde-Kesir-Ondalık Dönüşümü
%25 oranının kesir olarak 41, ondalık olarak 0,25; 51 kesrinin ise 10020=%20 ve 0,2 olarak gösterilmesi.
Bir Sayının Yüzdesini Hesaplama (500'ün %15'i)
Bir sayıyı yüzde değeriyle çarparak sonuca ulaşma işlemi (500×10015=75).
Yüzde Azaltma İşlemi (250'nin %20 Azaltılması)
Bir miktarın tamamından istenen yüzdenin çıkarılmasıyla kalan oran üzerinden hesaplanması (250×10080=200).
Yüzde İndirimi ve İndirimli Satış Fiyatı
2500 TL etiket fiyatına sahip bir ürüne uygulanan 1002500×50=1250 TL indirim tutarı ve 1250 TL yeni indirimli satış fiyatı.
Belirli Yüzdesi Verilen Büyüklüğün Tamamı
%30'u 150 olan sayının 30150×100=500 veya 41'i (%25'i) 85 sayfa olan kitabın tamamının 340 sayfa olarak hesaplanması.
Doğru Yanıt Başarı Yüzdesi
50 sorudan 45'ini doğru yanıtlayan bir öğrencinin doğru oranının paydayı 100 yaparak elde edilen 5045=10090=%90 değeri.