geschiedenis A2

Wat is Geschiedenis?

Oorzaken en Gevolgen

  • Geschiedenis bestudeert belangrijke veranderingen en continuïteiten.

  • Vergelijken van verschillende tijdperken.

  • Vaststellen van waarheidsgetrouwe informatie met behulp van bronnen.

  • Focus op oorzaken en gevolgen van gebeurtenissen in dit leerjaar.

Historisch Denken

  • Hoofdstukken in de Forum-opdrachtenboeken bevatten een sectie over ‘Historisch denken’.

  • Dit legt uit hoe men goede geschiedschrijving kan maken.

  • Leerling leert omgaan met bronnen en de betrouwbaarheid ervan te beoordelen.

    • Bewijzende bronnen

    • Beschrijvende bronnen

  • Aandacht voor veranderingen, continuïteiten, waarden en normen van mensen in verschillende tijdperken.

  • Vergelijken van tijden of situaties om verschillen en overeenkomsten vast te stellen.

Voorbeeld van Oorzaken en Gevolgen

  • Slechte voeding leidt tot ziekte:

    • "Slechte voeding leidde ertoe dat mensen ziek werden."

    • "Omdat de mensen slechte voeding aten, werden ze ziek."

    • "Mensen werden ziek doordat ze slechte voeding aten."

    • "Door het slechte voedsel ontstonden er ziekten."

  • Het belang van oorzaken in de geschiedenis:

    • Voorkomen van herhaling van negatieve gebeurtenissen, zoals oorlogen.

    • Historische gebeurtenissen hebben geen automatisch gevolg.

Definitie van Oorzaken en Gevolgen

  • Oorzaak: iets dat een gebeurtenis veroorzaak.

  • Gevolg: iets dat volgt op een bepaalde gebeurtenis.

  • Voorbeeld: "Slechte voeding was de oorzaak van ziekten."

    • Oorzaken kunnen leiden tot verschillende gevolgen.

  • Honger kan leiden tot opstand, maar ook tot migratie naar landen met betere voedselvoorzieningen.

Relaties tussen Oorzaken en Gevolgen

  • Een oorzaak heeft niet altijd één vast gevolg, een gevolg heeft niet altijd één vaste oorzaak.

  • Gebruik het meervoud: 'oorzaken' of 'gevolgen' in plaats van 'de oorzaken' of 'de gevolgen'.

  • Voorbeeld: Hongersnood in Ierland 1845 – 1849 leidde tot massale migratie naar de VS.

Meningsverschillen als Oorzaken

  • Voorbeeld van de Amerikaanse burgeroorlog:

    • Meningsverschil tussen partijen over fabrieken als omstandigheid, geregistreerd als een langer bestaande oorzaak.

    • De moord op een president als een directe aanleiding voor de burgeroorlog.

Soorten Gevolgen

  • Bedoelde en onbedoelde gevolgen:

    • Einde van de Eerste Wereldoorlog leidde tot onbedoelde gevolgen zoals het stijgen van Hitler aan de macht en de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog.

Tijdvakken

Tijdvak 1: Jagers & Boeren

  • Periode: tot 800 v.C.

  • Kenmerken:

    • Jager-verzamelaars

    • Eerste boeren

    • Eerste stedelijke beschavingen

  • Wat we hebben geleerd: overgang van jager-verzamelaars naar landbouw.

  • Vragen: "Welke andere oude culturen zijn er geweest, behalve Egypte? Hoe werden die geregeerd?"

Tijdvak 2: Grieken & Romeinen

  • Periode: 800 v.C.-500 n.C.

  • Kenmerken:

    • Griekse stadstaat

    • Romeinse wereldrijk

    • Jodendom en christendom

  • Wat we hebben geleerd: leven in het Romeinse rijk, Griekse cultuur, godsdienst, en wetenschap.

  • Vragen: "Hoe gingen de Grieken en Romeinen om met politiek?"

Tijdvak 3: Monniken & Ridders

  • Periode: 500-1000

  • Kenmerken:

    • Europa wordt christelijk

    • De islam

    • Hofstelsel en horigheid

  • Wat we hebben geleerd: hoe horige boeren leefden en het christendom verspreid werd.

  • Vragen: "Hoe bestuurden vorsten hun landen in deze tijd in Europa en het Arabische Rijk?"

Tijdvak 4: Steden & Staten

  • Periode: 1000-1400

  • Kenmerken:

    • Opkomst van handel en ambacht

    • Steden met stadsrecht

    • Strijd tussen kerk en staat

  • Wat we hebben geleerd: ontstaan van steden en de macht van de kerk.

  • Vragen: "Hoe werden de steden in de Middeleeuwen bestuurd?"

Tijdvak 5: Ontdekkers & Hervormers

  • Periode: 1400-1600

  • Kenmerken:

    • Ontdekkingsreizen

    • Renaissance

    • Reformatie

  • Wat we hebben geleerd: opstanden en de invloed van de Reformatie.

  • Vragen: "Waarom kwam er oorlog in Nederland? Welke gevolgen had de oorlog?"

Tijdvak 6: Regenten & Vorsten

  • Periode: 1600-1700

  • Kenmerken:

    • Absolutisme

    • Gouden Eeuw

    • Handelskapitalisme

  • Wat we hebben geleerd: macht en rijkdom in de Nederlandse Republiek.

  • Vragen: "Hoe werd Nederland geregeerd?"

Tijdvak 7: Pruiken & Revoluties

  • Periode: 1700-1800

  • Kenmerken:

    • Verlichting

    • Democratische revoluties

  • Wat we hebben geleerd: politieke gevolgen van verlichte ideeën.

  • Vragen: "Hoe veranderde de Verlichting de politiek?"

Tijdvak 8: Burgers & Stoommachines

  • Periode: 1800-1900

  • Kenmerken:

    • Industriële Revolutie

    • Sociale kwestie

  • Wat we hebben geleerd: veranderingen in leven en werk door de Industriële Revolutie.

  • Vragen: "Hoe kregen de burgers meer macht na Napoleon?"

Tijdvak 9: Wereldoorlogen & Crisis

  • Periode: 1900-1950

  • Kenmerken:

    • Eerste en Tweede Wereldoorlog

    • Totalitaire systemen

  • Wat we hebben geleerd: gevolgen van de economische crisis en de Duitse bezetting van Nederland.

  • Vragen: "Hoe verliepen de wereldoorlogen?"

Tijdvak 10: Televisie & Computer

  • Periode: 1950-nu

  • Kenmerken:

    • Koude Oorlog

    • Dekolonisatie

  • Wat we hebben geleerd: migratie, culturele veranderingen, en de Europese eenwording.

  • Vragen: "Hoe stonden Oost en West tegenover elkaar in de Koude Oorlog?"