Verpleegkundige zorg en communicatie 1b

Omgaan met Familie in de Zorg

• Belang van goed contact met familie:

  • Betere werksfeer.

  • Gelukkigere patiënt/bewoner (minder stress, somberheid, en vertraging van achteruitgang).

• Uitdagingen:

  • Irritatie, onuitgesproken verwachtingen, achterdocht en boosheid.

  • Angst voor represailles kan leiden tot onuitgesproken kritiek.

• Essentieel: Oog hebben voor moeilijkheden van de familie en alert zijn op signalen van conflicten, alert zijn op signalen.

Casus Mevrouw De Wilde

• Mevrouw De Wilde's somberheid leidt tot een gesprek met haar dochter Julie.

• Julie wordt door zorgkundigen beschreven als 'lastig'.

• VPK (Verpleegkundige) benadrukt het belang van Julie's inbreng voor een goede diagnose.

• Psychologe wint Julie's vertrouwen door openheid en erkenning van Julie's rol.

• Belangrijk: Realiseren dat agressie vaak voortkomt uit zorgen en verdriet.

• Oog hebben voor psychische belasting van familie en gesprekstechnieken zijn cruciaal.

Omgaan met ‘Lastige Familie’

• Lijden is niet individueel; de omgeving deelt mee in de last.

• Aandacht voor het lijden van de familie is essentieel in de ouderenzorg.

• Conflicten tussen familie en zorgverleners bemoeilijken deskundige begeleiding.

• Problematisch gedrag van familie:

  • Veeleisend gedrag en constante kritiek.

    • soms uitgesproken wantrouwen tegenover de hulpverleners

    • Tekenen van bemoeilijkte rouw.

  • Ouderenmishandeling (psychisch of fysiek).

    • verwijtende of beschuldigende uitspraken tov de senior.

  • Behandeling doorkruisend gedrag (bv. negeren van dieetvoorschriften).

    • familieleden houden geeen rekening met raad van hulpverleners

  • Onderlinge conflicten binnen de familie.

• Begrijpen van gedrag:

  • Stress bij de mantelzorger (zorgstress, relatiestress, netwerkstress).

    • zorgstress: belasting als gevolg van het uitvoeren van lange lijst van concrete taken

    • relatiestress: langdurige zorg brengt meer dan eens ook spanningen teweeg tussen de centrale zorgdrager en de hulpbehoevende oudere.

    • netwerkstress: langdurige zorg kan ook spanningen teweegbrengen tussen familieleden onderling, met bijvoorbeeld Omgaan met familie in de zorg verwijten dat de ander zijn verantwoordelijkheid niet neemt of te veel op eigen houtje handelt

  • Anticiperend rouwen (rouw om verlies en het vooruitzicht van de dood).

    • Ontkenning, depressiviteit, schuldgevoelens, machteloosheid, agressie.

Streven naar ‘Partners in Zorg’

• Ouderenzorg = interactie tussen oudere, familie en zorgverleners die alle drie even centraal.

• Kwaliteit van zorg = kwaliteit van interacties tussen deze partijen.

• Aandachtspunten:

  • Kennis van de familiegeschiedenis, anticiperend rouwen en stress.

  • Maximale benadering met behoud van afstand (niet oordelen).

  • Grenzen stellen indien nodig (bv. ouderenmishandeling).

  • Voldoende informatie geven over de werking van de afdeling.

  • Uitnodigen tot kritiek en open communicatie.

  • Beschikbaarheid en snelle aanpak van conflicten.

  • Steun en coaching voor de hulpverlener.

  • Gespecialiseerde begeleiding bij gecompliceerd rouwen of familietherapie.

Omgaan met Informele Zorgverleners

• Langdurige zorg verschuift naar thuis, waardoor informele zorg belangrijker wordt.

• Informele zorg: Zorg verleend door niet-professionals (familie, vrienden, vrijwilligers) vanuit persoonlijke betrokkenheid, omdat ze een persoonlijke band hebben met ZV of vanuit idealistische inzet.

• Belang van betrekken van familie:

  • Verhoogt veerkracht, optimaliseert (na)zorg en bevordert herstel.

• Uitdagingen:

  • Verwachtingen van familie, privacy, patiëntenrechten, beroepsgeheim.

• Respecteer de wens van de patiënt m.b.t. samenwerking met familie.

• Soorten informele zorg:

  • Mantelzorg (gezelschap, verzorging, huishoudelijke hulp).

  • Vrijwilligerswerk (ondersteuning).

• Gelijkwaardige samenwerking:

  • Erken ieders expertise (zorgverlener en mantelzorger).

• Betrek patiënt/bewoner bij beslissingen.

• Voordelen van samen beslissen:

  • Meer patiënttevredenheid, betere informatie, hogere therapietrouw, betere relaties, gevoel dat autonomie wordt gerespecteerd,

Klaverblad van Aandacht

• Concept: Gouden momenten in de zorg, waarbij er echte aandacht is voor elkaar.

• Vier blaadjes: Patiënten, familie, zorgprofessionals en vrijwilligers.

• Gouden momenten: Vrolijke, humoristische, verdrietige en ontroerende ervaringen.

• Voorbeelden:

  • Cliënte die haar kleindochter wast tijdens een bad.

  • Gesprek met een patiënt over zijn trouwdag.

• Creëer momenten:

  • Tijdens dagelijkse activiteiten (koken, wassen, koffie).

  • Kijken naar foto’s.

  • Familiebijeenkomsten (bespreken van dagelijkse gang van zaken en onderlinge samenwerking).