Untitled

Ko'makchilarning Ma'no Turlari

Ko'makchilar, ya'ni yordamchi so'zlar, gaplarda turli ma'nolarni ifodalaydi. Ularning ma'no turlari ko'plab sanaladi va har biri o'ziga xos so'zlar bilan ifodalanadi. Quyida ko'makchilarning turlari keltirilgan.

1. Vosita

  • So'zlar: bilan, orqali, vositasida
  • Savol: qanday vosita bilan? / qanday qilib?

2. Birgalik

  • So'zlar: bilan, birga
  • Savol: kim bilan?

3. Holat / tarz

  • So'zlar: bilan
  • Savol: qaysi tarzda?

4. Payt

  • So'zlar: bilan, sayin, sari, davomida, mobaynida, bo'yi
  • Savol: qachon? / qachon boshlab?

5. Atalganlik

6. Sabab

  • So'zlar: uchun, deb, deya, atab, tufayli, sababli
  • Savol: nima sababdan? / nega?

7. Maqsad

  • So'zlar: deb, deya

8. Yo'nalish

  • So'zlar: sari, tomon, qarab, bo'ylab, yoqalab

9. Fikr mavzusi

  • So'zlar: haqida, to'g'risida, borada, bo'yicha

10. O'xshatish

  • So'zlar: kabi, singari, yanglig'

11. Chegara

  • So'zlar: qadar

12. Daraja-miqdor

  • So'zlar: qadar

13. O'rin-joy

  • So'zlar: uzra
  • Savollar: kim haqida? nima haqida? qayer haqida? qanday? qay tarzda? qayergacha? qanchalik? qay darajada? qayerda?

Misollar

  1. Qalam bilan yozdi.
       - Bu jumlada "bilan" ko'makchisi vosita ma'nosini ifodalaydi.

  2. Kutubxonaga akam bilan bordim.
       - "bilan" yordamchi so'zi birgalik ma'nosini keltiradi.

  3. Ma'rufjon voqeani zavq bilan so'zlardi.
       - "bilan" bu yerda holat ma'nosini anglatadi.

  4. Uyga kirishi bilan hamma jim bo'ldi.
       - "bilan" ko'makchisi vaqt ma'nosini ifodalaydi.

  5. Yil sayin imtihon savollari soddalashib bormoqda.
       - "sayin" ko'makchisi vaqt o'zgarishini ifodalaydi.

  6. O'g'lim, borgan sari sen jizzaki bo'lib qolyapsan.
       - "sari" yordamchi so'zi progressiv o'zgarishni ifodalaydi.

  7. To'rt yil mobaynida shu yerda o'qidim.
       - "mobaynida" vaqt davomiyligi haqida ma'lumot beradi.

  8. Kun bo'yi kitob o'qidi.
       - Bu holatda "bo'yi" yordamchi so'zi vaqt ma'nosini ifodalaydi.

  9. Onam uchun sovg'a oldim.
       - "uchun" ko'makchisi maqsadni ifodalaydi.

  10. Yolg'on gapirgani uchun jazolandi.
        - "uchun" yordamchi so'zi sababni ifodalaydi.

  11. U shaharga o'qish uchun keldi.
        - "uchun" ko'makchisi maqsadga ishora qilmoqda.

  12. Dala tomon ketdi.
        - "tomon" yo'nalishni ifodalaydi.

  13. Joriy yilgi imtihonlar haqida suhbatlashdik.
        - "haqida" ko'makchisi fikr mavzusi haqida ma'lumot beradi.

  14. Bola kabi quvondi.
        - "kabi" yordamchi so'zi o'xshatishni ifodalaydi.

  15. Siz bilan qishloqqa qadar birga ketar ekanmiz.
        - "qadar" yordamchisi chegarani ifodalaydi.

  16. Sening bu muvaffaqiyating bizni osmon qadar quvontirdi.
        - "qadar" daraja-miqdor ma'nosini anglatadi.

  17. Osmon uzra bulutlar suzadi.
        - "uzra" yordamchi so'zi o'rin-joy ma'nosini ifodalaydi.

Bu misollar yordamida ko'makchilarning ma'no turlari va ularga doir so'zlar haqida yanada chuqurroq tushunishga erishish mumkin.