FILIPINO
A1: FILIPINO MYTHOLOGY
BATHALA → DIYOS NG MGA DIYOS → tagapagsubaybay
Zeus → greek mythology - babaero
Bahala na → puro salita, walang kilos
AMIHAN → DIYOS NG HANGIN - walang kasarian
Gintong Ibon [Ibong Adarna]
nagligtas kila malaks at maganda → tinuka ang kawayan
DEMIGODS
MAYARI → diyosa ng buwan
HANAN → diyos ng bukang-liwayway
TALA → diyos ng bituin
DIAN MASALANTA [diyosa ng pagmamahal]
umibig sa mortal → pinatapon sa lupa
LIBULAN [Diyos ng buwan]
patron ng homosexual → naakit si Sidapa
kakainin ng malaking bakunawa → kumakain ng buwan
SIDAPA → DIYOS NG KAMATAYAN AT KAILALIMAN
SITAN → DIYOS NG KAILALIMAN AT KASAMAAN
inaakit ang mortal
4 NA ALAGAD NI SITAN
MANGGAGAWAY → healer or killer
MANSISILAT → home wrecker
matandang babae → magiging maganda
MANGKUKULAM → pinakamalakas
apoy → sinusunog ang tahanan
HUKLUBAN → shape-shifter [matandang babae]
iwangis ang gusto
A2: ELEMENTO NG DULA
DULA [yugto]
panggagaya sa kalikasan ng tao
URI NG DULA
KOMEDYA → katatawanan → may aral
TRAHEDYA → may namamatay → unang karakter
MELODRAMA → dark/gloomy
TRAGEKOMEDYA → namamatay ang maliwanag na karakter
SAYNETE → lansangan → mahal na araw
PARSE → slaptick → paluan/sakitan
walang saysay → nakakatuwa → bubble gang
PARODIYA → imitation → panggagaya
PROBERBYO → salawikain/bible [proverbs]
ELEMENTO NG DULA [DULA, NOBELA, MAIKLING KUWENTO]
SIMULA
GITNA
WAKAS
ASPEKTONG TEKNIKAL → teknolohiya at stage directions → natatangi sa dula
MAHABA
MAIKLI
BINABASA
nobela
maikling kuwento/dagli
TINATANGHAL
dula
skit
A3: ELEMENTO NG TULA
TULA [PINAKAMASINING]
nagpapahayag ng damdamin sa malayang paraan
MATATALINHAGANG PANANALITA → idyoma at tayutay
MATATALINHAGANG PAHAYAG → hindi tuwiran ang kahulugan
ELEMENTO NG TULA
SUKAT → bilang ng pantig [syllables]
TUGMA → tunog → dasal at asal [-al]
SAKNONG → kumpol → couplet tricet
LARAWANG DIWA → imahe
SIMBOLISMO → bagay/simbolo/mahalaga
KARIKTAN → malalalim na salita
TAYUTAY
SIMILE → pagtutulad
METAPORA → pagwawangis
PAGTAWAG
HYPERBOLE → pagmamalabis
PERSONIFICATION → pagbibigay tao
PAG-UUYAM → irony
MAIKLING KUWENTO
matatapos sa isang upuan
mabilis ang galaw ng pangyayari
kaunti ang tauhan at tagpuan
DAGLI [plot twist]
mas maikli kaysa maikling kuwento
SANAYSAY
matalinong pagkukuro → ayon sa karanasan
> sanaysay: written, script ng talumpati
> talumpati: oral
A5: DULOG PAMPANITIKAN
MORALISTIKO → aral/disiplina
nagpapahalaga sa moralidad at nararapat
Munting Prinsipe
SOSYOLOHIKAL → lipunan
kalagayan ng lipunan nang sinulat ang akda
Noli me Tangere
SIKOLOHIKAL → isip/may akda
galaw ng isipan ng manunulat
Jose Rizal → Ibarra → iligtas ang bayan
FORMALISMO → layunin
layunin/ pahiwatig
Nais sakupin ng mga Espanyol ang Pilipinas
IMAHISMO → imahen
imahe gamit ang pang-uri
HUMANISMO → buhay ng tao
nakasentro sa tao: rasyunal
MARXISMO → tunggalian
tunggalian ng 2 salungat na pwersa
Mayaman at mahirap
ARKETIPO → bagay/simbolismo
mahalaga: lambat, leeg, pakpak
FEMINISMO → kababaihan/labanan ang diskriminasyon
EXISTENSYALISMO → kalayaan pumili
> SOSYO → LIPUNAN → AKDA
> SIKO → MAY AKDA → KARAKTER
DINAMIKO → paiba-ibang lenggwahe