D4 – Kerk en christendom: Groei, invloed en verval

De Kerk wint aan macht en aanzien.
Tweezwaardenleer: De macht van God is evenredig verdeeld onder de geestelijke en wereldlijke macht.

De koning wil bisschoppen benoemen:
- Gebruikt bisschoppen in feodaal systeem om rijk te besturen.
- Bisschopschappen kunnen niet erfelijk worden.
- De paus is hier niet blij mee, wat leidt tot een machtsstrijd (de investituurstrijd).

Een monnik uit de abdij van Cluny wordt paus Gregorius VII.
Voert een krachtig hervormingsbeleid (gregoriaanse hervorming).
Dictatus Papae: Een sleuteldocument bestaande uit 27 stellingen, op bevel van de paus.
Leefde volgens de regel van Benedictus.

Kerk eerst: De paus kan de keizer afzetten.
Regel 3: Reageert op de investituurstrijd.
De inhoud botst met de Duitse keizers (keizer Hendrik IV), die alleenheerschappij nastreven.

Keizer Hendrik IV nam de eisen van paus Gregorius VII niet serieus, waarop Gregorius dreigde Hendrik in de ban te slaan (uitsluiting uit de kerkelijke gemeenschap).
Keizer Hendrik IV reageerde op het dreigement van de paus:
- Hij eiste het aftreden van de paus.
- De bisschoppen steunden hem, omdat ze door de keizer waren aangesteld en dus trouw verschuldigd waren.
Reactie van de paus:
- De bisschoppen in de ban slaan.
- De koning in de ban treffen.
- Alle onderdanen ontslaan van hun eed van trouw. Kroonvazallen (heren) hoeven niet meer te gehoorzamen en worden eigenaar van hun land.
De keizer kon niets anders dan vergiffenis vragen:
- Boetetocht naar Canossa.
- De investituurstrijd eindigt met het Concordaat van Worms.

Een compromis tussen paus en keizer:
- Landheren en vorsten kunnen kandidaten voordragen, maar alleen kerkelijke leiders aanstellen.
- Het einde van de investituurstrijd betekent niet het einde van de strijd tussen paus en keizer.
Nieuw conflict: Paus Innocentius III en zijn opvolgers maakten aanspraak op wereldheerschappij.

Tweezwaardenleer: De macht van God is evenredig verdeeld onder de geestelijke en de wereldlijke macht.
Investituurstrijd: Machtsstrijd tussen paus Gregorius VII en de keizer.
Gregoriaanse hervorming: Krachtig hervormingsbeleid van paus Gregorius VII.
Dictatus Papae: Een sleuteldocument op bevel van de paus.
Regel van Benedictus:
- Strengheid en soberheid.
- Kloosterregel met veel navolging, bijvoorbeeld Cluny.
- ora et labora (bid en werk) (in landbouw).