Notas sa Dula (Ayon sa Transcript)

DULA

  • Ang dula ay isang uri ng panitikan na naglalayong maitanghal sa entablado o teatro.

  • Ang pagpapahalaga sa dula ay matatamo sa pamamagitan ng panonood dito.

  • Maaaring hango ang mga dula sa tunay na buhay o isinulat bunga ng malaya at malikhaing kaisipan ng manunulat o script writer.

Uri ng Dula Ayon sa Anyo

  • 1. Komedya: Nagdudulot ng kasiyahan o katatawanan. Ginagamit ang pagpapatawa ng mga gumaganap.

  • 2. Melodrama: May kasiyang wakas para sa pangunahing tauhan, bagamat may malulungkot na tagpo. Karaniwang nilalapatan ng musika.

  • 3. Trahedya: Ang pangunahing tauhan ay masasawi o hahantong sa kabiguan, ngunit may makabuluhang pagtatapos.

  • 4. Parsa o Saynete: Pinapaksa ang pag-uugali ng tao sa nakatutuwang pamamaraan.

Uri ng Dula Ayon sa Ganapan

  • 1. Dulang panlansangan: Ipinapalabas sa lansangan (hal. "panunuluyan").

  • 2. Dulang pantahanan: Isinasagawa sa tahanan (hal. "pamamanhikan").

  • 3. Dulang pantanghalan: Isinasagawa sa tanghalan (hal. "Macbeth").

Bahagi ng Dula

  • 1. Simula: Nagpakikilala sa mga tauhan at tagpuan.

  • 2. Gitna: Naglalahad ng kasukdulan.

  • 3. Wakas: Nagbibigay-linaw sa kinahinatnan ng pangunahing tauhan.

Elemento ng Dula

  • 1. Aktor o gumaganap: Nagbibigay-buhay sa mga tauhan at bumibigkas ng dayalogo.

  • 2. Dayalogo: Mga linya ng aktor na nagpapakita ng emosyon.

  • 3. Direktor o taga-direhe: Nagpapakahulugan sa iskrip at nagpapasya sa pagtatanghal.

  • 4. Iskrip: Ang kaluluwa ng dula, naglalaman ng banghay.

  • 5. Manonood: Nagbibigay-halaga sa dula at target ng pagtatanghal.

  • 6. Tanghalan: Lugar kung saan itinatanghal ang dula.

  • 7. Tema: Ang pinakapaksa ng dula, nagpapalinaw sa emosyon at pangyayari.

Sangkap ng Dula

  • Kakalasan, Kalutasan, Kasukdulan, Saglit sa kasiglahan, Sulyap sa suliranin, Tagpuan, Tauhan, Tunggalian.


DULA

  • A play is a form of literature intended for staging in a theater or on a stage.

  • Appreciation for a play is gained by watching it.

  • Plays can be based on real life or written from the free and creative imagination of the writer or scriptwriter.

Types of Play According to Form

  1. Comedy: Brings joy or laughter. Utilizes the actors' ability to make people laugh.

  2. Melodrama: Has a happy ending for the main character, despite sad scenes. Usually set to music.

  3. Tragedy: The main character will suffer misfortune or end in failure, but usually has a meaningful conclusion.

  4. Farce or Vaudeville: Focuses on human behavior presented in a humorous way.

Types of Play According to Setting

  1. Street Play: Usually performed in the streets (e.g., "panunuluyan").

  2. Home Play: Usually performed in a home (e.g., "pamamanhikan").

  3. Stage Play: Usually performed in a theater (e.g., "Macbeth").

Parts of a Play

  1. Beginning: Introduces the characters and clarifies the setting.

  2. Middle: Presents the climax.

  3. End: Clarifies the fate of the main character.

Elements of a Play

  1. Actor or Performer: Brings life to the characters and delivers dialogue.

  2. Dialogue: Lines spoken by actors that show emotions.

  3. Director: Interprets the script and decides on the staging.

  4. Script: The soul of the play, containing the plot.

  5. Audience: Gives value to the play and is the target of the performance.

  6. Stage/Venue: The place where the play is staged.

  7. Theme: The main subject of the play, clarifying emotions and events.

Components of a Play

Falling Action, Resolution, Climax, Rising Action / Inciting Incident, Exposition / Glimpse of the Problem, Setting, Characters, Conflict.