Wykład-2-Finanse-publiczne

Podstawy finansów

  • Prezentacja dotycząca podstaw finansów publicznych prowadzona przez dr Martę Baraniak.

Definicja finansów publicznych

  • Finanse publiczne zajmują się procesami:

    • Gromadzenie dochodów i przychodów publicznych.

    • Wydatkowanie środków publicznych.

    • Finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa.

    • Zaciąganie zobowiązań angażujących środki publiczne.

    • Zarządzanie środkami publicznymi.

    • Zarządzanie długiem publicznym.

    • Rozliczenia z budżetem Unii Europejskiej.

  • Art. 3 Ustawy o Finansach Publicznych (27 sierpnia 2009 r.).

Podmioty tworzące sektor finansów publicznych

  • Organy władzy publicznej:

    • Organy administracji rządowej.

    • Organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy, trybunały.

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

  • Jednostki samorządu terytorialnego, ich związki.

  • Narodowy Fundusz Zdrowia.

  • Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

  • Uczelnie publiczne, instytucje gospodarki budżetowej.

  • Agencje wykonawcze, państwowe i samorządowe instytucje kultury.

  • Państwowe fundusze celowe, inne osoby prawne wykonujące zadania publiczne.

Formy organizacyjno-prawne wykonywania zadań publicznych

Jednostka budżetowa

  • Świadczy usługi nieodpłatnie lub częściowo nieodpłatnie.

  • Dochody odprowadzane do budżetu, wydatki finansowane z budżetu.

Samorządowy zakład

  • Wykonuje zadania odpłatnie, pokrywając koszty działalności z przychodów własnych.

Agencja wykonawcza

  • Wykonuje niektóre zadania publiczne (np. wodociągi, kultura fizyczna, sport).

Instytucja gospodarki budżetowej

  • Zajmuje się odpłatnym wykonywaniem niektórych zadań państwa.

Państwowy fundusz celowy

  • Rachunek bankowy ministerstwa, finansujący wyodrębnione zadania państwowe.

Budżet państwa

  • Plan finansowy państwa, obejmujący dochody i wydatki władz, corocznie uchwalany przez Sejm.

  • Art. 110 Ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych.

  • Art. 219 Konstytucji RP.

Minister Finansów

  • Ustala limity wydatków, weryfikuje plany, opracowuje projekt budżetu.

  • Prowadzi konsultacje z Radą Ministrów i Sejmem.

Dochody i wydatki publiczne

  • Wydatki publiczne obejmują wiele kategorii, w tym:

    • Dotacje, subwencje, koszty obsługi długu publicznego, wydatki na obronę, zdrowie.

Funkcje budżetu państwa

  • Funkcje ekonomiczne, polityczne, alokacyjne, fiskalne, redystrybucyjne, stabilizacyjne, kontrolne, kredytowe, ustrojowe, prawne i demokratyczne.

Zasady techniczno-budżetowe

  • Równowagi, powszechności, jedności, jawności, gospodarności, przejrzystości, realistyczności itp.

Rodzaje podatków

  • Podzielone na: dochodowe, płynące z majątku, pośrednie, bezpośrednie.

Podatki w Polsce

  • Przykłady:

    • PIT, CIT, VAT, akcyza, podatki od nieruchomości.

Dług publiczny

  • Zobowiązania sektora finansów publicznych z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek.