greece

Heograpiya ng Greece

  • Lokasyon at Kapaligiran

    • Maliliit na tangway sa timog-silangang bahagi ng Balkan Peninsula, palabas ng Mediterranean Sea

    • Thessaly: pinakamalaking kapatagan ng bansa

    • Bundok Pindus: tahanan ng bundok ng Olympus

    • Mabundok na tangway ng Peloponnesus

    • Ang mga Griyego ay nanirahan sa mga kapatagan at lambak-ilog

Kalakalan at mga Ruta

  • Mahahalagang Ruta

    • Nagbigay-daan sa pakikipagkalakalan ng mga Griyego sa isa't isa at sa ibang lupain

    • Mga manlalayag at tagagawa ng bapor

    • Kumakalakal sa Asia Minor, Egypt, at mga pulo sa Mediterranean at Aegean Sea

    • Kadalasang kalakal: alak, oliba, palayok

Paglilinang ng Kabihasnang Minoan at Mycenaean

  • Panahon

    • 2000-3000 BCE: Pag-usbong ng kabihasnang Minoan sa Crete

    • Mycenaean: nagtatag ng pamayanan sa kalakhang Greece

Kabihasnang Minoan

  • Pundasyon ng Minoan

    • Haring Minos, Crete (2000-1500 BCE)

    • Mga natuklasan sa palasyo: armas, kasangkapan mula sa tanso at bronse

    • Paggawa ng plorera, inhenyeriya, seramiks, at arkitektura

    • Sistema ng pagsusulat: Linear A

  • Kalakalan

    • Nagpalitan ng kahoy, olive oil, at palayok para sa tanso at ginto

    • 1600 BCE: Pagsabog ng bulkan sa hilaga, sanhi ng pagbaha at pagkabangkarote ng kabihasnang Minoan

    • Hindi kinilala bilang bahagi ng lahing Griyego dahil hindi sila nagwiwika ng Griyego

Kabihasnang Mycenaean

  • Ugat at Pag-unlad

    • Kauna-unahang Mycenaean: nagwika ng Greko at kinilala bilang mga Griyego

    • Nagtayo ng mga tanggulan sa kalakhang Greece

    • Pinakamalaking tanggulan: Mycenae

    • 1500 BCE: Pakikipag-ugnayan sa kabihasnang Minoan

  • Kalakalan at Pagsusulat

    • Natutunan ng Mycenaean ang halaga ng kalakalan at sistema ng pagsusulat ng mga Minoan

    • Sinakop ang Crete

    • Naging pangunahing mangangalakal at nakikipaglaban sa kanilang paglalayag

  • Pagbagsak ng Kabihasnang Mycenaean

    • Nagsimulang bumagsak noong 1200 BCE sanhi ng Dorian

    • Tinaguriang Greek Dark Ages: panahon ng digmaan at pagkakagulo

Mga Lungsod-Estado ng Greece

  • Paglitaw ng mga Polis

    • Panahon ng klasikal na Griyego (Hellenic)

    • Nagsimula ang demokrasya sa Athens; ang polis ay isang lungsod na may sariling pamamahala

    • Bawat polis ay may kanya-kanyang uri ng pamahalaan, hukbo, at batas

Pag-unlad ng Demokrasya sa Athens

  • Demos at Kratos

    • Demos: “mamamayan”; Kratos: “pamumuno”

    • Ang pamahalaan ay nakabatay sa kapangyarihan ng mamamayan

  • Archon at Mga Batas

    • Archon: mga mambabatas ng Athens

    • Si Draco: unang gumawa ng Kodigo ng Batas; mahigpit na kaparusahan

    • Si Solon: bumuo ng mas makatawid na batas at nagkaloob ng higit na karapatan

  • Sistemang Panlipunan

    • Paghahati-hati batay sa yaman; tanging mga mayayamang kalalakihan ang manunungkulan sa pamahalaan

Kababaihan sa Athens

  • Limitadong Karapatan

    • Kakaunti ang karapatan ng mga kababaihan; sinasanay lamang sa gawaing bahay

    • Karamihan ay hindi nakapag-aral; may ilan lamang na naging matagumpay na manunulat

mga Batas at Karapatan

  • Limitasyon sa mga Kababaihan

    • Hindi maaaring makilahok sa pamahalaan at asamblea

    • Hindi maaari ring makalabas nang walang pahintulot

    • Walang karapatang bumili o magkaroon ng ari-arian

Lungsod-estado ng Sparta

  • Mga Batayan at Struktura

    • Nagtatag ng estadong militar sa ilalim ng pamumuno ni Lycurgus

    • Oligarkiya: pinamumunuan ng dalawang hari, ephor, at gerousia

Edukasyong Spartan

  • Pagsasanay at Disiplina

    • Magsisimula ang mga batang lalaki ng pagsasanay sa militar sa edad na pito

    • Pagpapahalaga sa kalusugan at disiplina

  • Mga Karapatan ng Kababaihang Spartan

    • May higit na karapatan kumpara sa kababaihang Athenian

    • Pinamamahalaan ang kanilang ari-arian at sinasanay sa isports

Digmaang Persyano

  • Alitan at Pakikipagdigma

    • 490 BCE: Pagsisiklab ng alitan sa mga Griyego at Persiano

    • Labanan sa Marathon (490 BCE): Nasawata ang pag-aalsa sa Ionia

    • Labanan sa Thermopylae (480 BCE): Sakripisyo ng mga Griyego sa ilalim ni Leonidas

  • Tagumpay sa Labanan

    • Labanan sa Salamis (480 BCE): Tagumpay ng mga Athenian sa ilalim ng pamumuno ni Themistocles

    • Labanan sa Plataea (479 BCE): Nagtagumpay ang mga Griyego at nagwakas ang Digmaang Persyano

Delian League at Digmaang Peloponnesian

  • Pagbuo at Resulta

    • Delian League: Athens bilang pangunahing estado

    • 431 BCE: Sheffield ng Sparta laban sa Athens

    • Digmaan sa Sicily: Nagdulot ng pagkatalo ng Athens

Pananakop ng Macedonia

  • Pagsasakop at Pamuno

    • Phillip, pag-deklara ng pakikidigma sa Athens. Namatay siya noong 334 BCE

    • Alexander: naging malakas na lider at nagtayo ng imperyo sa edad na 20

  • Pagtatapos ng Imperyo

    • Paglalakbay ni Alexander sa Egypt at Mesopotamia; pagkamatay sa edad na 32