Physical Development: Anatomy, Physiology, and Body Systems

Anatomie: De wetenschappelijke leer van de bouw van het menselijk lichaam. Dit omvat de studie van organen, botten, weefsels en de wijze waarop deze structuren met elkaar verbonden zijn.
Fysiologie: De wetenschappelijke leer van de werking van levende onderdelen van het lichaam. Hierbij staat het functioneren van organen, spieren, zenuwen en hormonen centraal.

Definitie: De cel is het kleinste levende deeltje van het menselijk lichaam.
Componenten: Een cel is opgebouwd uit verschillende onderdelen:
- Celmembraan.
- Protoplasma.
- Celkern.
- Kernmembraan.
- Kernplasma.
- Kernlichaampjes.
Levensloop en Groei:
- Groei: Cellen vermeerderen zich door middel van celdeling.
- Vervanging: Wanneer cellen afsterven, worden ze normaal gesproken vervangen door nieuwe cellen.
- Veroudering: Op oudere leeftijd neemt de snelheid en mate van celvervanging af, wat leidt tot het proces van veroudering.

Functies van het skelet:
- Het bieden van stevigheid aan het lichaam.
- Bescherming van vitale organen door specifieke structuren:
  - Schedel: Beschermt de hersenen.
  - Ribbenkast: Beschermt de longen en het hart.
  - Wervelkolom: Beschermt het ruggenmerg.
  - Bekken: Beschermt de organen in de onderbuik.
- Productie van bloedcellen in het beenmerg.
- Het mogelijk maken van beweging in samenwerking met de spieren.
Opbouw van het skelet:
- Hoofd: Bestaande uit de schedel.
- Romp: Bestaande uit de ribbenkast, wervelkolom en het bekken.
- Ledematen: Bestaande uit de armen en de benen.

Classificatie op basis van aansturing:
- Willekeurige spieren: Spieren die men bewust zelf kan aansturen (bijvoorbeeld skeletspieren).
- Onwillekeurige spieren: Spieren die automatisch werken zonder bewuste aansturing. Voorbeelden zijn de spieren in de darmen, het hart en de spieren betrokken bij de ademhaling.
Samenwerking (Antagonisme): Spieren werken vaak in paren samen, zoals de buigspieren (biceps) en de strekspieren (triceps).
Algemene functies van spieren:
- Bieden van stevigheid.
- Faciliteren van beweging.
- Bieden van bescherming.
- Transportfunctie (bijvoorbeeld peristaltiek in de darmen om voedsel voort te bewegen).

De bloedsomloop bestaat uit het bloed, het hart en de bloedvaten.

Verspreiding: Bloed bevindt zich overal in het lichaam, van de hersenen tot de tenen, en van botten tot organen en zintuigen.
Bestanddelen:
- Bloedplasma: Bestaat voor $90\,\%$ uit water. Het bevat daarnaast voedingsstoffen, afvalstoffen en plasma-eiwitten.
- Rode bloedcellen: Bevatten hemoglobine voor het transport van zuurstof. Deze cellen worden aangemaakt en afgebroken in het beenmerg.
- Witte bloedcellen: Verantwoordelijk voor de afweer tegen ziekteverwekkers. Er zijn er relatief weinig aanwezig in het bloed, maar hun aantal kan snel verdubbelen wanneer er schadelijke stoffen actief zijn.
- Bilirubine: Een geelachtige galkleurstof die door de lever naar de gal wordt getransporteerd. In het spijsverteringskanaal wordt dit omgezet naar een bruine kleur, wat de ontlasting zijn kleur geeft.
- Bloedplaatjes: Essentieel voor de bloedstolling.

Capaciteit: Er circuleert ongeveer $5\,\text{liter}$ bloed door het systeem.
Anatomie van het hart: Het hart bestaat uit vier delen:
- Linkerboezem en Rechterboezem (bovenste holle ruimtes).
- Linkerkamer en Rechterkamer (onderste holle ruimtes).
Mechaniek: Hartkleppen voorkomen dat het bloed terugstroomt. Aders en slagaders sluiten aan op het hart om het bloed door het lichaam te pompen en weer terug te laten keren.

Kleine bloedsomloop: Route: Hart $\rightarrow$ Longen $\rightarrow$ Hart. Functie: Het opnemen van zuurstof.
Grote bloedsomloop: Route: Hart $\rightarrow$ Lichaam $\rightarrow$ Hart. Functie: Het afgeven van zuurstof aan de weefsels.

Slagaders: Voeren bloed van het hart af. Ze hebben een dikke wand en een voelbare polsslag.
Aders: Voeren bloed naar het hart toe. Ze hebben een dunne wand en bevatten kleppen om terugstroom te voorkomen.
Haarvaten: De kleinste vaten waar de uitwisseling van stoffen plaatsvindt.

Lymfevaten: Vervoeren lymfevocht, een vloeistof die gelijkenissen vertoont met bloedplasma.
Lymfeklieren: Fungeren als filters voor ziekteverwekkers. Ze bevinden zich op specifieke plaatsen zoals de hals, buikholte, liezen en oksels.
De Milt: Bevindt zich onderin de borstkas, in het midden achter de maag.
- Functies: Afweer, bloedreservoir en ondersteuning bij chemische processen.
- Zijsteek: Bij grote inspanning kan de milt zich als een spons samenknijpen om extra bloed af te geven aan het lichaam; dit proces is voelbaar als de zogenaamde 'zijsteek'.

Onderdelen: Luchtpijp, longslagader, bronchiën, longen en het hart.
Werking:
- Inademing: Zuurstof wordt naar de longblaasjes geleid en daar in het bloed opgenomen.
- Uitademing: Koolstofdioxide wordt vanuit het bloed naar de longen afgevoerd en naar buiten uitgeademd.
Capaciteit: De totale longcapaciteit bedraagt ongeveer $5\text{--}6\,\text{liter}$ .

Onderdelen en functies:
- Mond: Hier vindt het kauwen plaats en wordt speeksel toegevoegd aan het voedsel.
- Huig: Voorkomt dat voedsel tijdens het slikken in de neusholte terechtkomt.
- Slokdarm: Transport van de mond naar de maag.
- Maag: Hier wordt het voedsel gekneed en vermengd met maagsap. Maagsap is slijmerig, wat helpt bij het soepel doorglijden naar de darmen.
- Twaalfvingerige darm (duodenum): Hier vindt uitwisseling van stoffen plaats met de lever en de alvleesklier. Tevens reguleert dit deel de hoeveelheid voedsel die per keer van de maag naar de rest van het darmstelsel gaat.
- Dunne darm: Heeft een lengte van ongeveer $6\,\text{meter}$ . Hier vindt de opname van voedingsstoffen plaats.
- Dikke darm: Heeft een lengte van ongeveer $1.5\,\text{meter}$ . De hoofdfunctie is het opnemen van water en het vormen van ontlasting.
- Endeldarm: Opslag van ontlasting voor uitscheiding.
- Lever: Verantwoordelijk voor ontgiften en diverse stofwisselingsprocessen.

Type zenuwen:
- Sensorische zenuwen: Geleiden prikkels (informatie) vanuit het lichaam naar de hersenen.
- Motorische zenuwen: Geleiden opdrachten vanuit de hersenen naar de spieren.
Indeling van het zenuwstelsel:
- Centraal zenuwstelsel: Omvat de hersenen en het ruggenmerg.
- Perifeer zenuwstelsel: Omvat alle andere zenuwen in het lichaam.
- Willekeurig zenuwstelsel: Betrokken bij bewuste acties en bewegingen.
- Onwillekeurig zenuwstelsel: Reguleert automatische functies zoals de ademhaling en reflexen.

Functie: Hormonen dienen als chemische boodschappers die diverse processen in het lichaam reguleren.
Belangrijke klieren en hun hormonen:
- Hypofyse: Produceert het groeihormoon en fungeert als centrale aansturing voor andere klieren.
- Alvleesklier (Pancreas): Produceert insuline (om de bloedsuikerspiegel te verlagen) en glucagon (om de bloedsuikerspiegel te verhogen).
- Schildklier: Produceert thyroxine, wat essentieel is voor de stofwisseling.
- Geslachtsklieren:
  - Man: Productie van testosteron.
  - Vrouw: Productie van oestrogeen en progesteron.
- Bijnieren: Produceren adrenaline, wat wordt afgegeven bij stress of grote lichamelijke inspanning.