zasady

Tempa Wolne

  • Largo: Szeroko, bardzo powoli.
  • Larghetto: Trochę szybciej niż largo.
  • Lento: Powoli, wolno.
  • Adagio: Wolno, powoli.
  • Grave: Poważnie, ciężko, wolno.

Tempa Umiarkowane

  • Andante: Z wolna, w ruchu spokojnego kroku.
  • Andantino: Trochę żywiej niż andante.
  • Moderato: Umiarkowanie.
  • Allegretto: Dość żywo (nieco wolniej niż allegro).
  • Agogika: Dział muzyki zajmujący się wszelkimi zjawiskami dotyczącymi tempa w utworze muzycznym (gr. agoge = prowadzenie, kierowanie).

Tempa Szybkie

  • Allegro: Prędko, ruchliwie, wesoło.
  • Vivo: Żywo.
  • Vivace: Prędko, z ożywieniem.
  • Veloce: Lotnie, żywo, szybko.
  • Presto: Szybko.
  • Vivacissimo: Bardzo żywo.
  • Prestissimo: Bardzo szybko.

Określenia Dodatkowe Temp

  • Maestoso: Majestatycznie, np. allegro maestoso.
  • Molto: Bardzo, np. molto allegro.
  • Assai: Bardzo, np. adagio assai.
  • Doppio movimento: Podwojenie tempa.
  • Meno: Mniej, np. meno vivo.
  • Meno mosso: Wolniej (niż wskazywało poprzednie oznaczenie tempa).
  • Non tanto: Nie zanadto, np. allegro ma non tanto = szybko, lecz nie zanadto żywo.
  • Non troppo: Nie zanadto, np. non troppo lento.
  • Più: Bardziej, więcej, np. più vivo trochę prędzej niż vivo.
  • Più mosso: Żywiej (niż wskazywało poprzednie oznaczenie tempa).
  • Quasi: Jakby, prawie, np. quasi allegretto.
  • Sempre: Zawsze, stale, np. sempre vivace.
  • Sostenuto: Wstrzymując, np. andante sostenuto.
  • Un poco: Trochę, nieco, np. un poco più allegro.
  • Ancora: Jeszcze, np. ancora più allegro.

Zmiany Tempa

Przyspieszenie

  • Accelerando (accel.): Przyspieszając.
  • Affrettando (affret.): Przyspieszając.
  • Animando: Ożywiając.
  • Avvivando: Ożywiając.
  • Stringendo: Zwiększając tempo.
  • Poco a poco string. (affret, animando itp.): Stopniowo przyspieszając.
  • Sempre più mosso: Coraz żywiej.
  • Stretto: Zacieśniając, przyspieszając oznaczone tempo.

Zwolnienie

  • Allargando: Rozszerzając, zwalniając.
  • Rallentando (rall.): Zwalniając.
  • Ritardando (ritard.): Opóźniając, zwalniając.
  • Ritenuto (rit.): Opóźniając, zwalniając, powstrzymując.
  • Stentando: Zwalniając.

Powrót do Tempa Pierwotnego

  • Tempo primo, tempo I, T. I: Tempo pierwsze (pierwotne).
  • A tempo: Do tempa, wrócić do poprzedniego tempa.
  • L'istesso tempo: To samo tempo.
  • Come prima, come sopra: W tempie pierwotnym, jak wyżej.
  • Tempo giusto: Właściwe tempo.

Dynamika

  • Dynamika: Dział muzyki zajmujący się określeniem wszelkich zjawisk związanych z natężeniem siły dźwięków i jego zmianami w utworze muzycznym (gr. dynamis = siła).

Określenia Siły Brzmienia

  • Pianissimo possibile (ppp): Możliwie najciszej.
  • Pianissimo (pp): Bardzo cicho.
  • Piano (p): Cicho.
  • Mezzo piano (mp): Na wpół (średnio) cicho, prawie cicho.
  • Mezzo forte (mf): Prawie głośno.
  • Forte (f): Głośno.
  • Fortissimo (ff): Bardzo głośno.
  • Fortissimo possibile (fff): Możliwie najgłośniej.

Kompozytorzy używają więcej niż 3 litery "p" lub "f" w celu podkreślenia ekstremalnych możliwości danego rodzaju dynamiki.

Stopniowe Narastanie/Zmniejszanie Natężenia Dźwięku

  • Crescendo (cresc.): Wzmacniając.
  • Decrescendo (decresc.): Osłabiając.
  • Diminuendo (dim. lub dimin.): Stopniowe przyciszanie dźwięków.
  • Forzato, Sforzato, Sforzando (fz, sfz, sf): Wzmacniając tylko dany dźwięk, przy którym umieszczono oznaczenie.
  • Forte piano (fp): Mocno i nagle cicho.
  • Piano forte (pf): Cicho i nagle głośno.

Inne Wyrażenia

  • Abbandono/Abbandonatamente: Niedbale, jakby gubiąc rytm.
  • Accarezzévole: Przymilając się, pieszczotliwie.
  • Accentato/Accentato: Zaznaczając, akcentując.
  • Ad libitum/A piacere: Od upodobania, jak się podoba.
  • A due (a 2): Oznacza, że daną partię wykonać mają dwa instrumenty.
  • Affettuoso: Serdecznie, z uczuciem.
  • Agitato/Con agitazione: Burzliwie, niespokojnie, gwałtownie.
  • Alla (alla marcia, alla polacca, alla turca itp.): W stylu, na sposób, w rodzaju marszu, na sposób polski, turecki itp.
  • Allegramente: Ochoczo, wesoło, żywo.
  • Amabile: Mile, przyjemnie.
  • Amoroso: Miłośnie, z uczuciem.
  • Animato: Z ożywieniem.
  • Appassionato: Namiętnie, z pasją.
  • Ardente: Ogniście, płomiennie.
  • Brillante: Błyskotliwie, efektownie.
  • Buffo: Komicznie.
  • Burlesco: Komicznie, żartobliwie.
  • Calando: Uspokajając, zwalniając, ściszając.
  • Cantabile: Śpiewnie.
  • Capriccioso: Kapryśnie, humorystycznie, żartobliwie.
  • Colla parte: Z głosem solowym.
  • Con amore: Miłośnie, z uczuciem.
  • Con anima: Z życiem, z ożywieniem.
  • Con bravura: Błyskotliwie, z brawurą, śmiało.