Bio

Antigenen

• Definitie Antigeen

  • Antigeen is alles waartegen een afweerreactie wordt gestart waarbij antistoffen worden gevormd.

  • Let op: Dit moet niet verward worden met de term 'gen' (een stukje van het DNA).

• Kenmerken van Antigenen

  • Antigenen zijn stoffen die vreemd zijn voor het lichaam en komen niet in het lichaam voor.

  • Antigenen kunnen meestal eiwitten zijn in de wanden van:

  • bacteriën

  • virussen

  • andere micro-organismen

  • membranen van andere vreemde cellen voor het lichaam.

• Toetreding van Antigenen tot het Lichaam

  • Infectie met bacteriën

  • Infectie met virussen

  • Transplantatie van weefsels of organen.

Immuniteit

Natuurlijke Immuniteit

• Mechanisme van Natuurlijke Immuniteit

  • Ziektekiemen met antigeen dringen het lichaam binnen.

  • Deze ziektekiemen vermenigvuldigen zich snel.

  • Je wordt ziek.

• Afweerreactie van Witte Bloedcellen

  • Witte bloedcellen beginnen antistoffen te maken.

  • Antistoffen schakelen de ziektekiemen uit (zie ook bloedsamenstelling, blz. 7).

  • Werking is specifiek: antistoffen werken tegen één bepaald antigeen.

  • Voorbeeld:

    • De antistof tegen mazelen werkt niet tegen waterpokken.

  • Antistoffen blijven enige tijd aanwezig.

• Geheugencellen

  • Er blijven 'geheugencellen' aanwezig gedurende je hele leven.

  • Deze witte bloedcellen kunnen bij een volgende infectie sneller antistoffen produceren.

  • Restanten van de infectie worden opgeruimd door andere witte bloedcellen.

  • Dit resulteert in immuniteit tegen die specifieke ziekte.

• Seropositiviteit

  • Aanwezigheid van bepaalde antistoffen in het bloed wijst op besmetting met bepaalde ziektekiemen.

Actieve Kunstmatige Immuniteit

• Vaccinatie

  • Een vaccin wordt ingespoten (dit wordt ook wel inenting of vaccinatie genoemd).

  • Het vaccin bevat dode of verzwakte ziektekiemen die zich niet meer kunnen vermenigvuldigen.

• Reactie van het Lichaam

  • Het lichaam reageert op hetzelfde wijze als bij natuurlijke immuniteit.

  • Antistoffen worden gevormd.

  • 'Geheugencellen' blijven aanwezig.

• Voordelen

  • Levert langdurige immuniteit op.

  • Vaccinatie moet plaatsvinden voordat er sprake is van infectie.

Passieve Kunstmatige Immuniteit

• Toediening van Antistoffen

  • Antistoffen worden ingespoten via een serum.

  • Serum is de bloedvloeistof die overblijft na het stollen van het bloed.

• Duur van Immuniteit

  • Levert kortdurende immuniteit op.

  • Dit wordt toegepast nadat een infectie heeft plaatsgevonden.

• Natuurlijke Passieve Immuniteit

  • Baby's worden passief immuun tegen een aantal ziekten via de placenta en later door moedermelk.

Andere Methode van Immuniteit

• Antibiotica

  • Infecties veroorzaakt door bacteriën (en schimmels) kunnen bestreden worden met antibioticum.

  • Antibiotica zijn geneesmiddelen die bacteriën doden.

  • Dit levert géén immuniteit op.

Bloedgroepen

Bloedgroepen ABO

• Bloedgroep Antigeen

  • Bloedgroepen worden bepaald door stoffen (antigenen) in de membranen van rode bloedcellen.

  • Er zijn twee typen antigenen:

  • Antigeen A

  • Antigeen B

• Bloedgroep Antistoffen

  • Deze zitten in het bloedplasma.

  • Tegen antigeen A: antistof a.

  • Tegen antigeen B: antistof b.

• Bloedgroepen

  • Bloedgroep A: Antigeen A, Antistof b.

  • Bloedgroep B: Antigeen B, Antistof a.

  • Bloedgroep AB: Antigeen A en B, geen antistoffen A en B.

  • Bloedgroep O: Geen antigeen A of B, Antistoffen a en b.

Bloedgroep Resusfactor

• Resuspositief

  • In de membraan van rode bloedcellen bevindt zich het resusantigeen.

• Resusnegatief

  • Er is geen resusantigeen aanwezig.

  • Alleen antistof tegen het resusantigeen aanwezig als:

  • Iemand bloedtransfusie heeft gehad met resuspositief bloed.

  • Er op andere manieren contact is geweest met resuspositief bloed.

• Problemen bij Zwangerschap

  • Probleem kan optreden als een resusnegatieve moeder een resuspositief kind heeft (resusbaby).

  • Oorzaak:

  • Na eerdere zwangerschap met resuspositief kind heeft de moeder na de geboorte de resusantistof gemaakt.

  • Bloed van het kind kan bij dat van de moeder komen.

  • Resusantistof kan via de placenta in het lichaam van het kind komen, wat leidt tot klontering van rode bloedcellen bij het kind en zuurstoftekort.

  • Preventie

  • Moeder na geboorte direct injecties geven met resusantistof, zodat zij zelf geen antistoffen aanmaakt.

  • De ingespoten antistoffen worden snel afgebroken (vergelijk met passieve immunisatie).

Bepalen Bloedgroep bij Bloedtransfusie

• Bloedtransfusie

  • Kan misgaan als het antigeen van de donor past op de antistof van de ontvanger, wat resulteert in klontering van rode bloedcellen.

  • Bij voorkeur geeft men bloed van een donor met dezelfde bloedgroep als de patiënt.

Negatieve Effecten

Transplantatie

• Definitie Van Transplantatie

  • Een patiënt krijgt weefsel of een orgaan van een ander persoon (de donor).

• Voorbeelden van Transplantatie

  • Beenmergtransplantatie

  • Harttransplantatie

  • Levertransplantatie

  • Niertransplantatie

• Afstotingsreacties

  • Bij transplantatie ontstaan afstotingsreacties.

  • Het lichaam maakt antistoffen tegen de vreemde antigenen van de cellen van het weefsel of orgaan.

  • Medicijnen moeten worden gebruikt om deze afstotingsreacties te onderdrukken.

• Tekort aan Organen

  • Er is meestal een tekort aan organen.

  • Mogelijke oplossingen:

  • Meer mensen overtuigen om donor te worden.

  • Xenotransplantatie: het weefsel of orgaan is afkomstig van een dier.

    • Voorbeeld: hartkleppen van varkens.

Auto-immuunziekten

• Definitie

  • Normaal gesproken maakt het lichaam alleen antistoffen aan tegen vreemde antigenen.

• Auto-immuunreactie

  • Bij een auto-immuunziekte gaat het lichaam antistoffen vormen tegen eigen cellen, wat resulteert in zelfbeschadiging.

  • Deze ziekten zijn moeilijk te genezen.

• Voorbeelden van Auto-immuunziekten

  • Bepaalde vormen van suikerziekte (diabetes)

  • Antistoffen worden geproduceerd tegen de cellen in de alvleesklier die insuline produceren.

  • Vitiligo

  • Huidaandoening waarbij antistoffen worden geproduceerd tegen pigmentcellen in de huid en witte vlekken ontstaan.