organik kimya.2
TIBBI ORGANIK KIMYA-I-II
SUNUM PLANI
Biyomolekülleri Oluşturan Temel Elementler
Biyomoleküllerin oluşturan temel elementler: H, C, N, O
Biyo-elemanların % 97'sini oluştururlar.
Molekül İçi Kimyasal Bağlar
Kovalent Bağlar
Apolar, polar ve koordine kovalent bağlar.
İyonik Bağ
Moleküller Arası Kuvvetler ve Biyomoleküllerdeki Önemi
Hidrojen bağı
Dipol-dipol etkileşim
Hidrofobik etkileşim
Hidrofilik etkileşim
İyonik etkileşim
Van der Waals bağları
Molekül Geometrisinin Biyomoleküllerdeki Önemi
İzomerizm ve Sınıflandırılması
Organik Kimyanın Biyokimyadaki Önemi
Hidrokarbonların Sınıflandırılması ve Biyomoleküllerdeki Yeri
Biyokimya
Yaşamın temel kimyasıyla ilgilenen bilim dalıdır.
Canlı sistemlerin yapısal ve fonksiyonel birimi olan hücrenin kimyasal yapı taşlarını ve bunların katıldığı reaksiyonları inceler.
Hücresel reaksiyonların çoğu organik reaksiyonlar yoluyla gerçekleşir.
Biyokimyayı anlamak için organik kimya perspektifinden bakmak gereklidir.
Atomun Yapısı
Atom, elektron, proton ve nötrondan oluşur.
Nötron ve proton çekirdekte bulunur.
Elektronlar ışık hızına yakın bir hızda çekirdek etrafında hareket ederler.
Atomun proton sayısını belirten sayıya atom numarası denir.
Proton ve Nötronların Özellikleri
Proton ve nötronlar eşit kütleye sahiptirler.
Elektronların kütlesi, protonların 1/2000’i kadardır.
Canlılık
Hücrelerde oluşan kimyasal reaksiyonların devamlılığıdır.
Moleküler Yapılar
Atom -> Molekül -> Makromolekül -> Hücre
Biyomolekülleri Oluşturan Temel Elementler
H, C, N, O: % 97
Geri kalan makro ve mikro elementler
Molekül İçi ve Moleküller Arası Kimyasal Bağlar
Kovalent Bağlar
Atomlar arasında bağ yaparak elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşan bağlardır.
İyonik bağ ve nötronlar arasındaki kuvvetler önemlidir.
İyon Kavramı
Elektron alış-verişi yapmış atomlara iyon denir.
Katyonlar (pozitif) ve anyonlar (negatif) şeklinde ikiye ayrılır.
Moleküller Arası Kuvvetler
Hidrojen Bağı
Moleküller arasında güçlü bağlar.
Van der Waals
Zayıf çekim kuvvetleri.
Fonksiyonel Gruplar
Tanımı
Kimyasal tepkimelerden sorumlu belli atom gruplarıdır.
Kimyasal Tepkimelere Yatkınlık
Doymuş hidrokarbonlar zorlu reaksiyonlar gösterirken, fonksiyonel grupları bulunan biyomoleküller daha etkilidir.
Fonksiyonel Gruplar ve Kimyasal Tepkimelere Yatkınlık
Örnekler: Karboksilli asitler, esterler, amidler, amintürler, vb.
Biokimyasal tepkimelerin çoğu bu gruplar arasındaki etkileşimlerle ilgilidir.
Karboksilli Asitler
Yapısında karboksil grubu (-COOH) bulunduran organik moleküllerdir.
Mono ve poli karboksilli asitler olarak ikiye ayrılır.
Amino Asitler
Yapısında amino grubu (-NH2) ve karboksil grubu (-COOH) bulunan temel yapı taşlarıdır.
20 temel amino asit vardır ve bazıları esansiyel kabul edilir.
Lipid ve Ester Bağları
Yağ asitleri ve gliserol, ester bağlarıyla birleşerek lipid oluşturur.
Dış Bağlantılar
Su ve amonyak molekülleri arasındaki hidrojen bağları, biyomoleküllerin yapıtaşlarını belirler.
Notlar
Moleküllerin şekli, fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirler.
Biyolojik aktivitelerin çoğu bu bağlar üzerinden gerçekleşir ve bu nedenle bağların enerjisi önemlidir.