wiskunde opgesom
Les 1: Teorie
Grondtal: Die basiese getal (bv. x).
Eksponent: Die mag waartoe die grondtal verhef word (bv. m).
Mag: Grondtal en eksponent saam.
Voorbeeld: 2^5 = 32.
Les 2: Vermenigvuldiging
Algemene wet: x^m \times x^n = x^{m+n}. Dieselfde grondtalle, tel eksponente by.
Voorbeelde: 2^2 \times 2^3 = 2^5 = 32, x^3 \times x^4 = x^7.
As daar geen eksponent is nie, is die eksponent altyd 1.
Les 3: Deling
Algemene wet: x^m \div x^n = x^{m-n}.
Wanneer dieselfde grondtalle gedeel word, word die eksponente afgetrek.
Voorbeelde: \frac{2^3}{2^2} = 2^{3-2} = 2, \frac{y^5}{y^4} = y^{5-4} = y.
Les 4: Tot die Mag Nul
Algemene wet: x^0 = 1. Enige grondtal tot die mag nul is 1, behalwe 0^0.
Voorbeelde: 3^0 = 1, (5-6)^0 = 1.
Les 5: Negatiewe Eksponente
Algemene wet: x^{-n} = \frac{1}{x^n}.
Negatiewe eksponente moet positief geskryf word.
Voorbeelde: 3^{-2} = \frac{1}{3^2} = \frac{1}{9}.
Skuif basis en eksponent na teller of noemer om die eksponent positief te maak.
Les 6: Verheffing tot die Mag
Algemene wet: (x^n)^m = x^{m \times n}.
Eksponent buite hakie word vermenigvuldig met eksponent binne hakie.
Voorbeelde: (x^1)^3 = x^{1 \times 3} = x^3, (a^2)^4 = a^{2 \times 4} = a^8.
Les 7: Berekening met Negatiewe Grondtalle
(-1)^{\text{ewe getal}} = +1.
(-1)^{\text{onewe getal}} = -1.
(-a)^{\text{ewe getal}} = +antwoord.
(-a)^{\text{onewe getal}} = -antwoord.
Les 8: Wetenskaplike Notasie
Druk groot/klein getalle kompak uit.
Standaardvorm: (Getal tussen 1 en 10) × 10^?
Positiewe eksponent → Getalle groter as 1.
Negatiewe eksponent → Desimale getalle.
Voorbeelde: 1200 = 1.2 \times 10^3, 0.0000038 = 3.8 \times 10^{-6}.
Les 9: Algebraïese Uitdrukkings
Bevat getalle, veranderlikes en bewerkingstekens.
Terminologie:
Konstante: Slegs 'n getal.
Veranderlike: Alfabetletter wat 'n getal verteenwoordig.
Koëffisiënt: Getal waarmee die veranderlike vermenigvuldig word.
Gelyksoortige terme: Dieselfde veranderlikes met dieselfde eksponente.
Monom, Binoom, Trinoom: 1, 2, 3 terme.
Polinoom: Meer as 1 term.
Eksponente moet heelgetalle wees wat nie negatief is nie.
Geen veranderlike in die noemer.
Reëls:
Getal voor veranderlike.
Veranderlikes in alfabetiese volgorde.
1x^1 = x (1 is onsigbaar).
Maalteken kan vervang word met 'n kolletjie of hakies.
Graad van 'n uitdrukking: Hoogste eksponent van 'n veranderlike.