1/232
Looks like no tags are added yet.
Inleiding
Winstmaximalisatie
Een product schaars maken en verkopen aan een hoge prijs
Holistisch perspectief
Niet alleen rekening houden met de 'symptomen', maar proberen begrijpen welke mechanismen aan de basis van deze symptomen kunnen liggen.
Arbeidsparticipatie
Aantal deelnemers dat deelneemt aan de arbeidsmarkt
Periferie
Ontwikkelingslanden
Blue zones
Mensen die daar wonen worden zeer oud op een vitale manier. Ze hebben een zeer gezonde levensstijl. Bv. Sardinië, Icaria
HF 1
Reciprociteit
Wederkerigheid
Goede economie?
Als ze vandaag welvaart creëert en investeert in de toekomstige creatie van welvaart. Economie die haar potentieel weet om in te zetten in een hoge economische welvaart.
Kapitalistisch
Een economisch systeem, waarbij privaat eigendom, private bedrijven met beperkte aansprakelijkheid en vrij ondernemerschap de fundamenten zijn.
Vrije markteconomie
Economie waarbij de overheid altijd een belangrijke economische speler is.
Private bedrijven
Bedrijven die zorgen voor de productie van G en D en tewerkstelling.
Overheden
Voorzien het aanbod van publieke G en D, kopen aan bij bedrijven en stellen ook veel WN tewerk.
Consumenten
Kopen G en D, betalen belastingen en vormen het menselijk kapitaal dat de economie doet draaien. Gezinnen investeren in de vorming en scholing van hun kinderen en steunen hierdoor de toekomstige economie.
Bedrijfseconoom
Analyseert de operationele werking van organisaties, zoals bedrijven en OH'n.
Econoom
Bestudeert het globale economische systeem of belangrijke delen ervan. Een arbeidseconoom analyseert bijvoorbeeld de werking van onze arbeidsmarkten. Ze doen ook aan welvaartsanalyse.
Welvaartsanalyse
Hierbij gaan economen kijken naar het verschil tussen baten en kosten per interventie voor het bevorderen van onze economische welvaart.
Monetaire baten
Wanneer hervormingen leiden tot minder werkloosheid en een hogere tewerkstelling bij bedrijven en de OH werkloosheidvergoedingen uitspaart, waardoor bedrijven meer omzet en winst kunnen realiseren. Kan je exact uitdrukken in euro's.
Niet-monetaire baten
Wanneer een onderneming na lang zoeken eindelijk voldoende geschikte WN kan aantrekken en de werkdruk binnen de onderneming daalt, wat positief is voor alle WN. Deze baten zijn niet uit te drukken in euro's.
Kosten-batenanalyse
Analyse om na te gaan of de toekomstige baten van een project of beleidsoptie opwegen tegen de investeringen die hiertoe vandaag nodig zijn.
World Economic Forum (WEF)
Werd in 1971 opgericht om een betere samenwerking tussen de OH'n en het bedrijfsleven te faciliteren.
World Competitiveness Report
Rapport dat jaarlijks door het WEF wordt gepubliceerd, waarin de economieën van 137 landen worden vergeleken o.b.v. 12 ruime economische domeinen die onderverdeeld kunnen worden in 3 groepen: basisvereisten, efficiëntiestimuli en innovatie en sofisticatie.
GCI
Global Competitive Index
Welke punten bijdragen tot een gezonde economie
Vb instituties, infrastructuur, macro-economische vormgeving,...
Inclusieve maatschappij
Dezelfde kansen en een hoge levenskwaliteit voor alle inwoners; een vrije en niet-discriminerende toegang tot onderwijs, de arbeidsmarkt, gezondheidszorg, huisvesting, openbare voorzieningen, socio-culturele netwerken en de ruime kennisinfrastructuur is hierbij essentieel.
Economisch motief
Men ziet baat, voordeel uit een transactie (surplus)
Vraagrechte
Rangschikt de individuele bereidheid tot betalen.
Vraag- en aanbodschema
Bepaalt de welvaart waarvan 1 individu geniet bij 1 transactie.
Basisvereisten (WCR)
De kwaliteit van de nationale instituties, infrastructuur, (macro)economische omgeving, gezondheidszorg en basisonderwijs
Efficiëntiestimuli (WCR)
Aandacht naar een efficiënte werking van de markten, de kwaliteit van hoger onderwijs en de ruime technologische readiness.
Innovatie en sofisticatie (WCR)
Bestudeert het gebruik van nieuwe technologieën in het bedrijfsleven en het algemene innovatieve vermogen.
Wet van de vraag
De gevraagde hoeveelheid in een markt zal toenemen indien prijs daalt.
Consumentensurplus
Het verschil tussen de bereidheid tot betalen van alle consumenten en de evenwichtsprijs, of de OPP onder de vraagrechte en boven de horizontale prijslijn. De consument geniet van dit surplus omdat hij minder moet betalen dan hij bereid was te betalen.
Producentensurplus
Het verschil tussen de evenwichtsprijs en de MK van alle aanbieders, of de OPP tussen de horizontale prijslijn en de stijgende aanbodrechte.
MK
Marginale kost
Bijkomende productiekost per extra geproduceerde eenheid.
Welvaart
Consumentensurplus + producentensurplus
Sunk cost
Je hebt een kost gemaakt die je niet meer kan recupereren
Enclosure of the commons
Grondbezitters zijn gemeenschappelijke graasweiden of akkers gaan privatiseren, waardoor boeren naar de stad moesten verhuizen. Dat zorgde voor een aangepaste infrastructuur.
Vrijwillige akkoorden
Bedrijven die zich vrijwillig engageren om bepaalde duurzaamheidsdoelstellingen in een gegeven tijdvak te realiseren.
Winstmotief
Het vinden van het marktevenwicht.
Bij een toename van de vraag maken aanbieders winst op de bijkomende productie tot het nieuwe marktevenwicht bereikt is.
Homogene bulkgoederen
Goederen die in gigantische hoeveelheden op de markt worden geproduceerd.
Zelfregulerende markten
Markten die bij economische recessie zelf terug naar een situatie van economische stagnatie gaan, zonder enige interventie van de OH.
- internationale grondstofmarkten
- homogene en niet-homogenen consumptiegoederen
- publieke sector
- bulkproducten
HF 2
Persoonlijke/private behoeften
Behoeften van de individuele consument. Consumptiegoederen, diensten, investeringsgoederen,... klassieke markten van goederen en diensten.
Publieke behoeften
Behoeften van de maatschappij. 'Gelijke kansen', eerlijke maatschappij, efficiëntie in gezondheidszorg, kwalitatief onderwijs, kwaliteit leefmilieu, klimaatbescherming.
Bv. we willen dat de luchtkwaliteit van waar we wonen goed is (stabiel klimaat).
Quality-adjusted life years/QALY's
Instrumenten die economen gebruiken om veranderingen in de gezondheids-status en het welbevinden te meten. Eén jaar leven aan de optimale levens-kwaliteit komt neer op een baat van één QALY per persoon. Als iemand met een optimale gezondheid als gevolg van een ziekte of ongeval gedurende één jaar ongeveer de helft van zijn/haar levenskwaliteit heeft verloren, komt dit verlies neer op een halve QALY.
Marginale analyse
Kosten en baten vergelijken om tot de beste beslissing te komen.
Public policy perpective
Beleid dat publieke doelen wil bereiken met bepaalde middelen. Opzettelijk collectief actie ondernemen.
Openbaar beleid als institutie en organisatie.
Prosument
De consument die ook G of D kan aanbieden in markten die voorheen door de klassieke producenten of bedrijven bespeeld werden.
Private schuld
Het totaal vermogen (TV) van alle gezinnen in een land als België is vandaag hoger dan ooit; de opbouw van dit vermogen is deels gefinancierd met schulden!!
Publieke schuld
Staat op naam v/d OH, maar het zijn de burgers van ons land die aangesproken zullen worden indien onze regering de schuld moet afbouwen.
Demonstratie-effect
Wanneer de consumptie van gezin stabiel blijft terwijl de consumptie van de referentiegroep toeneemt, ondervinden vele gezinnen een verlies. Dit kan leiden tot een zogenaamde 'ratrace' waarbij iedereen probeert opvallend te consumeren om de relatieve positie in de referentiegroep te verbeteren.
Economisch passief
Uitstaande schuld
Ceteris-paribus aanname
Ceteris Paribus gaat ervan uit dat alle dingen gelijk zijn en hoewel dit niet vaak gebeurt in de echte wereld, kan het vaak worden gebruikt om een sterke relatie tussen twee variabelen te verklaren. We stellen dat alle andere verklarende factoren buiten de analyse gelijk blijven en zodoende geen impact hebben op de analyse.
The embedded economy
Inbedding verwijst naar mate waarin economische activiteiten worden beperkt door niet-economische instellingen. Natuur centraal in kringloop fysiocraten. Energie, grondstoffen, ecosysteemdiensten maken productie + welvaart mogelijk Gezinshulp = investeren in groeipotentieel
Ratrace
We doen allemaal tegelijk ons best om zo een hoog mogelijk aanzien te hebben maar hierdoor blijft onze relatieve positie gelijk. Zo een strijd is zeer moeilijk te winnen; Mensen vergelijken zich met de referentiegroep.
Beat the others
Consumeren in een ratrace krijgt een competitief aspect
Infatiliserende ehtos
Cultuur, attitude of benadering die kenmerken vertoont die typisch zijn voor het behandelen van volwassenen op een manier die lijkt op de manier waarop men met kinderen omgaat. "liever makkelijk dan moeilijk", "liever eenvoudig dan complex", "liever snel dan langzaam"
-> 3 dichotomen die kenmerkend zijn voor infatilisering
Absorptievermogen
Bv. rivieren en oceanen hebben een zelfreinigend vermogen. Ook bomen nemen CO2 op. Mag niet overschreden worden anders komen er ecologische kosten.
HF 3
Oikonomia
Beheer van de huishouding (economie). Streven naar publiek belang. Bevolking zo goed mogelijk beschermen.
Onzichtbare hand
Er moet niet worden ingegrepen in de economie wanneer het slecht gaat, problemen lossen vanzelf op
Anticyclisch
Beleid dat tegen de economische cyclus ingaat
Wet van Say
Kringloop gedachte waarbij productie geconsumeerd wordt
Doorgedreven specialisatie
Elke werknemer voert zijn eigen specifieke taak uit in het productieproces.
Bv. in een autofabriek heeft elke een specifieke taak. Eén persoon zal niet de volledige wagen maken.
Extern effect
Een effect op een andere partij dan de marktpartij (vragers).
Asymmetrische informatie
Niet alle marktpartijen hebben dezelfde info waarmee ze naar de markt gaan. Dan kunnen typisch veel problemen ontstaan. Bv. je hebt kanker en weet dat je niet lang meer gaat leven en verzwijgt dit voor de bank bij het willen aangaan van een lening.
Basisstructuur
Begrip dat Karl Marx introduceerde. Je hebt een economie, die gekoppeld is aan alles wat daarrond hangt (maatschappij, politiek beleid,...). Hij heeft vooral benadrukt dat als bedrijven efficiënter worden en investeren in moderne economie, ze groter worden en machtiger en ze enorm afhankelijk zijn van de conjunctuur.
Planeconomie
Economie waarbij alles in controle is van grote, zeer machtige bedrijven. Groot bedrijf heeft veel macht maar ook veel risico's, want ze zijn afhankelijk van anderen. Ze sluiten vaak contracten af met andere grote bedrijven om aan hun te koppelen om zekerheid te kunnen verzekeren in de economie. Dit zorgt echter voor minder en minder zuivere markt en dus evolutie naar zgn. 'planeconomie'.
The Gales of Creative Destruction
Wie niet mee kan, kijkt langs de zijkant toe. Wie dit erkent, bevestigt andermaal dat perfecte informatie een utopie is en dat rationele beslissingen niet gebaseerd kunnen zijn op alle info.
Transactiekosten
Alle kosten om te zorgen voor betrouwbare overeenkomst tussen leverancier en bedrijf.
In een moderne efficiënte economie zijn er lage transactiekosten.
Hypothese v/d efficiënte markten
Eugene Fama: financiële markten moeten altijd alle beschikbare info juist verwerken en speculatie & marktmanipulatie is quasi uitgesloten (maar als prijzen aandelen altijd juist zijn, zal geen enkele investeerder hard zoeken naar relevante info over betreffende markten). Info kan geen rendement op KT leveren.
Homo economicus
Werkconcept die economische transacties doet in eigen belang -> mensen is een economisch wezen en streeft naar zijn eigen behoeftes. Is GEEN universeel basisprincipe.
Negatief externe factoren
Negatief effect op een partij die geen marktpartij is
Bv. vervuiling van bedrijf voor buren
The market for lemons
Producten met verborgen gebreken -> waarborg ontstaan
Moral hazard
Wangedrag gaat de OH aanmoedigen. Wangedrag van technologieën. Bv: lang geleden waren er geen veiligheidsgordels, toen ze er kwamen begonnen mensen sneller te rijden omdat ze meer beveiligd waren.
Too big to fail
Gedrag dat ervan uitgaat dat wanneer het misgaat, de overheid gaat ingrijpen. Bv. banken nemen grote risico's want ze weten dat de overheid moet ingrijpen wanneer mensen hun geld kwijt zijn.
Inductieve theorievorming
Algemene principes die worden afgeleid uit specifieke waarnemingen en feiten
Zero-sum-spel
Tegenover elke winnaar staat een verliezer
Struggle for life
We zijn geprogrammeerd om onszelf te beschermen
Mercantilisten
Streefden naar ontwikkeling van eigen industries-sectoren om de onafhankelijke van buitenlandse aanbieders te beperken
Infant industry argument
Jonge amerikaanse bedrijven beschermen tegen Europese marktleiders
Alexander Hamilton
HF 4
BBP
Bruto Binnenlands Product
= optelsom van alle economische productie binnen de landsgrenzen
BNP
Bruto Nationaal Product
= optelsom economische productie door Belgische productiefactoren (in eigen land of in buitenland). BNP = BBP + saldo factorinkomens.
Saldo factor inkomens
Verschil tussen buitenlandse inkomens van Belgische productiebedrijven en de in ons land verdiende inkomens van buitenlandse productiefactoren
Indien saldo positief -> dan verdienen Belgen meer in het buitenland dan dat buitenlanders in België verdienen
Dualisering
Laagopgeleiden vinden steeds sneller een job dan laaggeschoolden
Toegevoegde waarde
Output - input = vergoeding van productiefactoren.
BTW
Belasting toegevoegde waarde
= een consumptiebelasting die betaald wordt door de finale consument.
Factorvergoedingen
Vergoedingen die de OH aan productiefactoren kapitaal en arbeid besteedt.
Directe belastingen
Belastingen op verdiende inkomens.
Indirecte belastingen
Belastingen op transacties zoals BTW en accijnzen op producten zoals brandstoffen en rookwaren. Deze worden betaald door gezinnen.
Lange (economische) golf
Een periode van enkele decennia waarin de economie opvallend sterk groeit dankzij de verspreiding en toepassing van nieuwe technologieën. Hierop volgt een periode met economische stagnatie, tot nieuwe technologische doorbraken een nieuwe lange golf inleiden.
Ousourcing
Uitbesteding: Industriële bedrijven gaan hun diensactiviteiten uitbesteden -> zorgt voor een lager aandeel in BBP. Classificatie van activiteiten wijzigt.
Delocalisatie
Arbeidsintensieve activiteiten verplaatsen naar landen waar de lonen laag liggen.
Sin taxes
Roken, alochol, brandstoffen, ... hier worden extreem hoge belastingen opgelegd.
HF 5
K-golven
De Kondratieffgolf is een overzicht van de economische cyclus over een lange periode (+/- 50 jaar). Deze periodes worden gekenmerkt door hoog- en laagconjunctuur. Tijdens een K-golf is de groei nooit stabiel.
Arbeidsproductiviteit
Productie per inwoner op actieve leeftijd (Q/B).
Inclusieve instituties
Laten burger participeren in het economische systeem en laten hen toe hun talenten waar te maken. Een democratische rechtsstaat waarin iedereen toegang tot onderwijs heeft en waarin vrijheden hoog staan aangeschreven, is inclusief vanuit institutioneel perspectief.
Extractieve instituties
Laten burgers weinig participeren en geeft hun weinig inspraak en geen algemene toegang tot kwalitatief onderwijs. Dictatuur en economie op slavenarbeid gebaseerd zijn extreme voorbeelden van extractieve systemen.