Psychologie in de Klas HS2 Adolescentiepsychologie

Adolescentie

Levensfase tussen kindertijd en volwassenheid, wanneer jongeren zich ontwikkelen tot zelfstandige participanten in de samenleving. Omvat ook psychologische, sociale en cognitieve ontwikkeling.

Puberteit

Biologische proces van geslachtsrijping en hormonale veranderingen.

Prefrontale cortex

Zone vooraan in het brein. Staat in voor plannen, impulscontrole en het overzien van gevolgen. Ontwikkelt trager.

Subcorticale hersengebieden

Zones onder de hersenschors, in het midden van het brein. Betrokken bij emoties, beloning en motivatie. Ontwikkelen vrij snel in de puberteit.

Executieve functies

Cognitieve sturinssysteem van het gedrag en het leren. Zorgen ervoor dat leerlingen niet alleen begrijpen wat ze moeten doen, maar ook in staat zijn om dit gepland, volgehouden en aangepast uit te voeren.

Werkgeheugen

Stelt de leerling in staat om informatie tijdelijk vast te houden en ermee te werken, bijvoorbeeld wanneer ze instructies moeten volgen, een probleem oplossen of nieuwe leerstof verbinen met voorkennis.

Inhibitie

Vermogen om impulsen en afleidingen te onderdrukken. Zowel zichtbaar gedrag als het mentaal onderdrukken van storende gedachten of emotionele reacties.

Cognitieve flexibiliteit

Vermogen om van strategie te veranderen wanneer een aanpak niet werkt, verschillende perspectieven in te nemen en nieuwe informatie te integreren.

Imaginair publiek

Adolescenten hebben voortdurend het gevoel dat anderen hen observeren en beoordelen, ook als dat niet zo is. Ze hebben het idee dat ze in het middelpunt van de belangstelling staan. Ze voelen zich hierdoor minder onbevangen en minder authentiek.

Hechting

De duurzame band tussen een persoon en belangrijke anderen. Belangrijke basis voor de emotionele en sociale ontwikkeling van jongeren.

Sensitieve responsiviteit

De mate waarmee een ouder of opvoeder de behoeften van een kind kan lezen en gepast reageert. Cruciaal voor veilige hechting.

Mind-mindedness

Het vermogen om je als opvoeder af te stemmen op de gedachten en gevoelens van het jonge kind.

Selectie (bij vriendschappen)

Adolescenten kiezen vrienden waarmee ze zaken delen. Leidt tot positieve bevestiging in een leeftijdsfase waarin ze hun identiteit ontwikkelen.

Socialisatie (bij vriendschappen)

Adolescenten zien hun vrienden als rolmodel en gaan elkaars gedrag overnemen. Kan zowel positieve als negatieve invloeden hebben.

Self disclosure

Adolescenten uiten hun persoonlijke gevoelens en gedachten bij vrienden. Gevoelens van onzekerheid en afhankelijkheid kunnen ontstaan uit angst dat de ander niet zorgvuldig omgaat met deze informatie.

Zelfconcept

Dimensies of categorieën waarin we onszelf zien. Evolueert veel doorheen de adolescentie

Zelfwaardering

De evaluatie van onszelf op verschillende domeinen of categorieën

Looking glass self theory

Adolescenten leren zichzelf te zien zoals ze denken dat anderen hen zien

Perspectiefinname

Adolescenten doen aan sociale vergelijking aangezien ze nu ook de informatie hebben van hoe anderen hen zien en hoe goed anderen ergens in zijn.

Identiteitsverwerving

Door exploratie en binding aan een keuze hebben jongeren keuzes gemaakt na een periode van zoeken. Gaat samen met meer zelfvertrouwen en psychologisch welzijn.

Voortijdige binding

Identiteitsontwikkeling zonder exploratie, maar met binding. Keuzes worden overgenomen van ouders of omgeving zonder ze kritisch te onderzoeken. Biedt tijdelijk zekerheid, maar kan later tot twijfel leiden.

Moratorium status

Actieve exploratie zonder vaste binding. Jongeren zoeken, twijfelen en experimenteren. Oogt onrustig, maar is een gezonde en belangrijke fase in identiteitsontwikkeling.

Identiteitsdiffusie

Geen exploratie en geen binding. Jongeren hebben weinig interesse in het maken van keuzes en laten dingen eerder op zich af komen. Kan gepaard gaan met lage betrokkenheid en onzekerheid.

kwetsbaarheidsverhogende factoren

Factoren die psychologische ontwikkeling (in de adolescentie) kunnen vertragen of negatief beïnvloeden. Bijvoorbeeld familiale conflicten, armoede, pestgedrag, onzekerheden …

protectieve factoren

Factoren die psychologische ontwikkeling (in de adolescentie) ondersteunen of verbeteren. Bijvoorbeeld goede vrienden, warme familie …