Economie

H1 – Inkomen en welvaart

Begrip	Betekenis
Nationaal inkomen	Alle inkomens van een land bij elkaar.
Welvaart	De mate waarin mensen in hun behoeften kunnen voorzien.
Koopkracht	Hoeveel je met je inkomen kunt kopen.
Bruto inkomen	Inkomen vóór belasting.
Netto inkomen	Inkomen na belasting.
Beschikbaar inkomen	Geld dat je kunt uitgeven.
Overdrachtsinkomen	Inkomen zonder ervoor te werken, zoals een uitkering.
Inkomen in natura	Inkomen in de vorm van producten of diensten.
Primaire behoeften	Dingen die je nodig hebt om te leven.
Secundaire behoeften	Extra's en luxeproducten.
Inflatie	Gemiddelde prijzen stijgen.
Deflatie	Gemiddelde prijzen dalen.
CPI	Cijfer dat laat zien hoe prijzen veranderen.
Wegingsfactor	Hoe zwaar een productgroep meetelt bij de CPI.
Lorenzcurve	Laat zien hoe het inkomen verdeeld is.
Nominaal inkomen	Het bedrag dat je verdient.
Reëel inkomen	Je inkomen aangepast aan prijsveranderingen.
Marketing	Alles wat een bedrijf doet om producten te verkopen.
De 6 P's	Product, prijs, plaats, promotie, personeel en presentatie.

H2 – Geld en lenen

Begrip	Betekenis
Chartaal geld	Contant geld: munten en biljetten.
Giraal geld	Geld op je bankrekening.
Ruilmiddel	Geld waarmee je kunt betalen.
Spaarmiddel	Geld waarmee je kunt sparen.
Rekenmiddel	Geld waarmee je prijzen vergelijkt.
Spaarmotief	Reden waarom je spaart.
Spaardeposito	Spaargeld dat voor een afgesproken tijd vaststaat.
Enkelvoudige rente	Rente over alleen het oorspronkelijke bedrag.
Samengestelde rente	Rente over je bedrag én eerdere rente.
Doorlopend krediet	Je kunt afgeloste bedragen opnieuw lenen.
Salariskrediet	Je staat rood op je betaalrekening.
Leverancierskrediet	Je mag later betalen aan een leverancier.
Persoonlijke lening	Je leent een vast bedrag en betaalt dit terug.
Koop op afbetaling	Je betaalt een product in termijnen.
Private lease	Je betaalt om iets te gebruiken, maar wordt geen eigenaar.
Budgetplan	Overzicht van inkomsten en uitgaven.
Kredietkosten	Het extra bedrag dat je betaalt voor een lening.
Reële rente	Nominale rente min inflatie.

H3 – Bedrijven, kosten en markten

Begrip	Betekenis
Bedrijfskolom	Alle bedrijven die meewerken aan een product.
Productiefactoren	Arbeid, natuur, kapitaal en ondernemerschap.
Toegevoegde waarde	Verkoopwaarde min inkoopwaarde.
Afzet	Het aantal verkochte producten.
Omzet	Afzet × verkoopprijs.
Winstopslag	Bedrag dat boven op de kostprijs komt.
Brutowinstmarge	Omzet min inkoopwaarde van de omzet.
Consumentenprijs	Prijs die de klant betaalt, inclusief btw.
Vaste kosten	Kosten die niet veranderen bij meer of minder productie.
Variabele kosten	Kosten die veranderen door de productie.
Kostprijs	Kosten om één product te maken.
Afschrijving	Waardevermindering van een product of machine.
Transparante markt	Een markt waar je prijzen goed kunt vergelijken.
Vraaglijn	Laat zien hoeveel mensen willen kopen bij verschillende prijzen.
Aanbodlijn	Laat zien hoeveel bedrijven willen verkopen bij verschillende prijzen.
Evenwichtsprijs	Prijs waarbij vraag en aanbod gelijk zijn.
Evenwichtshoeveelheid	Hoeveelheid die bij de evenwichtsprijs wordt verkocht.
Monopolie	Eén aanbieder op de markt.
Oligopolie	Een klein aantal aanbieders.
Perfecte concurrentie	Veel aanbieders met hetzelfde product.
Monopolistische concurrentie	Veel aanbieders met verschillende producten.
Maatschappelijke kosten	Kosten voor de samenleving.
Maatschappelijke baten	Voordelen voor de samenleving.

Belangrijke formules

Formule	Berekening
Omzet	Afzet × verkoopprijs
Toegevoegde waarde	Verkoopwaarde − inkoopwaarde
Brutowinstmarge	Omzet − inkoopwaarde omzet
Winst	Brutowinstmarge − bedrijfskosten
Reële rente	Nominale rente − inflatie
Btw 21% erbij	Bedrag × 1,21
Btw 9% erbij	Bedrag × 1,09
Percentage	Deel ÷ geheel × 100
Enkelvoudige rente	Spaarbedrag × rentepercentage

Tip: Leer vooral het verschil tussen deze begrippen: