Nw toets 2026

Hernoubare bronne: Energiebronne wat natuurlik aangevul word, soos sonenergie, windenergie, hidro-elektriese krag en biomassa.
Nie-hernoubare bronne: Beperkte bronne wat opgebruik kan word en nie vinnig hernu nie, soos steenkool, ru-olie, aardgas en uraan.

Potensiële energie: Die gestoor energie wat 'n voorwerp het vanweë sy posisie, toestand of vorm (bv. 'n gewig wat hoog gehou word of 'n gespande veer).
Kinetiese energie: Die energie wat 'n voorwerp besit vanweë sy beweging (bv. 'n bewegende motor of vallende water).

Hitte-oordrag is die verplasing van termiese energie vanaf 'n warm voorwerp of gebied na 'n koeler een.

Geleiding: Die oordrag van hitte deur direkte kontak tussen deeltjies in vaste stowwe.
Konveksie: Die oordrag van hitte deur die beweging van strome in vloeistowwe en gasse.
Straling: Die oordrag van hitte deur elektromagnetiese golwe (infrarooi) sonder dat 'n fisiese medium nodig is.

Konveksie: Warm vloeistowwe of gasse sit uit, word minder dig en styg, terwyl koeler vloeistowwe of gasse daal. Dit skep 'n konveksiestroom.
Straling: Hitte-energie beweeg deur die ruimte via infrarooi golwe.
Weerkaatsers (Reflektors): Blink, ligte of silwer oppervlaktes wat hitte-straling wegkaats en baie min hitte absorbeer.
Absorbeerders: Donker, dowwe of swart oppervlaktes wat hitte-straling geredelik absorbeer en vinnig warm word.

Definisie van Isolasie: 'n Materiaal of metode wat die oordrag van hitte (deur geleiding, konveksie of straling) vertraag of verhoed.
4 Voorbeelde van Isolasiemateriaal:
1. Glasvesel (Fiberglass): Vang lug vas en verminder hittegeleiding in dakke en mure.
2. Polistireen (Styrofoam): 'n Liggewig materiaal met klein lugsakkies wat hitte-oordrag blokkeer.
3. Wol: 'n Natuurlike vesel wat stilstaande lug vasvang om warmte te behou.
4. Stilstaande lug: Swak geleier van hitte wanneer dit verhoed word om te sirkuleer (bv. in dubbelglasvensters).