In-depth Notes on Teksong Naratibo

Teksong Naratibo

  • Pangkalahatang Kahulugan: Ang teksong naratibo ay isang uri ng tekstong nagsasalaysay ng kwento o pangyayari. May maayos na pagkakasunod-sunod, maaaring nakabatay sa obserbasyon, karanasan, o imahinasyon.

Bahagi ng Teksong Naratibo

  1. Banghay
  • Ang daloy ng kwento.
  • Freytag Pyramid: Karaniwang ginagawang format upang ipakita ang estruktura ng kwento.
    • Exposition: Pagpapakilala sa mga tauhan at tagpuan.
    • Rising Action: Pagbuo ng mga kaganapan na nagdadala sa tensyon.
    • Climax: Ang pinakamainit na bahagi o pangyayari.
    • Falling Action: Ang mga pagkilos na nagdadala sa resolusyon.
    • Denouement: Ang pagwawakas o resolusyon ng kwento.
  1. Kontradiksyon (Conflict)
  • Bahagi ng banghay na naglalaman ng mga tunggalian.
  • Mga uri ng kontradiksyon:
    • Tao laban sa Tao: Tunggaliang nagaganap sa pagitan ng mga tauhan.
    • Tao laban sa Sarili: Isang tauhang nahahabag sa kanyang mga desisyon o damdamin.
    • Tao laban sa Kalikasan: Tunggalian sa pagitan ng tauhan at ng mga puwersa ng kalikasan.
  1. Ayos ng Banghay
  • Sorpresa: Mga kagulat-gulat na wakas na may foreshadowing.
  • Pagbabalik-Tanaw: In-medias res - nagsisimula sa gitna ng kwento,
    • Komposisyon ng mga pangyayari na sunud-sunod o kronolohikal na ayos.
  1. Tauhan
  • Mga tauhang nagbibigay-buhay sa kuwentong nasasangkot:
    1. Protagonista: Bida ng kwento na kadalasang nagtatagumpay sa wakas.
    2. Antagonista: Kabaligtaran o kaaway ng bida.
    3. Round Character: Tauhan na nagbabago sa kwento.
    4. Flat Character: Tauhan na hindi nagbabago mula simula hanggang katapusan.
  1. Punto de Bista
  • Pagsasalaysay ng mga pangyayari mula sa simula, ikalawa, o ikatlong panauhan.
  1. Tagpuan
  • Sumusagot sa tanong na KAILAN at SAAN naganap ang mga pangyayari.

Iba't Ibang Halimbawa ng Teksong Naratibo

  1. Patulang Naratibo: Bersong nagsasalaysay ng buhay ng tauhan o pangyayari.
  • Halimbawa: Mga awit at korido (Ibong Adarna, Florante at Laura).
  1. Alamat: Naglalaman ng pinagmulan ng mga bagay.
  • Halimbawa: Alamat ng Bahaghari, Alamat ng Pinya, Alamat ng Palaya.
  1. Pabula: Kuwentong may aral na kadalasang ugat na tauhan ay mga hayop.
  • Halimbawa: Mga kuwentong ni Esopo.
  1. Maikling Kuwento: Salaysayin na maaring matapos basahin sa isang upuan.
  • Halimbawa: “Ang Ama” ni Mauro R. Avena.
  1. Nobela: Mahabang kwento nahahati sa mga kabanata.
  • Halimbawa: “Noli Me Tangere” at “El Filibusterismo” ni Dr. Jose Rizal.

  1. Anekdota: Kawili-wiling salaysayin tungkol sa isang kilalang tao.

  2. Talambuhay: Salaysayin ng mga pangyayari sa buhay ng isang tao.

  3. Kasaysayan: Salaysayin ng mga totoong kaganapan sa isang bansa o rehiyon.