Reformacja i kontrreformacja w Polsce

<<Geneza reformacji w Europie<<

  • walka o władzę w Niemczech, Włoszech i w Polsce

  • uprzywilejowany Kościół

  • opór wszystkich przeciw władzy Kościoła

  • chęć uzależnienia się od papiestwa

<<Pozycja kato Kościoła w Polsce<<

  • dwa arcybiskupstwa - Gniezno i Lwów
  • ==1417== - pierwszy prymas %%Mikołaj Trąba%%
  • najwięcej ziemi po władzy
  • bogaty stan
  • opłaty na rzecz papiestwa

<<Hierarchia w Kościele<<

prymas

abp lwowski

biskupi

proboszczowie

zakony

<<Wyznania w RONie<<

  • ==katolicyzm==
  • prawosławie
  • judaizm
  • kalwiniści
  • luteranie
  • arianie
  • bracia czescy
  • islam

  → podłoże reformacji w Polsce:
  * zróżnicowanie etniczne
  * tolerancja religijna
  * różnice wewnątrz szlachty
  * niemieckie mieszczaństwo

<<Reformacja na ziemiach polskich<<

==1519== - edykty przeciwko reformacji by Zyzio Stary

  • nieskuteczne

==1525== - Prusy Książęce się dzieją

→ luteranizm wśród mieszczan

→ kalwinizm wśród szlachty - 15-20%

  • teoria predestynacji - sarmatyzm
  • demokratyczny konsystorz

==1548== - bracia czescy w Wielkopolsce

==1549-1564== - reformacja w peaku

==1552== - idea własnego Kościoła narodowego

  • Małopolska i Litwa

==1554== - I synod Kościoła Kalwińskiego

  • Małopolska

==1555== - decyzja o zwołaniu soboru narodowego

  • zgoda króla!
  • weto papieża
==1562-1565== - wyłonienie się KOŚCIOŁA BRACI POLSKICH
  • radykalni arianie

<<Jan Łaski<<

  • bratanek kato prymasa o tym samym imieniu
  • najwybitniejszy polski kalwinista
  • teolog i humanista
  • chciał narodowego kościoła polskiego
  • ==1560== - śmierć

<<Arianie<<

  • nie ma Trójcy Św.
  • wolność dla chłopów
  • odmawianie służby wojskowej
  • centrum w Rakowie
  • %%Grzegorz Paweł z Brzezin, Faust Socyn%%

<<Bracia czescy<<

  • odłam husytyzmu
  • ==1548== - wygnanie z Czech
  • szkoła w Lesznie
  • %%Jan Amos Komensky%%

<<Ruch egzekucyjny a reformacja<<

  • pragnęli opodatkowania duchowieństwa
  • i narodowego kościoła polskiego
  • czołowi przywódcy ruchu egzekucyjnego:
      * Jan Tarnowski
      * Jan Zamoyski - pojechał na studia jako kalwinista i wrócił jako katolik xd
      * Hieronim Ossoliński - kalwinista
      * Mikołaj Sienicki - arianin
      * Rafał Leszczyński - związany z Braćmi Czeskimi

<<Jezuici w Polsce - sprowadzeni przez Hozjusza<<

==1564== - osiedlają się w Warmii → pierwsze kolegium w Braniewie

==1565== - opieka Zygiego Augusta

==1570== - jezuici w Poznaniu

  • Colegium Ad Sanctam Mariam Magdalenam podarowane jezuitom

<<Kontrreformacja w Polsce<<

  • krótkotrwała reformacja - szlachta wraca do katolicyzmu
  • jezuici przywracają rolę Kościoła

==1569== - kolegium jezuickie w wilnie

==1579== - Akademia Wileńska

==1577== - duchowni przyjmują postanowienia Zygiego Augusta

==1599== - tłumaczenie Biblii przez %%Jakuba Wujka%%

==1597== - “Kazania sejmowe” %%Piotra Skargi%%

<<Geneza polskiej tolerancji religijnej<<

  • wielonarodowościowe i wielowyznaniowe państwo
  • Zygi August nie jest królem ich sumień
  • szlachta nie chce podziałów

<<Pokoje religijne<<

==1555== - unia w Koźminku

  • kalwiniści z Braćmi czeskimi

==1570== - unia w Sandomierzu

  • luteranie, kalwiniści, bracia czescy
==1573== - konfederacja warszawska
  • wieczny pokój
  • swoboda wyznania
  • “dissidentes de religione” - różni w wierze
==1596== - unia w Brześciu
  • między kato a prawosławnymi
  • Kościół grekokatolicki - unicki
  • papież ok
  • liturgia prawosławna + kalendarz + brak celibatu
  • dyzuici - nie akceptują unii brzeskiej

==1589== - patriarchat moskiewski

==1632== - swoboda wyznania prawosławnego