Kolokwium Psychologia

Spoidło wielkie i jego dojrzewanie:

Spoidło wielkie to część mózgu łącząca obie półkule mózgu, umożliwiająca wymianę informacji między nimi. Jego dojrzewanie obejmuje rozwój aksonów i tworzenie połączeń między półkulami, co jest kluczowe dla koordynacji funkcji mózgowych.

Funkcje półkul mózgowych:

- Lewa półkula:

- Język, czytanie, liczenie, pisanie

- Logika i analityczne myślenie

- Kontrola prawej strony ciała

- Prawa półkula:

- Wyobraźnia

- Wyrażanie i rozumienie emocji

- Kontrola lewej strony ciała.

Asymetria dróg wzrokowych i słuchowych:

- Wzrokowa: Każda półkula otrzymuje informacje z połowy pola widzenia po przeciwnej stronie.

- Prawe pole widzenia -> lewa półkula

- Lewe pole widzenia -> prawa półkula

- Słuchowa: Informacje z jednego ucha trafiają do obu półkul, ale silniejszy sygnał dociera do przeciwnej półkuli.

- Dźwięki z prawego ucha -> lewa półkula

- Dźwięki z lewego ucha -> prawa półkula.

Komisurotomia i funkcjonowanie pacjentów po zabiegu:

Komisurotomia to chirurgiczne przecięcie spoidła wielkiego. Po zabiegu półkule mogą działać niezależnie, co może prowadzić do rywalizacji między nimi. Pacjenci mogą mieć trudności w koordynacji działań, ale mózg uczy się kompensować utratę połączeń, co umożliwia pewien stopień współpracy między półkulami.

Uwaga:

Uwaga to zdolność koncentracji na określonym obiekcie lub zadaniu, z wyłączeniem innych bodźców.

Funkcje uwagi:

- Selektywność: Wybór istotnych bodźców (np. rozmowa na przyjęciu).

- Przeszukiwanie pola percepcyjnego: Aktywne poszukiwanie określonych obiektów.

- Przedłużona koncentracja: Długotrwałe skupienie na jednym zadaniu.

- Kontrola czynności jednoczesnych: Wykonywanie kilku czynności na raz.

- Przerzutność: Przełączanie uwagi między zadaniami.

Test Stroopa:

Test Stroopa bada zdolność przełączania uwagi i hamowania nawykowych reakcji. Polega na nazwaniu kolorów, w jakich są wydrukowane słowa oznaczające różne kolory, ignorując ich treść.

Odbiór i kodowanie wrażeń zmysłowych:

Wrażenia zmysłowe są odbierane przez receptory i przekształcane w impulsy nerwowe, które są przesyłane do mózgu. Fotoreceptory w oku (czopki i pręciki) rejestrują światło, które jest przetwarzane przez komórki zwojowe i detektory cech.

Magazyny informacji sensorycznej:

- Magazyn ikoniczny (wzrokowy): Krótkotrwałe przechowywanie obrazów (ok. 500 ms).

- Magazyn echoiczny (słuchowy): Krótkotrwałe przechowywanie dźwięków (ok. 2-3 sekundy).

Wskazówki służące widzeniu głębi:

- Monokularne: Perspektywa liniowa, wielkość obiektów, szczegóły powierzchni.

- Binokularne: Konwergencja dwuoczna, widzenie stereoskopowe.

Stałości spostrzegania:

- Stałość wielkości: Obiekt jest postrzegany jako mający stałą wielkość mimo zmian odległości.

- Stałość kształtu: Obiekt jest postrzegany jako mający stały kształt mimo zmian perspektywy.

- Stałość jasności i barwy: Kolory i jasność obiektów są postrzegane jako stałe mimo zmiany oświetlenia.

Przykładowe złudzenia percepcyjne:

- Złudzenie Müllera-Lyera

- Złudzenie Ponzo

- Złudzenie Heringa

- Złudzenie Kanizsy.

Badania Loftus nad rekonstruowaniem wspomnień:

Elizabeth Loftus badała, jak nowe informacje wpływają na pamięć. W eksperymentach uczestnicy zmieniali swoje wspomnienia pod wpływem sugestii, co pokazało, że pamięć jest podatna na modyfikacje.

Znaczenie badań Loftus:

Badania Loftus mają znaczenie w zrozumieniu zawodności ludzkiej pamięci i jej podatności na sugestie, co ma implikacje dla systemu sądownictwa, terapii i edukacji.

Terapia wypartych wspomnień według Loftus:

Loftus odkryła, że terapia wypartych wspomnień może prowadzić do tworzenia fałszywych wspomnień pod wpływem sugestii terapeuty.

Heurystyki w wydawaniu sądów:

- Reprezentatywności: Ocena prawdopodobieństwa na podstawie podobieństwa do prototypu.

- Dostępności: Ocena prawdopodobieństwa na podstawie łatwości przywoływania przykładów.

- Zakotwiczenia: Poleganie na pierwszej informacji jako kotwicy dla dalszych ocen.

Efekt halo:

Efekt halo to skłonność do przypisywania cech nowo poznanej osobie na podstawie pierwszego wrażenia. Może być pozytywny lub negatywny, wpływając na postrzeganie osoby w całości.

Klasyczny model atrybucji:

Model ten zakłada, że ludzie wyjaśniają zachowania innych poprzez przypisywanie im cech wewnętrznych (dyspozycyjnych) lub zewnętrznych (sytuacyjnych).

Podstawowy błąd atrybucji:

To tendencja do przypisywania zachowań innych osób czynnikom wewnętrznym, a własnych czynnikom zewnętrznym. Wynika z różnic w perspektywie i dostępności informacji.

Inne błędy związane z atrybucją:

- Asymetria atrybucji: Różnice w wyjaśnianiu zachowań własnych i innych.

- Egotyzm atrybucyjny: Przypisywanie sukcesów sobie, a porażek czynnikom zewnętrznym.

- Efekt fałszywej powszechności: Przecenianie rozpowszechnienia własnych poglądów i zachowań.

Klasyczna teoria podejmowania decyzji:

Opisuje idealne, racjonalne podejmowanie decyzji, kierując się maksymalizacją użyteczności i prawdopodobieństwem sukcesu. Jest to model preskryptywny, nie opisujący rzeczywistych zachowań ludzi.

Strategie w podejmowaniu decyzji:

- Strategia zadowolenia: Wybór pierwszej wystarczającej opcji.

- Strategia eliminacji według aspektów: Eliminowanie opcji niespełniających określonych kryteriów.

Teoria perspektywy i efekt obramowania:

Teoria perspektywy Kahnemana i Tversky'ego opisuje, jak ludzie oceniają zyski i straty. Efekt obramowania polega na tym, że sposób przedstawienia problemu wpływa na decyzje. Asymetria pozytywno-negatywna oznacza, że ludzie silniej reagują na straty niż na zyski.

Etapy procesu podejmowania decyzji:

1. Faza przeddecyzyjna: Definiowanie problemu, zbieranie informacji.

2. Proces decyzyjny: Wybór najlepszej opcji, ocena informacji.

3. Faza postdecyzyjna: Ocena decyzji, umacnianie przekonania o słuszności wyboru.