TKANKA NABŁONKOWA

Według czego rozróżniamy typy nabłonków?

Na podstawie liczby warstw komórek (jednowarstwowe vs wielowarstwowe), kształtu komórek powierzchniowych oraz ułożenia jąder (jak w nabłonku wielorzędowym).

Hemidesmosomy - budowa i rola

Mocują komórkę nabłonkową do jej błony podstawnej

Rzęski ruchome vs Mikrokosmki - różnice budowy

Mikrokosmki mają rdzeń ze sztywnych filamentów aktynowych. Rzęski ruchome mają układ mikrotubul 9 par obwodowych + 2 centralne (9+2), ciałko podstawowe i dyneinę motorową.

Gdzie występuje nabłonek jednowarstwowy płaski?

Śródbłonek naczyń krwionośnych i limfatycznych, mezotelium jam ciała, pneumocyty typu I w pęcherzykach płucnych, blaszka ścienna torebki Bowmana nerek.

Opis gruczołu: płaskie komórki, jądro zepchnięte na bok, słabe barwienie

Odcinek wydzielniczy śluzowy (cewka śluzowa) - mucynogen wypłukuje się w H+E, a śluz spycha spłaszczone jądro ku podstawie komórki.

Połączenia zamykające (occludens / ścisłe) - funkcja

Uszczelniają przestrzeń międzykomórkową w szczytowej części komórek, zapobiegając przenikaniu wody i cząsteczek.

Typy wydzielania w gruczołach (merokrynowe, apokrynowe, holokrynowe)

Merokrynowe: bez ubytku cytoplazmy (egzocytoza)

Pęcherzyca (pemphigus)

Choroba autoimmunologiczna z przeciwciałami przeciwko desmogleinie (kadherynie desmosomów), prowadząca do pęcherzy śródnaskórkowych.

Zespół nieruchomych rzęsek (zespół Kartagenera)

Genetyczny brak lub uszkodzenie dyneiny w rzęskach

Błona podstawna - składniki

Laminina, kolagen typu IV, perlakan i agryna (proteoglikany)

Nabłonek przejściowy (urotelium)

Nabłonek wielowarstwowy sześcienny dróg moczowych wyposażony w komórki baldaszkowate zmieniające kształt przy rozciąganiu.

Włókna oksytalanowe i elauninowe

Oksytalanowe zawierają tylko fibrylinę (brak elastyny

Wstawka (discus intercalatus)

Miejsce połączenia kardiomiocytów w sercu

Rodzaje kapilar: ciągłe, okienkowe, zatokowe

Ciągłe: ścisły śródbłonek i ciągła błona podstawna (mózg, mięśnie). Okienkowe: pory w śródbłonku (gruczoły, nerka). Zatokowe: szerokie rozstępy i nieciągła błona podstawna (wątroba, śledziona, szpik).

Komórki M jelita

Współtworzą nabłonek pokrywający kępki Peyera

Nagłośnia - nabłonek i szkielet

Powierzchnia przednia/górna: nabłonek wielowarstwowy płaski. Powierzchnia tylna: nabłonek wielorzędowy urzęsiony. Szkielet stanowi chrząstka sprężysta.

Komórki baldaszkowate

Powierzchniowe, często dwujądrzaste komórki nabłonka przejściowego dróg moczowych

Środowisko pochwy

Brak gruczołów! Nabłonek wielowarstwowy płaski uwalnia glikogen, rozkładany przez bakterie Lactobacillus acidophilus do kwasu mlekowego (kwaśne pH < 4.5).

Warstwy naskórka (5 warstw)

• Podstawna (komórki macierzyste),

• Kolczysta (desmosomy),

• Ziarnista (profilagryna, filagryna, ciałka blaszkowate),

• Jasna (tylko w skórze grubej),

• Zrogowaciała (martwe płytki rogowe).

Komórki Merkla

Zmodyfikowane komórki nabłonkowe naskórka połączone z włóknami czuciowymi

Droga drgań akustycznych w uchu

Błona bębenkowa -> Młoteczek -> Kowadełko -> Strzemiączko -> Okienko owalne -> Perilimfa schodów przedsionka -> Endolimfa przewodu ślimaka -> Błona podstawna z narządem Cortiego -> Wygaszenie na okienku okrągłym.

Ciałka Hassalla w grasicy - budowa

Koncentryczne skupiska degenerujących i rogowaciejących komórek nabłonkowych występujące wyłącznie w rdzeniu grasicy.

Oskrzeliki oddechowe - zmiana nabłonka

Przejście z nabłonka jednowarstwowego sześciennego z komórkami Clary w nabłonek jednowarstwowy płaski pęcherzyków płucnych.

Komórki baldaszkowate urotelium - cecha błony

Ich szczytowa błona komórkowa zawiera grube płytki proteinowe chroniące komórki przed hipertonicznym moczem.

Ciało rzęskowe - produkcja cieczy wodnistej

Wyciskany z naczyń przesącz modyfikowany przez dwuwarstwowy nabłonek sześcienny pokrywający wyrostki rzęskowe.