ap 1st quarter

• bulubudukin - $ang pinakamahaba ay ang Himalayas.$

• bundok - $ang pinakamataas na bundok ay ang bundok Everest/mount Everest.$

• bulkan - $300 aktibong bulkan ang Asya tulad ng Fiji, Mayon, at krakatoa.$

• talampas - $Tibetan plateau ay ang pinakamataas na talampas sa buong mundo.$

• disyerto - $Gobi desert pinakamalaking disyerto sa Asya at pang-apat sa buong mundo.$

• kapuluan o arkipelago - $pangkat ng mga pulo na marami sa Asya tulad ng indonesia, ang pinakamalaking achipelagic state sa mundo.$

• tangway o peninsula - lupain din ng mga tangway o anyong lupa nakasauli sa karagatan ng asya.

\ Ang $vegetation cover o uri o dami ng mga halaman sa isang lugar tulad ng pagkakaroon ng kagubatan o damuhan ay epekto ng klima nito.$

Mga uri

Ang $steppe$ $ay uri ng damuhan may ugat na mabababaw o shallow-rooted short grasses$. Mayroong mga steppe ang mongolia gayundin ang Manchuria at Ordos desert sa Silangang Asya.

Sa hilagang Asya ng mga steppe ng Rusia at Manchuria at maging sa Mongolia matatagpuan ang $praire , ang lupaing may damuhang matataas na malalalim ang ugat o deeply rooted tall grasses.$

Samantala , ang $savanna$ naman na matatagpan sa Timog Silangang Asya partikular sa myanmar at thailand $ay lupain ng pinagsamang damuhan at kagubatan.$

$Ang boreal forest o taiga (rocky mountainous terrain) ay matatagpuan din sa Hilagang Asya partikular sa Siberia. coniferous ang mga kagubatang ito bunsod ng malamig na klima dahil sa presipitasyon na maraming nasa anyong yelo o ulan.$

Sa bahagi ng russia at siberia matatagpuan ang $tundra o treeless mountain tract. Kakaunti ang mga halamang tumatakip at halos walang puno sa lupaing ito dahil sa malamig na kima,$

\ Mga uri ng klima sa asya

Hilagang asya - mahaba ang taglamig na karaniwang tumatagal ng anim na buwan at maigsi ang taginit, ngunit may ilang mga lugar na nagtataglay ng matabang lupa.

Kanlurang Asya - Hindi palagian ang pagbabago ng klima. Maaring magkaroon ng labis o katatamtamang init o lamig sa lufar na ito. Bihira at alos hindi nakakaranas ng ulan ang malaking bahagi ng rehiyon.

Timog asya - iba-iba ang klima sa loob ng isang taon. Mahalumig kung hunyo hanggang Pebrero, at kung Marso hanggang mayo, tag-init at tag-tugyot.

Silangang asya - moonson ang uri ng klima. Dahil sa lawak ng rehiyon. Dahil sa lawak ng rehiyong ito, ang mga bansa rito ay nakakaranas ng iba-ibang panahon.

Timog - silangang asya - halos lahat ng bansa sa rehiyon na ito ay may klimang tropical. Nakaranas ang mga ito ng tag-init, taglamig, tagaraw, at tagulan.

\ Ang pacific ring of fire ang lugar na ito ay nagtataglay na maraming hanay ng mga bulkan, kasama na ang mga bulkang taal, mayon, pinatubo, at krakatoa. Ang pagsabog ng mga bulkan ay kadalasang nagdudulot ng paglindlo paggalaw ng lupa.

\ Mga likas na yaman ng Asya

Magkakaiba ang likas na yaman ng mga rehiyon sa Asya. $May malawak na damuhan na mainam pagpastulan ng mga alagang hayop ang Hilagang Asya bagama't dahil sa tindi ng lamig dito ay halos walang punong nabubuhay.$ Ang mga troso mula sa Siberia ang tanging yamang gubat sa rehiyong ito. Sa yamang pangisdaan, produktong panluwas ng rehiyon ang caviar (itlog) ng mga sturgeon, ang malalaking isdang likas dito.

$Sa Timog-Silangang Asya, nasa mga lupain ng Myanmar at Brunel ang malalawak na kagubatan. Tinatayang nasa 84$ Sa kagubatan ng Myanmar $matatagpuan ang pinakamaraming punong teak sa buong mundo$, samantalang ang maraming punong pain at matitigas na kahoy gaya ng apitong.

$Pagsasaka ang pangunahing kinabubuhay ng mga tao sa mga bansang nabibilang sa Timog Asya.$ Palay ang mahalagang produkto to bagama't may mga patanim din ng trigo, jute, tubo, at mga gulay. Pinakamahalagang likas na yaman sa India ay ang lupa lalo't higit ang mga kapatagan at lambak na pinagyayaman ng mga ilog ng Indus, Ganges, at Brahmaputra Malaki rin ang reserba ng bakal at karbon sa bansang ito.

A$ng yamang lupa ng Silangang Asya$ ay matatagpuan sa iba't ibang anyo nito, maliban lamang sa mabuhangin o tigang na lupa sa Mongolia. Sakop ng China ang 7% ng lupa sa buong mundo na maaaring bungkalin at ito'y pinagtatamnan ng ibat ibang uri ng pananim. $Pangunahing pananim nito ang palay, at siyang nangunguna sa produksiyon nito sa buong mundo. Ang ilang mga bahagi ng Silangang Asya ay nakatuon din sa pagtatanim at paghahayupan.$

$Ang Kanlurang Asya ay sagana sa yamang mineral partikular na sa langis at petrolyo.$ Pinakamalaking tagapagluwas ng petrolyo sa buong daigdig ang Saudi Arabia, at malaki rin ang produksiyon ng langis ng mga bansang Iran, Iraq, United Arab Emirates (UAE), Kuwait, at Oman. Karamihan sa mga bansa ng rehiyong ito ay may natural gas, tanso, bauxite, potash, zinc, magnesium, phosphate, at iba pa.

\ Ang Biodiversity ng Asya

Ang pagkakaiba-iba at katangi-tanging anyo ng lahat ng buhay na bumubuo sa natural na kalikasan ay tinatawag na biodiversity. Ang Asya, bilang pinakamalaking kontinente sa buong mundo ay itinuturing na pangunahing pinagmumulan ng global biodiversity.

1. Desertification - Tumutukoy sa pagkasira ng lupain sa mga rehiyong

bahagyang tuyo o lubhang tuyo na kapag lumaon ay hahantong sa permanentang pagkawala ng kapakinabangan o productivity nito tulad ng nararanasan sa ang bahagi ng China, Jordan, Iraq, Lebanon, Syria, Yemen, India at Pakistan

2. Salinization - Sa prosesong ito, lumilitaw sa ibabaw ng lupa ang asin o kayo naman ay inaanod ng tubig papunta sa lupa. Ito ay nagaganap kapag mall ang Isinasagawang proseso ng irigasyon, sa paligid ng mga estuary at gayundin s mga lugar na mababa na ang balon ng tubig o water table.
3. Habitat-Tirahan ng mga hayop at iba pang mga bagay. Ito ang pangunahing apektado ng land conversion o ang paghahawan ng kagubatan, pagpapatag ng mga mabundok o maburol no lugar upang magbigay-daan sa mga proyektong pangkabahayan.
4. Hinterlands - Malayong lugar, malayo sa mga urbanisadong lugar ngunit apektado ng mga pangyayari sa teritoryong sakop ng lungsod Ang lungsod ay nangangailangan ng pagkain, panggatong, at troso para sa konstruksiyon na Itinutustos ng hinterlands na humahantong sa pagkasaid ng likas na yaman nito.
5. Ecological Balance - Balanseng ugnayan sa pagitan ng mga bagay na may buhay at ng kanilang kapaligiran.
6. Pagkaubos at pagkawala ng mga punongkahoy sa mga gubat. Isa ito sa mga problemang nararanasan ng Asya sa kasalukuyan. Ayon sa Asian Development Bank (ADB), nangunguna ang Bangladesh, Indonesia, Pakistan, at Pilipinas sa mga bansang may pinakamabilis na antas o rate ng deforestation.
7. Siltation-Parami at padagdag na deposito ng banilik na dala ng umaagos na tubig sa isang lugar. Ito ay isa rin sa mga problemang kinakaharap ng mga bansa sa Asya na dulot o bunsod ng pagkasira ng kagubatan at erosyon ng lupa, gaya ng kondisyon ng lawa ng Tonle Sap sa Cambodia.

   \

8. Red Tide-Ito ay sanhi ng dinoflagellates na lumulutang sa ibabaw ng dagat.

   \

9. Ozone Layer Isang suson sa stratosphere na naglalaman ng maraming konsentrasyon ng ozone. Mahalagang pangalagaan ang ozone layer sapagkat ito ang nagpoprotekta sa mga tao, halaman, at hayop mula sa masamang epekto ng radiation na dulot ng ultraviolet rays.

\