Samenvatting van Belangrijke Punten: Nieuwe Wereldorde en Internationale Organisaties

3.4 Ontstaan van een nieuwe Wereldorde

Van heet naar koud

  • Transition from hot to cold (presumably referring to the shift from wartime to the Cold War period).

A. Bretton Woods

  • Bretton Woods Agreement: A post-World War II international monetary system.
  • Dollar with fixed gold standard becomes the linchpin of the exchange system.
  • Oprichting IMF: Creation of the International Monetary Fund.
  • New York.
  • NYSE: New York Stock Exchange.

B. De Verenigde Naties

  • De Verenigde Naties: The United Nations.
  • Nations Unies: United Nations (French).
  • United Nations.

Doelstellingen

  • Bevorderen van vrede en veiligheid: Promote peace and security.
  • Ontwikkelen van vriendschappelijke relaties tussen landen: Develop friendly relations among nations.
  • Samenwerking bij oplossen van problemen: Cooperation in solving problems.
  • Bevorderen van naleving van mensenrechten: Promote respect for human rights.

Hoofdzetel

  • New York.
  • Founding states: 51.
  • Leden aantal: 191.

Organigram - Instellingen

  • Veiligheidsraad: Security Council.
  • Algemene Vergadering: General Assembly.
  • Secretariaat: Secretariat.
  • Ecosoc: Economic and Social Council.
  • Gespecialiseerde programma's: Specialized programs.
    • Unicef.
    • Unctad.
  • Gespecialiseerde organisaties: Specialized organizations.
    • Unesco.
    • Wereldbank: World Bank.
    • Fao.
    • Who.
  • Internationaal gerechtshof: International Court of Justice.

Veiligheidsraad

  • Samenstelling: Composition:
    • 10 leden verkozen om de 2 jaar door de Algemene Vergadering: 10 members elected every 2 years by the General Assembly.
    • 5 permanente leden met vetorecht: 5 permanent members with veto power.
  • Doel: Goal:
    • Behoud en herstel van vrede en veiligheid: Maintain and restore peace and security.
  • Middelen: Means:
    • Aanbevelingen: Recommendations.
    • Economische boycot: Economic boycott.
    • Militaire interventie (blauwhelmen): Military intervention (blue helmets).

Algemene Vergadering

  • Samenstelling: Composition:
    • 1 afgevaardigde per lidstaat: 1 delegate per member state.
  • Doel: Goal:
    • Vrede en veiligheid bevorderen: Promote peace and security.
  • Middelen: Means:
    • Resoluties (vergadering is discussieforum): Resolutions (meeting is a discussion forum).
    • Vastleggen begroting: Establish budget.
    • Verkiezen van secretaris-generaal en niet-permanente leden van de veiligheidsraad: Elect the Secretary-General and non-permanent members of the Security Council.

Secretariaat

  • Samenstelling: Composition:
    • Alle ambtenaren o.l.v. de secretaris-generaal: All officials under the leadership of the Secretary-General.
  • Taken: Tasks:
    • Regelen van lopende zaken: Arrange current affairs.
    • Coördineren en uitvoeren van beleid: Coordinate and implement policy.
    • Opstellen van begroting: Prepare budget.
    • Bemiddelen bij conflicten: Mediate in conflicts.

Ecosoc (Economical and Social Council)

  • Doel: Goal:
    • Centraal forum ter behandeling van economische en sociale kwesties: Central forum for addressing economic and social issues.
  • Middelen: Means:
    • Formuleren van beleidsaanbevelingen: Formulate policy recommendations.

Unctad (United Nations Conference on Trade and Development)

  • Doel: Goal:
    • Bevordering van handel en economische ontwikkeling: Promotion of trade and economic development.

Unesco (United Nations Educational Scientific and Cultural Organisation)

  • Doel: Goal:
    • Stimuleren van onderwijskansen voor iedereen: Stimulate educational opportunities for everyone.
    • Ondersteuning van milieu-onderzoek: Support environmental research.
    • Stimuleren van behoud van cultureel erfgoed: Stimulate the preservation of cultural heritage.
    • Bevorderen van persvrijheid: Promote freedom of the press.

FAO (Food and Agricultural Organisation)

  • Doel: Goal:
    • Honger en armoede verlichten: Alleviate hunger and poverty.
  • Middelen: Means:
    • Ontwikkeling van landbouw: Development of agriculture.
    • Nastreven van betere voedselzekerheid: Pursue better food security.
  • Zetel: Rome: Headquarters: Rome.

Wereldbank

  • Doel: Goal:
    • Armoede bestrijden door economische groei te bevorderen: Combat poverty by promoting economic growth.
  • Zetel: Washington: Headquarters: Washington.
  • Samenstelling: Composition:
    • Raad van gouverneurs waarin alle lidstaten vertegenwoordigd zijn: Board of Governors in which all member states are represented.

WHO (World Health Organisation)

  • Doel: Goal:
    • Wereldwijd advies en begeleiding op vlak van gezondheidszorg: Worldwide advice and guidance in the field of healthcare.
    • Samenwerking met regeringen om nationale gezondheidsprogramma’s te verbeteren: Cooperation with governments to improve national health programs.
    • Ontwikkelen en doorgeven van geschikte gezondheidstechnologie: Develop and disseminate appropriate health technology.

Internationaal Gerechtshof

  • Doel: Goal:
    • Beslissen van rechtsgeschillen tussen staten: Decide on legal disputes between states.
    • Verlenen van juridisch advies aan de V.N.: Provide legal advice to the UN.
    • Berechten van oorlogsmisdaden: Prosecute war crimes.
  • Samenstelling: Composition:
    • 15 rechters verkozen door Algemene Vergadering voor 9 jaar: 15 judges elected by the General Assembly for 9 years.
  • Zetel: ‘s Gravenhage: Headquarters: The Hague.

C. Vredesconferenties

Conferentie van Jalta (februari 1945)

  • Duitsland en Oostenrijk: Germany and Austria.
  • Zelfbeschikkingsrecht: Right to self-determination.
  • Russische deelname aan oorlog tegen Japan: Russian participation in the war against Japan.

Conferentie van Potsdam (juli - augustus 1945)

  • Bezetting Duitsland en Oostenrijk + aanpassing grenzen: Occupation of Germany and Austria + adjustment of borders.
  • ‘Vier D’ metamorfose: 'Four Ds' transformation (likely referring to Demilitarization, Denazification, Democratization, and Decentralization).
  • Atoombommen: Atomic bombs.