Dziecięca Matematyka: Notatki
Wprowadzenie
Edukacja matematyczna dzieci jest kluczowa, a wczesne zidentyfikowanie i wsparcie w trudnościach matematycznych jest bardzo ważne. Co czwarty uczeń ma problemy z matematyką w klasach I-II.
Rozwój i Edukacja Matematyczna
Sukcesy w matematyce zależą od rozumowania operacyjnego, odporności emocjonalnej i umiejętności liczenia. Wszystkie te aspekty można kształtować przed rozpoczęciem szkoły. Dorosły musi wiedzieć, co kształtować, rozumieć dziecko i systematycznie prowadzić zajęcia, używając odpowiednich pomocy.
Koncepcja edukacji matematycznej została opracowana i przetestowana eksperymentalnie, a jej rezultaty wykazały, że dzieci objęte eksperymentem radziły sobie lepiej w szkole, miały lepsze oceny i wykazywały większe zainteresowanie matematyką.
Określenia „sześciolatki” i „siedmiolatki” odnoszą się do dzieci kończących 6 lub 7 lat w danym roku, uwzględniając różnice w doświadczeniach życiowych. Każdy dorosły może realizować edukację matematyczną, a program kształcenia powinien być dostosowany do potrzeb i możliwości dzieci. W książce przedstawiono dwa warianty metodyki: do zajęć indywidualnych i do pracy z grupą dzieci.
Rodzice mogą nadrobić zaległości, gdy dziecko nie uczęszcza na zajęcia, lub zadbać o dobre przygotowanie do szkoły, jeśli nie ma przedszkola w pobliżu.
Ważna jest rozmowa i pokazywanie umiejętności pedagogicznych, a także dołączenie zestawu pomocy do książki, aby dorośli wiedzieli, co kształtować, czym się posługiwać i jak to robić.
Co Kształtować w Dziecięcym Umyśle?
Edukacja matematyczna sześciolatków powinna łączyć rozwój myślenia, odporność emocjonalną i umiejętności matematyczne. Kluczowe znaczenie mają osobiste doświadczenia dziecka, które stanowią budulec pojęć i umiejętności. Dziecko musi mówić, nazywać przedmioty i czynności, aby koncentrować uwagę i rozumieć sens tego, co robi. Dorosły powinien organizować zajęcia pełne zabaw, zadań i gier.
Program edukacji matematycznej obejmuje:
Orientację przestrzenną.
Rytmy.
Umiejętność liczenia, dodawania i odejmowania.
Rozumowanie operacyjne.
Mierzenie długości.
Klasyfikację.
Rozwiązywanie zadań arytmetycznych.
Ważenie.
Mierzenie płynów.
Intuicje geometryczne.
Konstruowanie gier.
Zapisywanie czynności matematycznych.
Kolejność realizacji kręgów tematycznych jest ważna, uwzględnia stopień trudności i prawidłowości rozwoju dziecka. Zajęcia powinny być prowadzone co najmniej trzy razy w tygodniu, a ich czas trwania zależy od zainteresowania dziecka. Istotne jest używanie specjalnie dobranych pomocy, takich jak miś, liczmany, liczydełka, kartoniki z cyframi, obrazki, domino, geoplan, figury geometryczne, karty logiczne, kostka i obrazki do układania gier. Dodatkowo przydatne są zwykłe przedmioty, takie jak klocki, fasola, kasztany, guziki, klamerki, miarka krawiecka, spodeczki.
Orientacja Przestrzenna
Rozumienie przestrzeni rozwija się stopniowo, począwszy od świadomości własnego ciała, poprzez rozpatrywanie otoczenia ze swojego punktu widzenia, do zdolności widzenia świata oczami drugiej osoby. Dzieci muszą także orientować się na kartce papieru, co jest potrzebne w nauce pisania, czytania i rozwiązywania zadań matematycznych.
Kształtowanie Świadomości Schematu Ciała
Ważne jest nazywanie części ciała, używanie właściwych nazw i okazywanie zachwytu nad dziecięcą urodą. Można powiązać to z rysowaniem postaci. Ćwiczenia powinny być przeprowadzane tak, aby oczy dorosłego były na wysokości twarzy dziecka. Przykłady ćwiczeń to:
Moja głowa: nazywanie części głowy, ćwiczenia mimiczne.
Moje ręce: nazywanie części rąk, zabawy paluszkowe.
Moje nogi: nazywanie części nóg, zabawa "Co mówią moje nogi?".
Mój tułów: nazywanie części tułowia.
Zagadki ruchowe: pantomima.
Rysunek człowieka: rysowanie mamy, taty, siebie.
Rozwijanie Zdolności do Przyjmowania Własnego Punktu Widzenia
Ćwiczenia polegają na wyprowadzaniu kierunków w przestrzeni od własnego ciała. Przykłady to:
Określanie przestrzeni: określanie góry, dołu, przodu, tyłu, lewej i prawej strony.
Chodzenie "pod dyktando": wykonywanie kroków w określonym kierunku.
Ćwiczenia z woreczkiem: układanie woreczka w określonym miejscu w stosunku do dziecka.
Wdrażanie Dzieci do Rozpatrywania Otoczenia z Punktu Widzenia Innej Osoby
Ćwiczenia polegają na rozpatrywaniu otoczenia z punktu widzenia misia lub innej osoby. Przykłady to:
Zabawy z misiem: określanie, co widzi miś.
Dorosły i przestrzeń: określanie położenia przedmiotów w stosunku do dorosłego.
Zadania z woreczkiem: układanie woreczka w określonym miejscu w stosunku do dorosłego.
Szukanie misia: kierowanie drugą osobą w celu odnalezienia misia.
Która lewa, która prawa: określanie, która strona jest lewa, a która prawa, stojąc naprzeciwko drugiej osoby.
Sytuacje, które Pomagają Dzieciom Orientować się w Otoczeniu z Uwzględnieniem Różnych Przedmiotów
Przykłady ćwiczeń to:
Ćwiczenia z krzesełkiem i woreczkiem: określanie położenia woreczka w stosunku do krzesełka.
Ćwiczenia przy stoliku: określanie lewej i prawej strony stołu.
Ćwiczenie z pudełkami i klockiem: określanie położenia klocka w stosunku do pudełka.
Ćwiczenia Ułatwiające Dzieciom Orientację na Kartce Papieru
Przykłady to:
Kartka: określanie górnego, dolnego, lewego i prawego brzegu.
Kartka: określanie górnych i dolnych rogów.
Kreślenie egipskich wzorów: rysowanie szlaczków pod dyktando.
Labirynty: rysowanie labiryntów i dróg wyjścia.
Orientacja Przestrzenna w Przedszkolu i Szkole – Planowanie i Prowadzenie Zajęć
Zajęcia z orientacji przestrzennej powinny być nasilone we wrześniu i czerwcu. We wrześniu należy uświadamiać dzieciom schemat własnego ciała, rozwijać zdolność do rozpatrywania otoczenia z własnego punktu widzenia i wdrażać dzieci do przyjmowania punktu widzenia innej osoby. Ćwiczenia dotyczące orientacji na kartce papieru są trudniejsze, dlatego należy je realizować w maju i czerwcu. Zajęcia powinny być krótkie i powtarzane. Orientację przestrzenną należy także wplatać w codzienne zajęcia dzieci.
Dialogi należy traktować jako przykład formułowania poleceń i prowadzenia rozmowy z dziećmi. Ważne jest zachowanie sensu.
Rytmy
Jaką Rolę Pełnią Rytmy w Rozwoju Dziecka?
Rytm jest obecny w wielu formach aktywności człowieka. Język ma określony rytm i melodię. Rytm tańca sprawia przyjemność. Lubimy muzykę, która charakteryzuje się uporządkowaniem. Matematyka także wypełniona jest rytmami. Dlatego warto zająć się kształtowaniem dziecięcej zdolności do dostrzegania regularności rytmicznych. Łatwiej będzie dziecku zrozumieć świat, w którym żyje, a także uczyć się matematyki.
Ćwiczenia Rytmiczne Sprzyjające Dostrzeganiu Regularności
Układanie prostego rytmu: kółko, patyk, kółko, patyk.
Odczytywanie i kontynuowanie rytmu: kółko, dwa patyki, kółko, dwa patyki.
Wysłuchiwanie i dostrzeganie regularności: klaskanie, uderzanie w stół.
Ćwiczenia rytmiczne wykonywane ciałem: podskok, przysiad.
Trening w Przekładaniu Zauważonych Prawidłowości z Jednej Sytuacji na Inną
Proste przełożenie: słuchanie rytmu i układanie z przedmiotów.
Złożone przekłady: przekładanie układu rytmicznego pokazanego ciałem na rytm ułożony z przedmiotów, a następnie na rytm dźwiękowy.
Jeszcze trudniejsze przekłady: wsłuchiwanie się w bicie serca i układanie rytmu z przedmiotów.
Rytmiczna Organizacja Czasu
Dzień i noc: układanie kalendarza z dni i nocy.
Pory roku: układanie kalendarza z pór roku.
Dni tygodnia: układanie kalendarza z dni tygodnia.
Miesiące w roku: układanie kalendarza z miesięcy.
Konstrukcja kalendarzy, którymi posługują się dorośli: analiza kalendarzy i ustalanie, co w nich jest podobnego.
Planowanie i Prowadzenie Zajęć z Dziećmi w Przedszkolu oraz w Szkole
Realizację zajęć z rytmami należy zaplanować możliwie wcześnie. Najlepiej we wrześniu, równolegle do kształtowania orientacji przestrzennej. Zajęcia z układaniem rytmów i przekładaniem zauważonych regularności najlepiej zorganizować na podłodze (dywanie).
Liczenie
O Rozwoju Dziecięcego Liczenia
Liczenie wywodzi się z rytmu i gestu wskazywania. W umyśle dziecka muszą ukształtować się umiejętności liczenia obiektów, dodawania i odejmowa