NA - H1 & H2 [C]
H1 - Basisvaardigheden
Grootheden eenheden
Kwalitatieve waarneming is een observatie van de eigenschappen van iets (zoals in een klaslokaal, waar iedereen een andere lengte heeft).
Kwantitatieve waarneming is een observatie van de grootheid van iets (zoals in een klaslokaal, waar je meet hoe lang iedereen is).
Grootheid is een eigenschap die je kunt meten (in de natuurkunde).
Grootheid = getal × eenheid
Een internationaal eenhedenstelsel is een eenheid die internationaal is overeengekomen.
Er zijn zeven basisgrootheiden en zeven basiseenheden:
lengte [l] - meter (m)
massa [m] - kilograb (kg)
tijd [t] - seconde (s)
stroomsterkte [I] - ampère (A)
temperatuur [T] - kelvin (K)
lichtsterkte [l] - candela (cd)
hoeveelheid stof [n] - mol (mol)
Als een grootheid/ eenheid niet een van de zeven, is het een afgeleide grootheid en afgeleide eenheid; zoals:
oppervlakte [A] - vierkante meter (m2)
volume [V] - kubieke meter (m3)
dichtheid [ρ] - kilogram per kubieke meter (kg/m3)
snelheid [v] - meter per seconde (m/s)
Werken met machten van 10
Wanneer een getal gebruikt ‘macht van 10’, noemen we dat wetenschappelijke notatie.
Er zijn vier uitkomsten als je met machten van 10 rekent:
1 ÷ 10p = 10-p
10p ÷ 10q = 10p-q
10p ÷ 10q = 10p-q
10p × 10q = 10p+q
(10p)q = 10p×q
Werken met eenheden
Oppervlakte formule: [A] = [l] × [b]
A: oppervlakte (m2)
l: lengte (m)
b: hoogte (m)
Kubieke formule: [V] = [l] × [b] × [h]
V: oppervlakte (m3)
h: lengte (m)
Diameter formule: [d] = 2 × [r]
d: diameter (m)
r: straal (m)
Omtrek formule: [O] = 2 × π ×[r]
O: omtrek (m)
Oppervlakte (van een cilinder) formule: [A] = π ×[r]2
Oppervlakte (van een bol) formule: [A] = 4 × π ×[r]2
Inhoud (van een bol) formule: [V] = 3/4 × π ×[r]3
Inhoud (van een cilinder) formule: [V] = π ×[r]2 × h
Dichtheid formule: [ρ] = [m] ÷ [V]
ρ = dichtheid (kg/m-3)
m = dichtheid (m3)
Meetonzekerheid en significante cijfers
Significante cijfers zijn all die cijfers achter het laatste ‘0’.
Bijvoorbeeld: 0,001420
Aantal cijfers achter de komma zijn all die cijfers achter het het komma.
Bijvoorbeeld: 0,001420
Van meting naar diagram
Kwadratisch evenredig verband: y = a × x2
x-waarde: 2× zo groot
y-waarde: 4× zo groot
Omgekeerde evenredig verband: y = a ÷ x
x-waarde: 2× zo groot
y-waarde: 2× zo klein
Omgekeerde kwadratisch evenredig verband: y = a ÷ x2
x-waarde: 2× zo groot
y-waarde: 4× zo klein
H2 - Beweging
Onderzoek naar beweging
∆x = xeind - xbegin
Eenparige rechtlijnige beweging
snelheid formule: Vgem = ∆x ÷ ∆t
Vgem = gemiddelde snelheid (m/s-1)
∆x = verplaatsing (m)
∆t = tijdsuur (s)
∆t = teind - tbegin
Eenparige versnelde beweging
versnelling formule: a = ∆v ÷ ∆t
a = versnelling (m/s-2)
V = verandering van snelheid (m/s-1)
∆V = Veind - Vbegin
gemiddelde snelheid formule: Vgem = (Veind - Vbegin) ÷ 2
Veind = snelheid aan het eind (m/s-1)
Vbegin = snelheid aan het begin (m/s-1)