Redoxreacties

Redoxreacties

Oxidatietrappen en redoxvergelijkingen

  • Soorten chemische reacties

    • Welke soorten chemische reacties ken je al?
    • Wat is nu weer een redoxreactie?
    • Wat is oxideren?
  • Oxidatiereactie

    • Iedere verbrandingsreactie is een oxidatiereactie
    • 2de graad: = een reactie waarbij een stof zuurstofatomen opneemt
      • Voorbeeld: 2Mg+O2→2MgO2Mg + O_2 → 2MgO
    • 3de graad: = een reactie waarbij elektronen afgestaan worden
      • OG (Oxidatiegetal) stijgt (wordt later uitgelegd)
  • Reductiereactie

    • Soms ontstond er een tegengestelde reactie als een oxidatie
    • 2de graad: = een reactie waarbij een stof zuurstofatomen afgeeft
      • Voorbeeld: 2HgO→4Hg+O22HgO → 4Hg + O_2
    • 3de graad: = een reactie waarbij elektronen opgenomen worden
      • OG daalt (wordt later uitgelegd)
  • Redoxreactie

    • Soms gebeuren deze twee reacties tegelijkertijd
    • 2de graad: = een reactie waarbij zuurstofatomen uitgewisseld worden tussen 2 stoffen
      • Voorbeeld: CuO+H<em>2→Cu+H</em>2OCuO + H<em>2 → Cu + H</em>2O
    • 3de graad: = een reactie waarbij elektronen uitgewisseld worden tussen 2 stoffen
      • = een reactie waarbij gelijktijdig een oxidatie- en een reductiereactie optreden
      • Reductie en Oxidatie
  • Oxidator en Reductor

    • Een oxidator…
      • oxideert een andere stof
      • ondergaat een reductie
    • Een reductor…
      • reduceert een andere stof
      • ondergaat een oxidatie
  • Oxidatiegetal (OG) of Oxidatietrap (OT)

    • = een getal dat de reële of denkbeeldige lading van een atoom in een verbinding weergeeft
    • Het wordt genoteerd door een Romeins cijfer voorafgegaan door + of –
    • Is eigenlijk een verzonnen hulpmiddel om redoxreacties op te stellen
  • Oxidatiegetal bepalen

    • Vuistregels
      • Som van alle OG = lading totaal molecule of ion
      • OG in enkelvoudige stof = 0
      • OGH = +I (niet bij H2 of hydriden)
      • OGO = -II (niet bij O2 of peroxiden)
      • A-metalen hebben +I, +II of +III naar gelang hun groepnummer
  • Oxidatiegetal bepalen - Voorbeelden

    • Voorbeelden:
      • H2SO4
        • 2 keer +I, 4 keer -II, OGtotaal = 0, dus S = +VI
      • Cr2O72-
        • 2 keer +VI, OGtotaal = -II, 7 keer -II
  • Redoxvergelijkingen

    • Redoxreactie is een combinatie van een oxidatiereactie en een reductiereactie
    • De oxidatiereactie is de deelreactie waar het OG van een element stijgt
    • De reductiereactie is de deelreactie waar het OG van een element daalt
  • Oefening: Bepaal het oxidatiegetal van ieder element in de verbinding

    • H2SO4
    • NH3
    • Na+
    • O2
    • PO43-
    • CH4
    • CCl4
  • Oefening: Bepaal het oxidatiegetal van ieder element in de verbinding - Antwoorden

    • H2SO4: tot = 0, 2H = 2+, 4O = 8-, S = 6+
    • NH3: tot = 0, 3H = 3+, N = 3-
    • Na+: tot = 1+, Na = 1+
    • O2: tot = 0, O = 0
    • PO43-: tot = 3-, 4O = 8-, P = 5+
    • CH4: tot = 0, 4H = 4+, C = 4-
    • CCl4: tot = 0, 4Cl = 4-, C = 4+
  • Oefening: Noteer de redoxreactie en indentificeer de oxidatie, de reductie, de oxidator en de reductor

    • Voorbeeld: 2Mg+O2→2MgO2Mg + O_2 → 2MgO
      • Reductie: O_2
      • Oxidatie: Mg
      • Oxidator: O_2
      • Reductor: Mg
      • OG=0, OG=2+, OG=0, OG=3+
  • Oefening: Bepaal het oxidatiegetal van mangaan in onderstaande verbindingen

    • MnO4- : +VII (paars)
    • MnO42- : +VI (groen)
    • MnO2 : +IV (bruin/geel)
    • Mn3+ : +III (rood)
    • Mn2+ : +II (kleurloos)
    • Mn : 0 (grijs metaal)

Balanceren van redoxreacties

  • Stappenplan

    1. Skelet redoxreactie noteren
    2. Redoxbruggen opstellen
    3. Halfreacties noteren
    4. Atoombalans redoxatomen
    5. Elektronenbalans (e-)
    6. Totaalreactie noteren
    7. Ladingbalans (H3O+/OH-)
    8. Atoombalans H en O (H2O) - Dient als controle
  • Verschillende soorten milieus

    • Zuur milieu: H+ en H3O+
      • Voorbeeld: H++H++O2−→H<em>3O++H</em>2OH^+ + H^+ + O^{2-} → H<em>3O^+ + H</em>2O
    • Basisch milieu: OH-
      • Voorbeeld: O2−+H++H+→OH−+H2OO^{2-} + H^+ + H^+ → OH^- + H_2O
    • Neutraal milieu: H2O
      • Milieu bepaalt waar wat je toevoegt om lading te balanceren
  • Voorbeelden balanceren van redoxreacties

    • Voorbeeld 1: MnO4−+Fe2+→Fe3++Mn2+MnO_4^- + Fe^{2+} → Fe^{3+} + Mn^{2+}
    • Voorbeeld 2: MnO<em>4−+Fe2+→FeO</em>2+Fe3+MnO<em>4^- + Fe^{2+} → FeO</em>2 + Fe^{3+}
    • Voorbeeld 3: MnO<em>4−+SO</em>32−→SO<em>32−+MnO</em>42−MnO<em>4^- + SO</em>3^{2-} → SO<em>3^{2-} + MnO</em>4^{2-}
    • Voorbeeld 4: MnO<em>42−+MnO</em>42−→MnO<em>2+MnO</em>4−MnO<em>4^{2-} + MnO</em>4^{2-} → MnO<em>2 + MnO</em>4^-
  • Voorbeeld 1: MnO4- in een sterk zuur milieu

    • Reactieskelet: MnO4−+Fe2+→Mn2++Fe3+MnO_4^- + Fe^{2+} → Mn^{2+} + Fe^{3+}
    • Redoxbruggen
    • Halfreacties:
      • Ox: Fe2+→Fe3++1e−Fe^{2+} → Fe^{3+} + 1e^- (Oxidatie, +II → +III)
      • Red: MnO4−+5e−→Mn2+MnO_4^- + 5e^- → Mn^{2+} (Reductie, +VII → +II)
    • Atoombalans
    • Elektronbalans: (x5)
    • Totaalreactie: 5Fe2++MnO<em>4−+8H</em>3O+→5Fe3++Mn2++12H2O5Fe^{2+} + MnO<em>4^- + 8H</em>3O^+ → 5Fe^{3+} + Mn^{2+} + 12H_2O
    • Ladingbalans: 9+ / 17+
    • Atoombalans
  • Voorbeeld 2: MnO4- in een zwak zuur milieu

    • Reactieskelet: MnO<em>4−+Fe2+→FeO</em>2+Fe3+MnO<em>4^- + Fe^{2+} → FeO</em>2 + Fe^{3+}
    • Redoxbruggen
    • Halfreacties:
      • Ox: Fe2+→Fe3++1e−Fe^{2+} → Fe^{3+} + 1e^- (Oxidatie, +II → +III)
      • Red: MnO<em>4−+3e−→MnO</em>2MnO<em>4^- + 3e^- → MnO</em>2 (Reductie, +VII → +IV)
    • Atoombalans
    • Elektronbalans: (x3)
    • Totaalreactie: 3Fe2++MnO<em>4−+4H</em>3O+→3Fe3++MnO<em>2+6H</em>2O3Fe^{2+} + MnO<em>4^- + 4H</em>3O^+ → 3Fe^{3+} + MnO<em>2 + 6H</em>2O
    • Ladingbalans: 5+ / 9+
  • Voorbeelden 1+2

    • MnO4- in een sterk zuur: 5Fe2++MnO<em>4−+8H</em>3O+→5Fe3++Mn2++12H2O5Fe^{2+} + MnO<em>4^- + 8H</em>3O^+ → 5Fe^{3+} + Mn^{2+} + 12H_2O
    • MnO4- in een zwak zuur: 3Fe2++MnO<em>4−+4H</em>3O+→3Fe3++MnO<em>2+6H</em>2O3Fe^{2+} + MnO<em>4^- + 4H</em>3O^+ → 3Fe^{3+} + MnO<em>2 + 6H</em>2O
    • Bij het zwakke zuur zijn er minder H3O+-ionen beschikbaar en gebeurt er een andere redoxreactie
  • Voorbeeld 3: MnO4- in een basisch milieu

    • Reactieskelet: MnO<em>4−+SO</em>32−→SO<em>32−+MnO</em>42−MnO<em>4^- + SO</em>3^{2-} → SO<em>3^{2-} + MnO</em>4^{2-}
    • Redoxbruggen
    • Halfreacties:
      • Ox: SO<em>32−→SO</em>42−+2e−SO<em>3^{2-} → SO</em>4^{2-} + 2e^- (Oxidatie, +IV → +VI)
      • Red: MnO<em>4−+3e−→MnO</em>32−MnO<em>4^- + 3e^- → MnO</em>3^{2-} (Reductie, +VII → +IV)
    • Atoombalans
    • Elektronbalans: (x3 en x2)
    • Totaalreactie: 3SO<em>32−+2MnO</em>4−+H<em>2O→3MnO</em>42−+2MnO32−+2OH−3SO<em>3^{2-} + 2MnO</em>4^- + H<em>2O → 3MnO</em>4^{2-} + 2MnO_3^{2-} + 2OH^-
    • Ladingbalans: 8- / 10-
  • Voorbeeld 4: MnO42 - in een neutraal milieu

    • Reactieskelet: MnO<em>42−+MnO</em>42−→MnO<em>2+MnO</em>4−MnO<em>4^{2-} + MnO</em>4^{2-} → MnO<em>2 + MnO</em>4^-
    • Redoxbruggen
    • Halfreacties:
      • Ox: MnO<em>42−→MnO</em>4−+1e−MnO<em>4^{2-} → MnO</em>4^- + 1e^- (Oxidatie, +VI → +VII)
      • Red: MnO<em>42−+2e−→MnO</em>2MnO<em>4^{2-} + 2e^- → MnO</em>2 (Reductie, +VI → +IV)
    • Atoombalans
    • Elektronbalans: (x2)
    • Totaalreactie: 3MnO<em>42−+2H</em>2O→2MnO<em>4−+MnO</em>2+4OH−3MnO<em>4^{2-} + 2H</em>2O → 2MnO<em>4^- + MnO</em>2 + 4OH^-
    • Ladingbalans: 6- / 2-
  • Voorbeeld 5: As2O3 in een neutraal milieu

    • Reactieskelet: As<em>2O</em>3+H<em>2O→HAsO</em>43−+AsH3−As<em>2O</em>3 + H<em>2O → HAsO</em>4^{3-} + AsH_3^-
    • Redoxbruggen
    • Halfreacties:
      • Ox: As<em>2O</em>3→2HAsO43−+4e−As<em>2O</em>3 → 2HAsO_4^{3-} + 4e^- (Oxidatie, +III → +V)
      • Red: H<em>2O+2e−→2AsH</em>3−H<em>2O + 2e^- → 2AsH</em>3^- (Reductie, 0 → -I)
    • Atoombalans
    • Elektronbalans: (x2)
    • Totaalreactie: As<em>2O</em>3+2H<em>2O+15H</em>2O→2HAsO<em>43−+4OH−+10H</em>3O+As<em>2O</em>3 + 2H<em>2O + 15H</em>2O → 2HAsO<em>4^{3-} + 4OH^- + 10H</em>3O^+
    • Ladingbalans: 0 / 10-
  • Oefeningen

    1. MnO<em>4−+MnO</em>42−→Mn2++MnO2MnO<em>4^- + MnO</em>4^{2-} → Mn^{2+} + MnO_2
    2. CrO<em>4−+SO</em>3−→Cr2++SO2CrO<em>4^- + SO</em>3^- → Cr^{2+} + SO_2
    3. MnO<em>4−+I−→Mn2++I</em>2MnO<em>4^- + I^- → Mn^{2+} + I</em>2
    4. MnO<em>4−+I</em>2→MnO<em>2+IO</em>42−MnO<em>4^- + I</em>2 → MnO<em>2 + IO</em>4^{2-}
    5. Let op tijdens stap 4
  • **Oefening 1: *MnO<em>4−+MnO</em>42−→Mn2++MnO2MnO<em>4^- + MnO</em>4^{2-} → Mn^{2+} + MnO_2*

    • Ox: MnO<em>42−→MnO</em>2+2e−MnO<em>4^{2-} → MnO</em>2 + 2e^-
    • Red: MnO4−+4e−→Mn2+MnO_4^- + 4e^- → Mn^{2+}
    • Tot: MnO<em>4−+4MnO</em>42−+4H<em>3O+→Mn2++5MnO</em>2+6H2OMnO<em>4^- + 4MnO</em>4^{2-} + 4H<em>3O^+ → Mn^{2+} + 5MnO</em>2 + 6H_2O
    • OG: +VII, +VI, +II, +IV
  • **Oefening 2: *CrO<em>4−+SO</em>3−→Cr2++SO2CrO<em>4^- + SO</em>3^- → Cr^{2+} + SO_2*

    • Ox: SO<em>3−→SO</em>2+2e−SO<em>3^- → SO</em>2 + 2e^-
    • Red: (CrO4−+3e−→Cr2+)2(CrO_4^- + 3e^- → Cr^{2+}) 2
    • Tot: 2CrO<em>4−+2SO</em>3−+4H<em>3O+→2Cr2++2SO</em>2+6H2O2CrO<em>4^- + 2SO</em>3^- + 4H<em>3O^+ → 2Cr^{2+} + 2SO</em>2 + 6H_2O
    • OG: 0, +V, +II, +IV
  • **Oefening 3: *MnO<em>4−+I−→Mn2++I</em>2MnO<em>4^- + I^- → Mn^{2+} + I</em>2*

    • Ox: (2I−→I2+2e−)5(2I^- → I_2 + 2e^-) 5
    • Red: (MnO4−+5e−→Mn2+)2(MnO_4^- + 5e^- → Mn^{2+}) 2
    • Tot: 10I−+2MnO<em>4−+16H</em>3O+→5I<em>2+2Mn2++24H</em>2O10I^- + 2MnO<em>4^- + 16H</em>3O^+ → 5I<em>2 + 2Mn^{2+} + 24H</em>2O
    • OG: +VII, -I, +II, 0
  • **Oefening 4: *MnO<em>4−+I</em>2→MnO<em>2+IO</em>42−MnO<em>4^- + I</em>2 → MnO<em>2 + IO</em>4^{2-}*

    • Ox: (I<em>2→2IO</em>42−+2e−)3(I<em>2 → 2IO</em>4^{2-} + 2e^-) 3
    • Red: (MnO<em>4−+3e−→MnO</em>2)2(MnO<em>4^- + 3e^- → MnO</em>2) 2
    • Tot: 3I<em>2+2MnO</em>4−+4OH−→3IO<em>42−+2MnO</em>2+2H2O3I<em>2 + 2MnO</em>4^- + 4OH^- → 3IO<em>4^{2-} + 2MnO</em>2 + 2H_2O
    • OG: +IV, +V, +VII, -I
  • **Oefening 5: *I<em>2+HSO</em>3−→SO4−+I−I<em>2 + HSO</em>3^- → SO_4^- + I^-* (Correctie: de reactie hier is onvolledig weergegeven in transcript)

    • Ox: I<em>2→2IO</em>4−+14e−+8H2OI<em>2 → 2IO</em>4^- + 14e^- + 8H_2O
    • Red: HSO<em>3−+H</em>2O→SO4−+3H++2e−)HSO<em>3^- + H</em>2O → SO_4^- + 3H^+ +2e^-)
    • Tot: I<em>2+HSO</em>3−+3H<em>2O→2IO</em>4−+SO4−+14e−+11H+I<em>2 + HSO</em>3^- + 3H<em>2O → 2IO</em>4^- + SO_4^- + 14e^- + 11H^+
    • OG: +IV, +V, +VII, -I
  • **Oefening 6: *Fe3++I−→FeO42−+I−Fe^{3+} + I^- → FeO_4^{2-} + I^-* (Correctie: de reactie hier is onvolledig weergegeven in transcript)

    • Ox: (Fe3+→FeO42−+3e−)(Fe^{3+} → FeO_4^{2-} + 3e^-)
    • Red: (H++2e−→I−)3(H^+ + 2e^-→I^-) 3
    • Tot: 2Fe3++3I−+15H<em>2O→2FeO</em>42−+3I−+10H3O+2Fe^{3+} + 3I^- + 15H<em>2O→2FeO</em>4^{2-} + 3I^- + 10H_3O^+
    • OG: +III, +I, +VI, -I
  • Waterstofperoxide H2O2

    • Kleurloze vloeistof
    • Instabiel
    • Zorgt voor brandwonden
    • Verdunde oplossing = ontsmettingsmiddel
  • Toepassingen in de industrie

    • Vaak als oxidator toegevoegd
    • Soms als bijproduct gevormd
      • Gevaarlijk!
      • Regelmatig testen doorheen proces
  • Voorbeeld 6: H2O2 als oxidator

    • Reactieskelet: I<em>2+H</em>2O<em>2→H</em>2O+I2I<em>2 + H</em>2O<em>2 → H</em>2O + I_2
    • Ox: 2I−→2H2O+2e−2I^- → 2H_2O + 2e^- (Oxidatie, -I → 0)
    • Red: H<em>2O</em>2+2e−→2H2OH<em>2O</em>2 + 2e^- → 2H_2O (Reductie, +I → -II)
    • Tot: 2H<em>2O−+H</em>2O<em>2+2H</em>3O+→2H<em>2O+I</em>2+2H2O2H<em>2O^- + H</em>2O<em>2 + 2H</em>3O^+ → 2H<em>2O + I</em>2 + 2H_2O (Aangepaste reactie)
    • OG: -I, 0
    • Oxidatie: 1e-
    • Reductie: 1e-
  • Autoredoxreactie

    • Reageert spontaan tot water en zuurstofgas = autoredoxreacties
    • Versnelt door warmte of katalysator
    • Voorbeeld: 2H<em>2O</em>2→2H<em>2O+O</em>22 H<em>2O</em>2 → 2 H<em>2O + O</em>2
  • Voorbeeld 7: autoredoxreactie van H2O2

    • Reactieskelet: H<em>2O</em>2→O<em>2+H</em>2OH<em>2O</em>2 → O<em>2 + H</em>2O
    • Ox: H<em>2O</em>2→O2+2e−H<em>2O</em>2 → O_2 + 2e^- (Oxidatie, -I → 0)
    • Red: H<em>2O</em>2+2e−→2H2OH<em>2O</em>2 + 2e^- → 2H_2O (Reductie, -I → -II)
    • Tot: 2H<em>2O</em>2→O<em>2+2H</em>2O2 H<em>2O</em>2 → O<em>2 + 2 H</em>2O
    • OG: +I, 0
    • Oxidatie: 1e-
    • Reductie: 1e-
  • **Oefening 7: *Fe2++H<em>2O</em>2→Fe3++H2OFe^{2+} + H<em>2O</em>2 → Fe^{3+} + H_2O* (Correctie: de reactie hier is onvolledig weergegeven in transcript)

    • Ox: (Fe2+→Fe3++1e−)2(Fe^{2+}→Fe^{3+} + 1e^-) 2
    • Red: H<em>2O</em>2+2e−→2H2OH<em>2O</em>2 + 2e^-→2H_2O
    • Tot: 2Fe2++H<em>2O</em>2+2H<em>3O+→2Fe3++4H</em>2O2Fe^{2+} + H<em>2O</em>2 + 2H<em>3O^+→2Fe^{3+} + 4H</em>2O
    • H2O2 is hier een oxidator
  • **Oefening 8: *MnO<em>4−+H</em>2O<em>2→Mn2++O</em>2MnO<em>4^- + H</em>2O<em>2 → Mn^{2+} + O</em>2*

    • Ox: (H<em>2O</em>2→O2+2e−)5(H<em>2O</em>2→O_2 + 2e^-) 5
    • Red: (MnO4−+5e−→Mn2+)2(MnO_4^- + 5e^-→Mn^{2+}) 2
    • Tot: 5H<em>2O</em>2+2MnO<em>4−+6H</em>3O+→5O<em>2+2Mn2++14H</em>2O5H<em>2O</em>2 + 2MnO<em>4^- + 6H</em>3O^+→5O<em>2 + 2Mn^{2+} + 14H</em>2O
    • H2O2 is hier een reductor
  • Risico’s van H2O2 in de industrie

    • Ontwikkeling van O2-gas.
      • Brandgevaar in organische processen
      • Vonk door wrijving is direct gebeurd
      • Bij organische processen werkt men onder N2-gas
    • Ontploffingsgevaar in gesloten systemen
      • Druksensoren en staalnames voor aanwezigheid H2O2

Sterkte van oxidatoren en reductoren

  • Redoxreacties tussen metalen

    • Wat gebeurt er als we een metaal oplossen in een zuur?
      • M+H+→M++H2M + H^+ → M^+ + H_2
        • Wel een reactie
      • M+H+→M++H2M + H^+ → M^+ + H_2
        • Geen reactie
  • Redoxreacties tussen metalen - Experiment

    • Metalen in geconcentreerd HCl
      • Mg: Onmiddellijke en hevige gasontwikkeling (Mg+2HCl→MgCl<em>2+H</em>2Mg + 2HCl → MgCl<em>2 + H</em>2) (Reactie)
      • Zn: Snelle vorming van gasbelletjes (Zn+2HCl→ZnCl<em>2+H</em>2Zn + 2HCl → ZnCl<em>2 + H</em>2) (Reactie)
      • Fe: Trage vorming van gasbelletjes (Fe+2HCl→FeCl<em>2+H</em>2Fe + 2HCl → FeCl<em>2 + H</em>2)(Reactie)
      • Cu: Geen gasontwikkeling (Geen reactie)
  • Redoxreacties tussen metalen

    • Waarom gebruiken we een geconcentreerde HCl-oplossing?
      • Bij een lagere concentratie gebeurt hetzelfde, maar verlaagt de reactiesnelheid en zien we minder.
  • Redoxreacties tussen metalen

    • Metalen geoxideerd tot positieve metaalionen
    • Reductie en Oxidatie
    • Reductor en Oxidator
  • Redoxreacties tussen metalen

    • M+M+→M++H2M + M^+ → M^+ + H_2
    • Mg sterkere reductor dan Zn
    • Zn sterkere reductor dan Fe
    • Fe sterkere reductor dan Cu
    • Rangschikken in tabel
  • Redoxreacties tussen metalen

    • Hoe sterker de reductor
      • Hoe groter de neiging om e- af te staan
      • Deze stoffen worden makkelijk geoxideerd
    • Hoe zwakker de reductor
      • Hoe kleiner de neiging om e- af te staan
    • Sterke reductor > Zwakke reductor
      • K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Sn > Pb > H > Cu > Ag > Hg > Au > Pt
  • Redoxreacties tussen metalen

    • Een metaal kan alle metalen rechts ervan reduceren
    • Mg kan H reduceren
    • Cu kan H niet reduceren
    • Sterke reductor > Zwakke reductor
      • K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Sn > Pb > H > Cu > Ag > Hg > Au > Pt
    • Naargelang de situatie kan een metaal gereduceerd of geoxideerd worden
  • Redoxreacties tussen metalen

    • Sterke reductor > Zwakke reductor
      • K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Sn > Pb > H > Cu > Ag > Hg > Au > Pt
    • Reductie en Oxidatie
    • Naargelang de situatie kan een metaal gereduceerd of geoxideerd worden
  • Redoxreacties tussen metalen

    • Verdringingsreeks van de metalen
      • = een reeks oxidatiereacties van metalen gerangschikt volgens de sterkte van het metaal als reductor.
        • M<em>1→M</em>1++e−M<em>1 → M</em>1^+ + e^-
        • M<em>2→M</em>2++e−M<em>2 → M</em>2^+ + e^-
        • M→M++e−M → M^+ + e^-
    • Sterkste reductor > Zwakste reductor
  • Redoxreacties tussen niet-metalen

    • Hetzelfde kan gedaan worden met niet-metalen
    • Niet-metalen laten reageren met waterstofgas
      • X<em>2+H</em>2→2X−+2H+X<em>2 + H</em>2→2X^- + 2H^+
    • Niet-metalen gereduceerd tot negatieve niet-metaalionen
    • Reductie en Oxidatie
    • Oxidator en Reductor
  • Redoxreacties tussen niet-metalen

    • Niet - metalen met elkaar laten reageren
      • Br<em>2−+I</em>2→2Br+I2−Br<em>2^- + I</em>2 → 2Br + I_2^-
    • Br sterkere oxidator dan I
    • Rangschikken in tabel
    • Reductie en Oxidatie
    • Reductor en Oxidator
  • Redoxreacties tussen niet-metalen

    • Hoe sterker de oxidator
      • Hoe groter de neiging om e- op te nemen
      • Deze stoffen worden makkelijk gereduceerd
    • Hoe zwakker de oxidator
      • Hoe kleiner de neiging om e- op te nemen
    • Sterke oxidator > Zwakke oxidator
      • Cl > O > Br > I > S
  • Redoxreacties tussen niet-metalen

    • Een niet-metaal kan alle niet-metalen rechts ervan oxideren
    • Cl kan Br oxideren
    • Br kan I oxideren
    • Sterke oxidator > Zwakke oxidator
      • Cl > O > Br > I > S
    • Naargelang de situatie kan een niet-metaal gereduceerd of geoxideerd worden
  • Redoxreacties tussen niet-metalen

    • Verdringingsreeks van de niet-metalen
      • = een reeks reductiereacties van niet-metalen gerangschikt volgens de sterkte van het niet-metaal als oxidator
        • X<em>1+e−→X</em>1X<em>1 + e^-→X</em>1
        • X<em>2+e−→X</em>2X<em>2 + e^-→X</em>2
        • X<em>3+e−→X</em>3X<em>3 + e^-→X</em>3
    • Sterkste oxidator > Zwakste oxidator
  • De redoxtabel

    • Combinatie van beide verdringingsreeksen
    • Reductiereacties van links naar recht
    • Oxidatiereactie van rechts naar links
    • Sterkste oxidator > Zwakste oxidator > Zwakste reductor > Sterkste reductor
    • Reducties en Oxidaties
  • De redoxtabel - Gebruik

    • Gebruikt om redoxreacties te voorspellen
    • Stappenplan
      • Identificeer aanwezige stoffen uit opgave
      • Identificeer mogelijke halfreacties uit redoxtabel
      • Reductie = bovenste halfreactie
      • Oxidatie = onderste halfreactie (omgedraaid)
  • De redoxtabel - Gebruik (Voorbeeld)

    • Identificeer aanwezige stoffen uit opgave
      • Al, Al3+, Au en Au1+
    • Identificeer mogelijke halfreacties uit redoxtabel
    • Reductie = bovenste halfreactie
    • Oxidatie = onderste halfreactie (omgedraaid)
    • Ox: Sterkste reductor
    • Sterkste oxidator
  • Oefening 9

    • Stel Fe3+, Fe2+ en Fe aanwezig
    • Ox: Fe2++2e−Fe^{2+} + 2e^-
    • Red: Fe3++1e−→Fe2+Fe^{3+} + 1e^- → Fe^{2+}
    • Tot: Fe+2Fe3+3Fe2+Fe + 2Fe^{3+} 3Fe^{2+}
    • Fe2+, Fe3+, Fe
  • Oefening 10

    • Stel Pb4+, Pb2+ en Pb aanwezig
    • Ox: Pb2++2e−Pb^{2+} + 2e^-
    • Red: Pb4++2e−→Pb2+Pb^{4+} + 2e^- → Pb^{2+}
    • Tot: Pb+Pb4+→2Pb2+Pb + Pb^{4+} → 2Pb^{2+}
    • Pb2+, Pb4+, Pb
  • Oefening 11

    • Pb4+, Pb2+, Pb, PbO2, PbSO4, H2SO4, H+ en SO42 -
    • Ox: Pb+4H<em>2O→PbO</em>4+2H++2e−Pb + 4H<em>2O → PbO</em>4 + 2H^+ + 2e^-
    • Red: PbO<em>4+4H++2e−→Pb+2H</em>2OPbO<em>4 + 4H^+ + 2e^- → Pb + 2H</em>2O

Galvanische cel

  • De galvanische cel

    • Speciale opstelling om elektronenstroom te sturen
    • Bevat:
      • 2 halfcellen
      • 2 elektroden verbonden met elektriciteitskabels
      • 1 zoutbrug of semipermeabel membraan
  • De galvanische cel - Onderdelen

    • Halfcel
      • Ruimte met ionenoplossing (=elektrolyt)
    • Elektrode
      • Metaalplaatje
    • Zoutbrug
      • Bepaalde “matrix” dat ionen bevat en enkel ionen doorgeeft
    • Semipermeabel membraan
      • Membraan dat enkel ionen doorlaat (water dus niet)
  • De galvanische cel - Schets

    • elektrolyt - elektrode
    • elektrolyt - elektrode
    • Halfcel 1 en 2
  • De galvanische cel - voorbeeld

    • Halfcel 1 = zinksulfaat met zinkelektrode
    • Halfcel 2 = kopersulfaat met koperelektrode
    • Zoutbrug = Kaliumsulfaat
  • De galvanische cel - voorbeeld schets

    • K2SO4
    • Zn2+ & SO42 -
    • Cu2+ & SO42 -
    • Zn en Cu (Elektrodes)
    • Halfcel 1 en 2
  • De galvanische cel - redoxtabel

    • Ox: Zn → Zn2+ + 2e-
    • Red: Cu2+ + 2e-→Cu
    • Tot: Zn + Cu2+→Zn2+ + Cu
  • De galvanische cel - Schets en Notatie

    • Reductie // Oxidatie Cu2+ / Cu // Zn / Zn2+
    • Zn → Zn2+ + 2e-, Cu2+ + 2e-→ Cu,2e- 2e-,Zn + SO 4 ->2ZnSO2
  • De galvanische cel

    • = een opstelling waar een spontane redoxreactie optreedt waardoor een elektrische stroom ontstaat.
    • Een elektrode = een metalen plaatje dat als reactieoppervlak dient. Het metaal reageert zelf al dan niet mee.
    • Een kathode = de elektrode waar de reductiereactie optreedt.
    • Een anode = de elektrode waar de oxidatiereactie optreedt.
  • De galvanische cel - Extra definities

    • Een elektrolyt = een vloeistof die de elektriciteit geleidt. Deze vloeistof bevat positieve en negatieve ionen.
    • Een zoutbrug = een matrix met een ionenoplossing.