Zmiany polityczne w Europie w XVIIw.

<<ZMIERZCH POTĘGI HISZPANII<<

• 5x bankructwo za panowania Filipa II
• źle rządzone państwo
• przejadanie pieniędzy
• uzależnienie się od importu
• upadek klasy średniej

GASPAR DE GUZMAN

• I minister za panowanie Filipa IV
• miał nadzieję na zwycięstwo w wojnie trzydziestoletniej

1640 - do Sewilli nie przypłynął żaden statek ze złotem → początek końca potęgi

• wypędzenie 300 000 morysków (muzułmańska ludność Hiszpanii) → konflikt religijny
• zerwanie unii personalnej z Portugalią
• utrata Franche-Comte

<<HOLANDIA A PROBLEMY EUROPY<<

• potęga morska i handlowa
• antyhabsburski sojusz z Francją
• rywalizacja o wpływy w koloniach

<<KONFLIKTY HOLENDERSKO-ANGIELSKIE<<

• akt nawigacyjny

1652-1654 - I wojna z Holandią

• muszą uznać akty nawigacyjne

1666 - bitwa czterodniowa

• w trakcie II wojny holendersko-angielskiej

HOLANDIA WYGRYWA DZIĘKI ADMIRAŁOWI MICHIELOWI DE RUYTER

• Ludwik XIV takes the advantage i wmusza cła francuskie

1678 - pokój w Nijmegen

1689 - Wilhelm III Orański ma koronę angielską

• wojna holendersko-francuska

1697 - traktat w RIJSWIJK

• Francja musi zaakceptować unię personalną H-A

<<POWSTANIE PRUS KSIĄŻĘCYCH<<

• hołd pruski

1618 - Zygmunt III Waza zgodził się na przejęcie władzy w Prusach Książęcych przez brandenburską linię Hohenzollernów

• FRYDERYK WILHELM
    * Wielki Elektor
    * wzmacnia pozycję podczas wojny trzydziestoletniej i potopu szwedzkiego
    * Brandenburgia stonks po pokoju westfalskim

1657 - traktaty welawsko-bydgoskie

• król Polski zrzeka się praw do lenna PK

1701 - nazwa Królestwo Prus

• za panowania syna Fryderyka Wilhelma

<<ZMIANY POLITYCZNE W SZWECJI<<

1523 - niepodległość Szwecji

• wojna o Inflanty

1592 - koronacja Zygmunta III na króla Szwecji

1587 - koronacja tegoż na króla RONu

• był synem Katarzyny Jagiellonki
• unia personalna
• detronizacja Zygmunta w Szwecji
• koronacja stryja Karola IX Sudermańskiego

1600 - wznowienie walk o Inflanty z RONem

• Karol IX Waza + Gustaw II Adolf

1605 - bitwa pod Kircholmem

• wygraliśmy

1621 - ponowny atak Szwecji na Inflanty

1626-1629 - III wojna ze Szwecją → na zawsze tracimy Inflanty

<<POTOP SZWEDZKI<<

1655-1660

• córka GIIA - Krystyna Waza
• regencja kanclerza Axela Oxenstierna

1654 - abdykacja + koronacja Karola X Gustawa

• za jego panowania potop
• zajęli dużo terenu
• największa potęga Szwecji

1660 - pokój w Oliwie

• Karol X Gustaw umiera

→ koniec potęgi:

• antyszwecka koalicja państw - RON, Dania, Brandenburgia, Moskwa, cesarstwo, Holandia
• ostatni wielki władca - Karol XI

<<TURCJA<<

• Jerzy II Rakoczy
    * książę siedmiogrodzki
    * 1657 - plany rozbioru RONu
• Węgry pod represjami Turków idą do Habsburgów
• WALKA LIGII ŚWIĘTEJ Z TURCJĄ
    * sułtan Mehmed IV i wezyr Kara Mustafa
    * Liga Święta - 1684
      * Jan III Sobieski - RON
      * Leopold I - Austria
      * Piotr I - Rosja

1683 - ODSIECZ WIEDEŃSKA

1697 - bitwa pod Zentą

• rozgromienie armii tureckiej przez Moskwę

1699 - pokój w Karłowicach

• KRES POTĘGI TURCJI
• Austria → Siedmiogród, całe Węgry
• Rosja → tereny nad Morzem Czarnym
• RON → Podole, część Ukrainy