Begrippen H3 - Parlementaire democratie

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/50

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

Woordenlijst van kernbegrippen uit Hoofdstuk 3: Parlementaire democratie (paragrafen 3.1 tot en met 3.6).

51 Terms

1
New cards

Politiek

De manier waarop een land wordt bestuurd en hoe keuzes en besluiten over maatschappelijke kwesties tot stand komen.

2
New cards

Overheid

Het geheel van instellingen en gezagsdragers dat wetten maakt, besluiten neemt en deze handhaaft voor een land, provincie of gemeente.

3
New cards

Soevereine staat

Een staat die op een bepaald grondgebied het hoogste gezag uitoefent en onafhankelijk is van het gezag van andere staten.

4
New cards

Directe democratie

Een bestuursvorm waarin burgers zelf rechtstreeks stemmen over wetten en politieke besluiten.

5
New cards

Referendum

Een volksstemming over een specifiek wetsvoorstel of een bepaald maatschappelijk vraagstuk.

6
New cards

Indirecte democratie

Een bestuursvorm waarin burgers volksvertegenwoordigers kiezen die namens hen besluiten nemen en wetten maken.

7
New cards

Parlementair stelsel

Een politiek systeem waarin de regering verantwoording schuldig is aan het door het volk gekozen parlement.

8
New cards

Constitutionele monarchie

Een staatsvorm met een erfelijke monarch als staatshoofd, wiens bevoegdheden zijn vastgelegd en begrensd door de grondwet.

9
New cards

Presidentieel stelsel

Een regeringssysteem waarin de president direct of via kiesmannen door het volk wordt gekozen en het hoofd is van de uitvoerende macht, los van het parlement.

10
New cards

Autoritair regime

Een regeringssysteem waarin de politieke macht geconcentreerd is bij een leider of kleine groep en de bevolking nauwelijks tot geen politieke invloed of vrijheden bezit.

11
New cards

Censuur

Het toezicht van de overheid op uitingen in de media, kunst en literatuur, waarbij onwelgevallige informatie vooraf of achteraf wordt verboden.

12
New cards

Ideologie

Een samenhangend geheel van opvattingen en denkbeelden over hoe de samenleving en de politiek ingericht zouden moeten worden.

13
New cards

Mensbeeld

Een overtuiging of visie over wat het wezen van de mens is en hoe mensen zich ten opzichte van elkaar en de samenleving gedragen.

14
New cards

Secularisering

Het proces waarbij godsdienst en kerk steeds minder invloed uitoefenen op het maatschappelijk en politiek handelen.

15
New cards

Liberalisme

Een politieke stroming waarin individuele vrijheid, eigen verantwoordelijkheid en een vrije markteconomie centraal staan, met een terughoudende overheid.

16
New cards

Sociaaldemocratie

Een politieke stroming die streeft naar gelijkwaardigheid, solidariteit en bescherming van de zwakkeren door een actieve overheid en een sterke verzorgingsstaat.

17
New cards

Christendemocratie

Een politieke stroming die gebaseerd is op christelijke waarden en waarin rentmeesterschap, gespreide verantwoordelijkheid en de rol van het maatschappelijk middenveld vooropstaan.

18
New cards

Conservatisme

Een politieke stroming gericht op het behoud van traditionele waarden, bestaande maatschappelijke verhoudingen en geleidelijke verandering.

19
New cards

Ecologisme

Een politieke stroming die het behoud van natuur, milieu en een duurzame economie als belangrijkste uitgangspunt heeft.

20
New cards

Populisme

Een politieke stijl of stroming die zich afzet tegen de heersende bestuurlijke elite en stelt uitsluitend de wil van het gewone volk te vertolken.

21
New cards

Politieke partij

Een organisatie van mensen met vergelijkbare ideeën over de inrichting van de samenleving die deelneemt aan verkiezingen om overheidsbeleid te beïnvloeden.

22
New cards

Rechts

Een politieke richting die individuele vrijheid, eigen verantwoordelijkheid, marktwerking en een kleine rol voor de overheid voorstaat.

23
New cards

Links

Een politieke richting die streeft naar gelijke kansen, inkomensgelijkheid en een sterke, sturende rol van de overheid.

24
New cards

Progressief

Vooruitstrevend; gericht op maatschappelijke verandering, innovatie en individuele zelfbeschikking.

25
New cards

Conservatief

Behoudend; hecht aan gevestigde tradities, zeden en gewoonten en staat wantrouwend tegenover snelle veranderingen.

26
New cards

Internationalisten

Politieke actoren die voorstander zijn van hechte grensoverschrijdende samenwerking en internationale organisaties zoals de Europese Unie en de VN.

27
New cards

Nationalisten

Politieke actoren die de soevereiniteit, belangen en culturele identiteit van de eigen natie vooropstellen.

28
New cards

Radicaal

Het nastreven van ingrijpende maatschappelijke hervormingen vanaf de wortel, echter wel binnen de grenzen van de wet en democratie.

29
New cards

Extremistisch

Het aanhangen van opvattingen die de democratische rechtsstaat afwijzen en bereid zijn ondemocratische middelen of geweld te gebruiken.

30
New cards

Actief kiesrecht

Het recht van kiesgerechtigde burgers om hun stem uit te brengen bij verkiezingen.

31
New cards

Passief kiesrecht

Het recht van een burger om zich kandidaat te stellen bij verkiezingen en gekozen te worden.

32
New cards

Evenredige vertegenwoordiging

Een kiesstelsel waarin het percentage behaalde zetels gelijk is aan het percentage van het totale aantal uitgebrachte stemmen op een partij.

33
New cards

Kiesdeler

Het aantal stemmen dat een partij bij verkiezingen minimaal moet halen om één parlementszetel te bemachtigen.

34
New cards

Kiesdrempel

Een wettelijk vastgesteld minimumpercentage stemmen dat een partij moet behalen om toegang te krijgen tot het parlement.

35
New cards

Districten- of meerderheidsstelsel

Een kiessysteem waarbij het land is opgedeeld in districten en de kandidaat of partij met de meeste stemmen binnen een district de zetel wint.

36
New cards

Zwevende kiezer

Een kiezer die geen vaste partijvoorkeur heeft en per verkiezing beslist op welke partij hij of zij gaat stemmen.

37
New cards

Formatieproces

Het onderhandelingsproces na de verkiezingen waarin politieke partijen pogen een regeringscoalitie en een regeerakkoord te vormen.

38
New cards

Coalitie

Een samenwerkingsverband van twee of meer politieke partijen die gezamenlijk een meerderheid vormen en het kabinet leveren.

39
New cards

Oppositie

De partijen in het parlement die geen deel uitmaken van de regerende coalitie en kritisch toezicht houden op het kabinetsbeleid.

40
New cards

Representativiteit

De mate waarin een gekozen parlementaire vertegenwoordiging een afspiegeling vormt van de ideeën en samenstelling van het volk.

41
New cards

Kabinet

Het landsbestuur dat bestaat uit alle ministers en staatssecretarissen.

42
New cards

Regering

Het hoogste uitvoerende orgaan van de staat, bestaande uit het staatshoofd (de koning) en alle ministers.

43
New cards

Ministeriële verantwoordelijkheid

Het constitutionele beginsel dat ministers politiek verantwoording schuldig zijn aan het parlement voor hun eigen beleid, hun ministerie en het handelen van het staatshoofd.

44
New cards

Prinsjesdag

De derde dinsdag in september waarop het staatshoofd de troonrede uitspreekt en de regering de Miljoenennota en Rijksbegroting aanbiedt.

45
New cards

Verantwoordingsdag

De derde woensdag in mei waarop het kabinet aan de Tweede Kamer financieel verantwoording aflegt over het beleid van het voorgaande jaar.

46
New cards

Demissionair kabinet

Een kabinet dat zijn ontslag heeft aangeboden en enkel lopende of spoedeisende zaken afhandelt tot een nieuw kabinet is aangetreden.

47
New cards

Dualisme

De duidelijke scheiding van taken en posities tussen de regering (uitvoerende macht) en het parlement (wetgevende en controlerende macht).

48
New cards

Staten-Generaal

De officiële naam van het Nederlandse parlement, bestaande uit de Tweede Kamer en de Eerste Kamer gezamenlijk.

49
New cards

Tweede Kamer

De direct gekozen volksvertegenwoordiging van 150 leden die wetsvoorstellen behandelt, amendeert en de regering controleert.

50
New cards

Wetgevende taak

De bevoegdheid en plicht van het parlement om samen met de regering wetten te ontwerpen, te behandelen en goed te keuren.

51
New cards

Controlerende taak

De taak van het parlement om toezicht te houden op de regering en te toetsen of het beleid conform de wet en de afspraken wordt uitgevoerd.