Jakie są sposoby przedstawienia powierzchni ziemskiej
§ 10. JAKIE SĄ SPOSOBY PRZEDSTAWIENIA POWIERZCHNI ZIEMSKIEJ
^^Przedstawienie Ziemi na globusie:^^
- Słowo równik oznacza równo oddalony. W języku ukraińskim linia ta nazywa się ekwator - co z języka łacińskiego znaczy dzielący na dwie równe części
- Globus pozwala wyobrazić sobie kształt naszej planety, dlatego uważa się go za model Ziemi zmniejszonej miliony razy. Globus-Ziemia obraca się wokół pręta-osi. W rzeczywistości nasza planeta nie posiada takiej widocznej osi jak globus. Oś Ziemi można tylko sobie wyobrazić i obliczyć matematycznym sposobem. Pręt-oś globusa ukazuje, gdzie przebiega wyobrażana oś Ziemi i pod jakim kątem jest ona pochylona
- Punkty, w których oś ziemska przecina powierzchnię globusa nazywają się biegunami. U góry znajduje się biegun północny, na dole biegun południowy. Pośrodku globusa w jednakowej odległości od biegunów przeprowadzono linię - równik
- Odległości na globusie mierzy się za pomocą giętkiej linijki, paska papieru lub nitki. Potem posługując się skalą, wyznacza się faktyczne odległości
- Równik dzieli Ziemię na dwie równe półkule:
- Północną (na globusie u góry)
- Południową (na globusie w dole)
- Na powierzchni globusa przedstawione są:
- Kontynenty
- Wyspy
- Półwyspy
- Oceany
- Morza
^^Wirtualny globus:^^
- W dzisiejszych czasach stworzono globus wirtualny, który jest trójwymiarowym modelem Ziemi, przedstawiającym realną rzeczywistość za pomocą komputera
- Specjalny program pozwala widzieć powierzchnię Ziemi regulując zbliżenie obrazu. Wirtualny globus można obracać tak samo jak prawdziwy. Na nim łatwo można znaleźć różne nazwy geograficzne
- Program także może ilustrować zachmurzenie, huragany trzęsienia ziem w realnym czasie
^^Przedstawienie miejscowości na płaszczyźnie:^^
- Niewielką miejscowość można sfotografować. Zdjęcie robi się przeważnie z powierzchni Ziemi, dlatego na nim bliższe przedmioty zasłaniają te, które są bardziej oddalone. Oprócz tego, na zdjęciach widzimy tylko ogólny wygląd miejscowości. Na nich nie widać, jakie wymiary i jaki kształt ma dany obszar
- Odrębne obszary powierzchni Ziemi można przedstawić na:
- Zwyczajnym zdjęciu
- Zdjęciu lotniczym
- Planie
- Mapie
- Zdjęcie lotnicze:
- Fotografia terenu wykonana z samolotu lub z innego latającego aparatu (helikoptera lub niesterowanego przyrządu)
- Takie zdjęcia wykonywane są na różnej wysokości za pomocą specjalnych lotniczych aparatów fotograficznych
- Podają dokładną ilustrację wszystkiego, co znajduje się na powierzchni ziemskiej w chwili fotografowania
- Na nich dobrze widać wymiary oraz wzajemne rozmieszczenie obiektów
- Przeważnie zdjęcia lotnicze są czarno-białe. Czasem bywają także kolorowe: wtedy teren przedstawiony jest za pomocą barw zbliżonych do naturalnych
- Umożliwiają szybkie otrzymanie wiarygodnych danych o miejscowości
- Wykorzystuje się je podczas badań geograficznych oraz do opracowania map
- Na zdjęciach lotniczych łatwiej rozróżnić:
- Roślinność
- Rzeki
- Bagna
- Punkty osadnicze
- Inne obiekty
- Zdjęcie satelitarne:
- Fotografia całej planety lub części powierzchni ziemskiej
- Zdjęcia satelitarne otrzymuje się za pomocą specjalnych przyrządów fotograficznych, w które wyposażone są pojazdy kosmiczne
- Na zdjęciach satelitarnych badacze mogą jednocześnie zobaczyć ogromne przestrzenie Ziemi i szczegóły na stosunkowo niewielkich obszarach
- Z dużej wysokości widać najważniejsze cechy budowy naszej planety. Z powierzchni kuli ziemskiej ich po prostu nie można rozróżnić
^^Serwis „Google. Mapy”:^^
- Na podstawie zdjęć satelitarnych i lotniczych powstały online usługi umożliwiające obejrzenie całej powierzchni Ziemi
- Serwis „Google. Mapy” (po angielsku Google Maps) pozwala na oglądanie trójwymiarowego (z uwzględnieniem rzeźby powierzchni) przedstawienia powierzchni ziemskiej
Zapamiętaj:
- Globus to wierny model Ziemi pozwalający wyobrazić sobie kształt i powierzchnię naszej planety
- Przedstawić miejscowość można na zdjęciu zwyczajnym, lotniczym i satelitarnym, na planie oraz na mapie geograficznej