Notes Prehistorie - Samenvatting

1. Het tijdperk en de wetenschappelijke onderzoeksmethodes

  • Doel van dit deel: inzicht in wat prehistorie inhoudt, hoe hij ingedeeld wordt, welke hulpwetenschappen bestaan en hoe ouderdomsbepaling werkt.
  • 1.1 Terminologie en indeling
    • 1.1.1 De prehistorie
    • De prehistorie is de geschiedenis vóór de geschreven documenten.
      -De term ‘prehistorie’ suggereert soms dat de eigenlijke geschiedenis pas begint bij het schrift, maar dat is een miskenning: de prehistorie bevat fundamentele ontwikkelingen zoals de fysieke vorming van de mens, landbouwontdekking, eerste steden en kunst.
    • Vandaag krijgt de prehistorie de aandacht die ze verdient omdat dit tijdperk cruciaal is voor begrip van mens en maatschappij.
    • 1.1.2 De traditionele onderverdeling
    • Steentijd:
      • Oude Steentijd (Paleolithicum)
      • Midden-Steentijd (Mesolithicum)
      • Nieuwe Steentijd (Neolithicum)
    • Metaaltijd:
      • Kopertijd
      • Bronstijd
      • IJzertijd
    • 1.1.3 Een meer relevante indeling
    • Gebaseerd op levensstijl:
      • Periode van de voedselverzamelaar
      • Periode van de voedselproducent
  • 1.2 De hulpwetenschappen
    • 1.2.1 Archeologie, paleontologie en paleoantropologie
    • Archeologie bestudeert bewaard gebleven resten van menselijk leven of materiële bronnen.
    • Paleontologie en paleoantropologie bestuderen fossielen uit vroegere geologische tijdperken.
    • Fossielen zijn versteende overblijfselen van dieren en planten.
    • Fossilisatie treedt op in ijs, hars, veen, maar vooral in afzettingen van rivieren en meren.
    • 1.2.2 Andere hulpwetenschappen
    • Geologie, biologie en antropologie zijn belangrijke hulpwetenschappen voor de prehistorie.
  • 1.3 De ouderdomsbepaling
    • Belangrijkste methode: de C14-methode (koolstof-14) die de nog aanwezige radioactieve koolstof meet in afgestorven organisch materiaal.
    • Een aanvullende methode: dendrochronologie, gebaseerd op jaarringen van bomen.

2. Ontstaan en evolutie van de aarde en het fysisch milieu

  • Doel: inzicht in hoe de aarde gevormd is, welke geologische tijdperken bestaan, en hoe dit milieu de mens beïnvloedt.
  • 2.1 De aardkorst werd gevormd in fasen
    • 2.1.1 Het ontstaan van het heelal
    • De meest aanvaarde theorie is de big-bang of oerknaltheorie.
    • Het heelal ontstond naar schatting uit een oerkern en breidde zich sindsdien uit.
    • De schatting: ongeveer $$t \