Wybrane Metody Analizy Instrumentalnej - Flashcards

Zestaw fiszek obejmujący metody analizy instrumentalnej takie jak spektroskopia UV-Vis, fluorymetria, chromatografia oraz spektrometria mas na podstawie wykładu.

Jakie są podstawowe kryteria wyboru metody laboratoryjnej?

Rodzaj analizy (jakościowa, ilościowa, strukturalna), precyzja, dokładność, czułość, zakres oznaczalności (LoD, LoQ), selektywność, specyficzność, LSC, powtarzalność, wielkość/stan/trwałość próbki, liczba oznaczeń, czas, koszt oraz wyposażenie laboratorium.

Do czego przyczynia się automatyzacja w laboratorium diagnostycznym?

Wzrostu wydajności, zwiększenia przepustowości, poprawy precyzji i dokładności, skrócenia czasu analizy, uproszczenia procedur, zmniejszenia zużycia odczynników, obniżenia kosztów oraz redukcji ryzyka błędów ludzkich.

Czym zajmuje się spektrometria?

Pomiarem zaabsorbowanego lub emitowanego promieniowania elektromagnetycznego przez składnik w próbce w celu jego oznaczenia jakościowego lub ilościowego.

Dla jakich metod analitycznych zakres promieniowania elektromagnetycznego to fale radiowe?

Magnetyczny rezonans jądrowy (NMR).

Podaj zakresy długości fal dla promieniowania ultrafioletowego (UV) i widzialnego (Vis).

Zakres UV: $100-400\,nm$; zakres widzialny (Vis): $400-700\,nm$.

Co dzieje się w cząsteczkach na skutek absorpcji promieniowania z obszaru UV-Vis?

Dochodzi do wzbudzenia elektronów znajdujących się na zewnętrznych powłokach.

Czym są chromofory?

To grupy atomów z licznymi wiązaniami wielokrotnymi odpowiedzialne za selektywną absorpcję promieniowania elektromagnetycznego z zakresu UV-Vis (np. > C = O, - N = N -).

Jak definiuje się przesunięcie batochromowe?

Jest to przesunięcie maksimum absorpcji w kierunku fal dłuższych, wywołane np. przez auksochromy (─OH, ─NH2) lub sprzężenie wiązań podwójnych.

Podaj podstawowe równanie prawa Lamberta-Beera.

$A = k \times l \times c$, gdzie $A$ to absorbancja, $k$ to współczynnik absorpcji, $l$ to grubość warstwy, a $c$ to stężenie roztworu.

Jaka jest zależność między absorbancją (A) a transmitancją (T)?

$A = \log\left(\frac{1}{T}\right)$ lub dla transmitancji w procentach: $A = 2 - \log(T)$.

Co to jest absorpcja addytywna?

Prawo mówiące, że absorbancja roztworu wieloskładnikowego równa się sumie absorbancji jego poszczególnych składników.

Podaj definicję molowego współczynnika absorpcji (ε).

Wartość absorbancji roztworu o stężeniu $1\,mol/dm^3$ przy grubości warstwy absorbującej $1\,cm$; jednostka to $[dm^3 \times mol^{-1} \times cm^{-1}]$.

Czym różni się metoda punktu końcowego od metody kinetycznej?

W metodzie punktu końcowego pomiaru dokonuje się po zakończeniu reakcji, a w metodzie kinetycznej pomiar jest ciągły i opiera się na zmianie absorbancji w jednostce czasu.

Z jakich materiałów wykonuje się kuwety do badań w zakresie UV?

Z kwarcu lub ze stopionej krzemionki.

Na czym polega nefelometria?

Na pomiarze natężenia światła rozproszonego przez roztwór mętny (wykorzystuje efekt Tyndalla).

Definicja fluorescencji pod względem czasu trwania stanu wzbudzonego.

Stan wzbudzony trwa od $10^{-10}$ do $10^{-6}\,s$, a emisja ustaje niemal natychmiast po usunięciu źródła promieniowania.

Co to jest przesunięcie Stokesa?

Przesunięcie widma emisji w kierunku fal dłuższych w stosunku do widma absorpcji.

Jakie cechy charakterystyczne mają fluorofory FITC i DAPI?

FITC: wzbudzenie $494\,nm$, emisja $518\,nm$ (zielone); DAPI: wzbudzenie $358\,nm$, emisja $461\,nm$ (niebieskie).

Jaki jest główny mechanizm rozdziału w chromatografii jonowymiennej?

Reakcje wymiany jonów pomiędzy fazą stacjonarną (jonitami: kationitami lub anionitami) a fazą ruchomą.

Jak w chromatografii kolumnowej definiujemy zredukowany czas retencji?

Jest to całkowity czas retencji pomniejszony o zerowy czas (czas retencji składnika nieoddziałującego z fazą stacjonarną).

Czym jest współczynnik opóźnienia (Rf) w chromatografii planarnej?

Stosunkiem drogi przebytej przez dany składnik do drogi przebytej przez czoło fazy ruchomej.

Jakie są fazy ruchome w chromatografii gazowej (GC)?

Gazy nośne, takie jak: hel, argon, azot lub wodór.

Co to jest derywatyzacja w kontekście chromatografii gazowej?

Modyfikacja substancji trudno lotnych lub labilnych termicznie w celu uzyskania pochodnych o większej lotności.

Jaka metoda jest uznawana za referencyjną dla oznaczania hemoglobiny glikowanej (HbA1C)?

HPLC (wysokosprawna chromatografia cieczowa).

Na czym polega zasada działania spektrometrii mas (MS)?

Na jonizacji cząsteczek, a następnie rozdziale i detekcji wytworzonych jonów w zależności od ich stosunku masy do ładunku ($m/z$).

Jakie zaburzenia metaboliczne u noworodków wykrywa się metodą LC-MS/MS w Polsce?

Aminoacydopatie (np. fenyloketonuria), zaburzenia transportu i $\beta$-oksydacji kwasów tłuszczowych (np. MCAD, CPT1, CPT2) oraz acydurie organiczne (np. metylomalonowa).

Wymień przykłady leków immunosupresyjnych monitorowanych metodą LC-MS/MS.

Takrolimus, sirolimus, everolimus i cyklosporyna.

Na czym polega miareczkowanie alkacymetryczne kwasu acetylosalicylowego?

Na zobojętnianiu roztworu kwasu mianowanym roztworem wodorotlenku sodu ($NaOH$) w obecności wskaźnika (np. fenoloftaleiny).