Współczesne badania geograficzne

§ 7. WSPÓŁCZESNE BADANIA GEOGRAFICZNE

^^Co można jeszcze badać, jeżeli wszystko zostało już odkryte:^^

  • Na mapie już nie pozostało „białych plam”. U różnych narodów ukształtował się jednakowy ogólny obraz kuli ziemskiej, będący wynikiem długotrwałego poznawania Ziemi. Czas odkrywania nowych ziem minął, lecz nie zbadano jeszcze wielu tajemnic naszej planety
  • Zaczynając od drugiej połowy XX w., geografowie nie tylko poznają prawa przyrody, lecz także próbują wniknąć w więzi wzajemne zachodzących na Ziemi zjawisk i procesów. Ich zrozumienie pozwoli ludziom wykorzystywać bogactwa przyrody bez szkody dla niej
  • Geografia z nauki opisowej stała się nauką objaśniającą
  • Obecnie uczeni prowadzą badania:
    • Lądu
    • Oceanów
    • Atmosfery
  • Prace badawcze przeprowadzane są:
    • Na stacjach naukowych
    • W ekspedycjach
    • W kosmosie, za pomocą złożonej nowoczesnej aparatury badawczej

\

^^Człowiek i przyroda:^^

  • W XX w. działalność gospodarcza człowieka stała się odczuwalna na całej planecie. Skutkiem tego są niesprzyjające a nawet szkodliwe dla zdrowia warunki życia
  • Ludzie pozostawiają wszędzie ujemne ślady swej działalności:
    • Wyrąbane lasy
    • Bezpłodne ziemie
    • Zatrute rzeki
    • Zanieczyszczone powietrze

\

^^Badania Oceanów:^^

  • W 1957 r. ekspedycja w Oceanie Spokojnym odkryła najgłębsze miejsce na kuli ziemskiej - Rów Mariański (11 022 m). Wkrótce Szwajcar Jacques Piccard i Amerykanin Don Walsh opuścili się na batyskafie na dno tego rowu i przeprowadzili tam badania
  • Znany badacz głębin morskich Jacques-Yves Cousteau znaczną część swego życia spędził pod wodą, badając życie w oceanach i morzach
  • Ekspedycje naukowe zajmują się także badaniem przestrzeni wodnych. Ich uczestnicy odkryli nieznane dawniej:
    • Podwodne grzbiety górskie
    • Wyspy
    • Głębokie rowy oceaniczne

^^Badania Atmosfery:^^

  • Życie człowieka oraz jego działalność gospodarcza w dużym stopniu zależy od stanu powłoki powietrznej naszej planety

  • Bardzo ważne jest badanie przestrzeni powietrznej w celu zapobiegania jej zanieczyszczeniu. Powietrze skażone przez dymy przedsiębiorstw i spaliny samochodów jest bardzo szkodliwe dla zdrowia człowieka

  • Obserwacją jej stanu w wielu miejscach na kuli ziemskiej zajmują się stacje meteorologiczne. Na podstawie ich obserwacji przewiduje się pogodę

  • Szczególnie ważne jest przewidywanie niesprzyjających zjawisk atmosferycznych takich jak:

    • Burze
    • Zamiecie
    • Grad

    \

^^Co bada się na Anktartydzie:^^

  • Kontynent znajdujący się w oddali od zamieszkałych przez człowieka miejsc na Ziemi przez dłuższy czas pozostawał niezbadany. Nie sprzyjały badaniom bardzo surowe warunki naturalne: mrozy poniżej 80°C a także silne wiatry
  • Stałe badania Antarktydy prowadzone są dopiero od pół wieku
  • Na kontynencie oraz na przyległych wyspach różne kraje urządziły swe stacje naukowo-badawcze. Na jednej z nich - na stacji „Akademik Wernadskyj” od 1996 r. przeprowadza swe badania Ukraina
  • Współczesne badania pozwoliły ustalić, że Antarktyda jest pokryta pancerzem lodowym o grubości powyżej 2 km. Jej ogromna pokrywa lodowa wywiera wpływ na pogodę i klimat innych kontynentów
  • Kontynuowanie badań pokrywy lodowej może okazać się kluczem do odkrycia przeszłości nie tylko Antarktydy lecz także całej Ziemi

\

^^Co widać na Ziemi z Kosmosu:^^

  • W 1957 roku ziemianie wypuścili w kosmos pierwszego sztucznego satelitę Ziemi, a nieco później statek kosmiczny z pierwszym człowiekiem na pokładzie. Odtąd zaczęła się era kosmiczna w badaniu kuli ziemskiej
  • W 1997 r. obywatel Ukrainy Leonid Kadeniuk był w kosmosie w składzie międzynarodowej ekipy amerykańskiego statku kosmicznego
  • Kosmonauci w ciągu bardzo krótkiego czasu (90 min) dokonują kosmicznej podróży dookoła Ziemi, na której poznanie ludzkość straciła tysiąclecia
  • Na orbicie Ziemi teraz stale przebywa tysiące satelitów. Aparaty kosmiczne są wyposażone w specjalne przyrządy do fotografowania. Zdjęcia szybko, a co najważniejsze bezpiecznie przekazują wiadomości o rejonach klęsk żywiołowych
  • Satelity meteorologiczne „oglądają” ziemię i określają stopień zachmurzenia i zasięg pokrywy śniegowej
  • Zdjęcia satelitarne pomagają nie tylko przewidywać pogodę, znajdować złoża kopalin użytecznych, lecz także określać rozprzestrzenienie pożarów leśnych i stopień zanieczyszczenia powierzchni ziemskiej. Dzięki nim powstają dokładne mapy Ziemi
  • Z kosmosu udało się obejrzeć trudno dostępne zakątki Ziemi:
    • Wysokie góry
    • Obszary polarne
    • Przestrzenie oceanów
    • Lasy
    • Pustynie
  • Aparaty kosmiczne wykorzystuje się do obserwacji żywiołowych zjawisk:
    • Wybuchów wulkanów
    • Powodzi
    • Spadania lawin śnieżnych
    • Huraganów

\

^^Nasze podróże turystyczne:^^

  • Kiedyś podróże były podstawowym źródłem informacji o różnych krajach. W dzisiejszych czasach dynamicznie rozwija się turystyka, każdy człowiek może zorganizować podróż, a cel podróży może być różny
  • Wszystkie podróże mogą służyć rozszerzeniu wiedzy o Ziemi
  • Niezależnie od celu i miejsca podróży uważni obserwatorzy zawsze:
    • Odkryją cechy szczególne ukształtowania powierzchni i zbiorników wodnych
    • Zobaczą niewidziane dotąd rośliny i zwierzęta
    • Poznają tradycje ludowe, cechy gospodarki i transportu oraz zabytki

\

Zapamiętaj:

  • Współczesne badania są ściśle związane z wykorzystaniem bogactw naturalnych i ochroną środowiska
  • Badania geograficzne Ziemi trwają nadal. Podstawowe ich obiekty w dzisiejszych czasach to:
    • Antarktyda
    • Ocean Światowy
    • Atmosfera
    • Litosfera

\
\