AP REVIEWER

1ST: HEOGRAPIYANG PANTAO NG TIMOG SILANGANG ASYA

Etnisidad- pangkat na kinabibilangan ng isang tao na may magkakatulad ng kultura

Etnolingguwistiko- (language)pag-aaral ng kaugnayan ng wika sa kultura ng makakaibang pangkat ng tao

PANGKAT ETNOLINGGUWISTIKO SA MAINLAND TIMOG-SILANGANG ASYA

THAILAND- 75 pangkat etniko, 84% ay Thai.

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA Pambansang Wika- Daic, winiwika sa Timog-Kanlurang bahagi ng Thailand

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA

• 95% Theravada Buddhist

• Animism ay ang paniniwala sa mga materyal na bagay

• Hinduism ay nakarating sa Thailand dala ng mga Hindu-buddhist noong ikaanim hanggang ikalabing-isang siglo

KULTURA

• Mahalaga ang tuntunin ng KAGANDAHANG ASAL

• pagtitimpi sa sarili, at di palaban sa saloobin na aral ay mahalaga sa kanila

• malaking kahihiyan sa kanila ang pagpapakita ng galit sa publiko at pangsisinungaling

MYANMAR- 135 pangkat etniko, KACHIN,KAYAH,CHIN,MON,BAMAR,RAKHINE,SHAN,70% Bamar

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA - 100 wika ginagamit

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- 89.2% ay Buddhist

KULTURA

• Ang pamatayan ng kaugalian ay tinatawag BAMA-HSAN-JIN o BURMESENESS

• Inilalarawan nito ang prinsipyong kultural na nakasentro sa kaalam at WIKANG BURMAN o BAMA BATHA at THERAVA BUDDHISM

• Paggalang sa nakakatanda, pagsuot ng disenteng kasuotan, maayos na ugali

• kahihiyan ang pagpapakita ng galit sa publiko

LAOS

• Lao Loum o Lowland lao- naninirahan sa kapatagan

• Lao Theung o Loa of the mountain slopes- naninirahan sa gilid ng kabundukan

• Lao Soung o Lao of the mountain tops- naninirahan sa itaas ng bundok

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA

• Lao Loum- Tai

• Lao Theung- Austroasiastic o Mon-Khmer

• Lao Soung- Hmong-Mien o Tibeto Burman

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- Buddhism

KULTURA

• Pagdiriwang ng kapistahang BUON-PISTA ng mga nasa kapatagan(Loa Loum)

• Ginaganap upang ipagdiwang ang masagana at matagumpay na pag-aani ng palay

• Gawi rin sa bansa ang ritwal na pagbibigay ng limos sa mga monghe araw araw

MALAYSIA

• Binubuo ng maraming pangkat-etniko

• Bumipatra- katutubong Malaysian

• Nonbumipatra- binubuo ng nandayuhang populasyon ng mga Chinese at Asyano

LINNGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA- Malay

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- Islam

KULTURA

• Makulay na pananamit ng mga Muslim

• Songkok- maluwag na pantaas na tunic at pantalong sarong o mahahabang telang nakapalibot sa bewang

• Tudung o headscard- kasuotan ng kababaihan sa ulo(uri ng hijab)

• araw-araw na pagdarasal

• pagtatapos ng HAJJ, kapistahan(celebrate) at kapanganakan ni PROPETA MUHAMMAD

• Pagbibigay-diin sa HALAL sa paghahanda at pagkain

VIETNAM- bumubuo sa napakaraming bilang ng populasyon sa Vietnam

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA- Vietnamese

SISTEMA NG PANAMAMPALATAYA- Buddhism

KULTURA

• Pagpapahalaga sa pamilya na pamana ng CONFUCIANISM at BUDDHISM

• Patrilineal Family- ang anak ay umaangkin sa pangalan, pah-aari at pamana ng ama

• ang kababaihang vietnemese ay naghahanapbuhay sa mga kompanya katulad ng kalakihan

• Tet- tumutugon sa Tet Nguyen Dan, pinakamahalagang selebrasyong pampubliko sa Vietnam

• Naniniwala na anuman ang kanilang gawin sa unang araw ng taon ay makakaapekto sa buong taon ng kanilang pamumuhay

Cambodia- Khmer ang bumubo sa malaking bahagi ng Cambodian

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA- Khmer

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- Theravada Buddhism

PILIPINAS- pangkat etniko ay Pilipino, 100 magkakaibang pangkat na nagkakaiba ng wika

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA- 150 winiwikang diyalekto, panngunahing wika ay TAGALOG

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- 4/5 Roman Catholic, 1/10 ay iba pang relihiyon

KULTURA

• pinaghalong tradisyonal na Pilipino at tradisyong Spanish Catholic na nahaluan pa ng impluwensiyang Amerikano at iba pang impluweniya sa asya

• Naitatag ang simbahang Katoliko at mosque ng Islam

• Nakasentro sa pamilya- extended family

• paggalang sa nakakatanda

• Hospitable

INDONESIA- 13,466 na pulo, bagamat 992 permanente, marami nakatira sa JAVA, Javanese ay ang PINAKAMALAKING PANGKAT ETNIKO SA INDONESIA

LINNGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA-Ang mga wikang Javanese, Sundanese, at Madurese ang pangunahing wika sa Java. Ang PAMBANSANG WIKA AY INDONESIAN O BAHASA INDONESIA

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- 85% Muslim

SINGAPORE- ¾ ay Chinese sumunod ay Malay at Indian

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA

• Apat na opisyal wika sa Singapore- ENGLISH,MANDARIN-CHINESE,MALAY, AT TAMIL

• English ay gamit na wika sa mga paaralan etbp.

• Mandarin ang opisyal na wika ng 1/3 ng mga paaralan para sa Chinese

• Malay naman ang itinatalagang pambansang wika na gamit sa kominikasyon ng pangkat ng mga Malay

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA

• 2/3 ng Chinese ay Confuscianism, Buddhism, O Daosim

• Ang Malay ay Muslim

• Kristiyiano

• Hinduisimo

KULTURA

• Ang kultura ng Cambodia ay nagmula sa silibilasyon ng CHINA,INDIA,INDONESIA, at bansang kanluran

• gallup poll 2015- ang mga singaporean ay mga relihiyoso

• ang relihiyon ay mahalagang bagay sa kanilang pang-araw-araw sa buhay

• malakas at matibay ang displinado,pagtitimpi sa kanilang sarili

• higit sa lahat may matibay ng paggalang sa mga nakakatanda

BRUNEI DARUSSALAM- Malayang Sultanato ng Islam na matatagpuan sa hilaganag baybayin ng pulo ng Borneo

LINNGUWISTIKO KINABIBILANGAN AT KULTURA

• 2/3 populasyon ng Brunei ay Malay

• 1/10 ng populasyon ay Chinese

• Ang natitirang residente ay mga IBAN O SEA DAYAK

• Malay ay ang Opisyal na wika sa Brunei

• ALSO ANG MANDARIN AY ANG OPISYAL NA WIKA DIN KASI YUNG CHINESE

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- Muslim

KULTURA

• Extended Family

• Pamila ang sentro ng estrukturang panlipunan

• Mahalaga ang posisyon

• Itinuturo sa kanilang isuko o ipasakop ang kanilang hangarin sa kanilang magulang o nakatatatandang myermbro ng pamilya para sa ikabubuti

• Pangangalaga sa pangalan ng pamilya, kahihiyan at karangalan

TIMOR LESTE- 1.3 milyon ng populasyon ay Papuan, Malayan, at Polynersia

LINGGUWISTIKONG KINABIBILANGAN AT KULTURA

• Karamihan ay Kristiyano

• 40 magkakaibang wika

• Wikang TETUM, Portugueus sa opisyal na wika ng bansa

• English at Indonesian, ginagamit din sa mga trabaho

SISTEMA NG PANANAMPALATAYA- Catholic Roman

KULTURA

• Hospitable rin sila katulad ng Pilipinas

• Matulungin at lubos na mapagkaibigan

• Mahilig sa masisiglang selebrasyon na idinaraos sa
  pambansa at lokal na antas

• Nakapokus sa pagkakaroon ng matatag na pamilya

• Ang kultura nila ay pinaghalong impluwensiya ng
  tradisyonal Timorese, Portuguese, Chinese at
  Indonesian

2ND: KINSHIP

Kinship o pagkakanag-anakan- Tumutukoy sa relasyon sa pagitan ng mga indibidwal na maituturing na magkakamag-anak sa dahilang sila ay nagmumula sa iisang linya ng dudo o pinagmulang mga ninuno o magulang

TATLONG SISTEMA NG KINSHIP

BILATERAL- sistema kung saan ang mga lalaki man o babae ay PANTAY

MATRINLEANEAL- Ang ulo ay babae

PATRINENEAL- Ang ulo ay lalaki

Bilateral countries-Malaysia,Indonesia,Vietnam, at Pilipinas

Matrilineal at Bilateral- Myanmar at Cambodia

Bilateral- Malaysian at Indonesia- pagsasaka, pagsasaayos ,at pagpapasiya sa sambakayan

Ang itinuturing pamilya bilang mahalagang bahagi ng lipunan sa Timog- silangan asya ay -Dahil ito ang unang humuhubog sa mga tao sa kanilang pagkatao

3RD:UGNAYANG PANGKAPANGYARIHAN

PAMUMUNO NG SULTANATO SA PILIPINAS

• Ang Sultanato ng Sulu ay isang estadong Muslim na namuno sa mga pulo ng Sulu Sea, sa katimugan ng Pilipinas.

• Raja Baguinda Ali -nagtatag ng Sultanato noong 1457 Kaiba sa ibang pamahalaang Malay, ang Sultanto ng Sulu ay isang oligarkiya

• Pinamumunuan ito ng SULTAN o DATU sa tulong ng kaniyang Ruma Bechara Assembly na binubuo ng anim na miyembro na kung tawagin ay konseho

PAMUMUNO SA ILALIM NG SISTEMANG MANDALA

• Ang salitang Mandala ay nagmula sa salitang Sanskrit na nangangahulugang SAGRADONG BILOG

• Ito ay tumutugon sa pagtanggap sa isang pinuno bunsod ng kaniyang nakahihimok na katauhan na nagbibigay ng inspirasyon sa tao na siya ay kagiliwan at tuloy na sambahin na tila diyos ng kalupaan

• Sinuman ang maging sentro ng ganitong sistema ay maaring tanggapin ang titulong Universal Emperor o Cakravartin

GAJAH MADA

• Pinunong ministro ng Majapahit

• Sa kanyang panunumpa sinambit niya na hindi siya titikim ng prutas at panahog na sangkap (spices) hanggang sa hindi niya napag-iisa ang mga teritoryo sa labas ng kaniyang kapangyarihan

• Sa pagpapakita niya ng tapang at lakas ng loob sa pagnanais na mapag-isa ang mga nakapaligi na teritoryo tila hinimok niya ang mga kalapit na teritoryo na kilalanin siya bilang sentrong pinuno

• Pinalawak niya ang kaniyang kapangyarihan sa pamamagitan ng pakikipagkaibigan

• Kaibigang Politikal- Champa, Syangka, at Ayudha

MAJAPAHIT

• Isa sa huling pangunahing Imperyong Hindu-Buddhist sa Timog-Silangang Asya at kilala bilang isa sa makapangyarihang imperyo sa kasaysayan ng Indonesia at Timog-Silangang Asya.

• Bukod dito, may iba pang mandala na naitatag sa rehiyon tulad ng Srivijaya, at Angkor.

DALAWANG DIPLOMASYANG SINUNUOD

• SISTEMANG TRIBUTO- taunang pagpapadala ng isang dauhang korte o kaharian ng sugo, produkto, o buwis kapalit ng proteksiyong maipagkakaloob nito sa nasabing kaharian

• PAKIKIPAG-ALYANSA- ito sa pamamagitan ng kasal Hal. Pagpapakasal ni Hayam Wuruk na naging hari ng Majapahit sa prinsesa ng Sunda upang makamit ang kaharian ng Sunda noong 1357

DEVARAJA O “GOD-KING” NG MANDALANG KHMER

• Devaraja- isang kulto na itinatag ni Jayavarman II na siya ring nagtatag ng Imperyong Khmer God-King- nagtataglay ng mala-diyos na kapangyarihan. Ipinagpapalagay nito na ang monarka o hari ay may katangiang kahangahanga at itinuturing na buhay na diyos sa daigdig.

• Sa politikal, pagbibigay-katuwiran sa kalagayan ng hari bilang isang makapangyarihang pinuno

• Bunga ng kaisipang ito, ang mga hari sa rehiyon ay sinampalataya ng kanilang nasasakupan na animo ay mga diyos.

• Ang kapangyarihan ng mga God-King ay malinaw na inilalarawan ng naglalakihang templo. Ang naglalakihang monumento at gusali tulad ng PRAMBANAN sa Indonesia at Angkor Wat sa Cambodia ay itinayo upang ipangdiwang ang maladiyos na panunungkulan ng hari sa daigdig.