Landbouw en Industrie in de Wereld

LEERDOELEN

  • Je kunt de ontwikkeling van specialisatie in de landbouw beschrijven en verklaren.
  • Je kunt de relatie tussen bevolkingsgroei, ruimtegebruik en technologische ontwikkelingen in de landbouw beschrijven.
  • Je kunt verschillende scenario's voor de toekomst van de mondiale landbouw beoordelen.

SPECIALISATIE

Er zijn zowel grote gespecialiseerde bedrijven als veel kleine, gemengde boerderijen. De grote bedrijven richten zich vooral op export, terwijl kleine boerderijen meestal zelfvoorzienend zijn.

MEER MENSEN, MEER VOEDSEL
  • Sinds het begin van de 20e eeuw is de wereldbevolking met ongeveer 6 miljard mensen toegenomen.
  • Dit leidt tot een toenemende vraag naar voedsel.
  • De intensivering van de landbouw, vanaf ongeveer 1950, leidde tot een flinke toename van de opbrengst per hectare of per dier.
Technologische Ontwikkelingen

Belangrijke technologische ontwikkelingen zijn onder andere:

  • Kunstmest: Uitgevonden rond 1900; zorgt voor betere groei van gewassen.
  • Kruising: Aanpassing van dieren en planten door kruisingsmethoden en genetische modificatie.
  • Bestrijdingsmiddelen: Om gewassen te beschermen tegen ziektes en plagen.
  • Irrigatie: Aanvoer van water naar landbouwgrond.
  • Mechanisatie: Oogstmachines en melkrobots vergroten de efficiëntie in de landbouw.
  • Precisielandbouw: Gebruik van drones en sensoren voor nauwkeurige landbouw.
  • Slimme systemen in de tuinbouw, zoals vertical farming.

TOEKOMST VAN DE LANDBOUW

  • Al deze ontwikkelingen brengen nadelen met zich mee, zoals een afname van biodiversiteit en afhankelijkheid van dure zaden en technologie.
  • Er zijn diverse toekomstscenario's:
    1. Grootschalig en innovatief: Verdere technologieontwikkeling met minder milieubelasting.
    2. Grootschalig en plantaardig: Grootschalige akkerbouw en minder vleesproductie.
    3. Kleinschalig en biologisch: Lokale, seizoensgebonden productie met minder bestrijdingsmiddelen.

ONTWIKKELING VAN DE INDUSTRIE

De industriële revolutie begon rond 1760 met de uitvinding van de stoommachine. Dit leidde tot massaproductie.

  • De industriële ontwikkeling verhoogde het bbp en zorgde voor werkgelegenheid.
  • Zware industrie verwerkt grondstoffen, terwijl lichte industrie eindproducten maakt.
VESTIGINGSFACTOREN

Belangrijke vestigingsfactoren voor de industrie zijn:

  • Beschikbaarheid van grondstoffen.
  • Infrastructuur (wegen, havens).
  • Beschikbare arbeidskrachten.
  • Afzetmarkten en leveranciers.
  • Politiek en economisch beleid.

VAN CENTRUM NAAR (SEMI)PERIFERIE

  • Veel industrie is verhuisd naar lagelonenlanden.
  • Speciale Economische Zones maken vestiging in deze gebieden aantrekkelijker door belastingvoordelen.

ONTWIKKELING VAN DE DIENSTENSECTOR

De dienstensector groeit naarmate een land zich economisch ontwikkelt. Dit is te zien in het bbp en het aantal banen.

VESTIGINGSFACTOREN

Belangrijke vestigingsfactoren voor de dienstensector zijn:

  • Bereikbaarheid voor klanten.
  • Beschikbaarheid van geschikt personeel.
  • Goede infrastructuur.

AUTOMATISERING

Automatisering vervangt menselijk werk in de dienstensector, wat de arbeidsproductiviteit verhoogt.

PRODUCTIEFACTOREN

De drie productiefactoren zijn natuur, arbeid en kapitaal.

NATUUR

Natuurlijke hulpbronnen zijn cruciaal voor de economie.

ARBEID

Arbeid is noodzakelijk voor productie en diensten.

KAPITAAL

Kapitaal verhoogt de arbeidsproductiviteit en stimuleert groei.

GROEI ZORGT VOOR MEER GROEI

Economische groei leidt tot meer inkomen, meer productie en meer werkgelegenheid, maar kan ook negatieve gevolgen hebben zoals milieuschade en ongelijkheid.

DIAGRAMMEN

Diagrammen maken data inzichtelijker. Er zijn verschillende soorten diagrammen:

  • Cirkeldiagram: Voor procentuele verdelingen.
  • Staafdiagram: Voor het vergelijken van waarden.
  • Lijndiagram: Voor ontwikkeling in de tijd.

VIER DIMENSIES VAN AARDRIJKSKUNDE

  1. Economische dimensie.
  2. Natuurlijke dimensie.
  3. Sociaal-culturele dimensie.
  4. Politieke dimensie.
  5. Demografische dimensie.

CHINA'S ECONOMISCHE ONTWIKKELING

In 50 jaar tijd is China van extreme armoede naar een van de grootste economieën ter wereld gegaan.

  • Speciale Economische Zones hebben bijgedragen aan de groei.
  • De bevolking van steden groeit snel, wat ook uitdagingen met zich meebrengt.
  • Economische groei heeft zowel positieve als negatieve gevolgen voor de bevolking en het milieu.
UITDAGINGEN
  • Milieuvervuiling.
  • Regionale ongelijkheid.
  • Sociale ongelijkheid.