Materie en Materiale Opsomming. meer

Materie & Materiale

  • Materie bestaan uit atome.

  • 4 Fases: Vaste stowwe, vloeistowwe, gasse, plasma.

  • Elemente word in periodieke tabel gevind.

  • Skeidingsmetodes: Filtrering, skeitregter, chromotografie, distillasie, fraksionele distillasie, sortering, elektrolise.

Deeltjie teorie

  • Materie bestaan uit klein deeltjies (atome).

  • Oop spasies tussen deeltjies.

  • Deeltjies is in beweging (kinetiese energie).

  • Aantrekkings- en afstotingskragte tussen deeltjies.

Fases van Materie

Vastestof fase

  • Deeltjies in vaste patroon.

  • Dig gepak, sterk aantrekkingskragte.

  • Vibreer slegs, kan nie vrylik beweeg nie.

Vloeistof fase

  • Deeltjies onordelik gerangskik.

  • Ruimtes tussen deeltjies groter as vastestof.

  • Beweeg in verskillende rigtings, kragte nie so sterk soos vastestof nie.

Gasfase

  • Deeltjies verspreid.

  • Beweeg in verskillende rigtings, geen vaste patroon.

  • Kragte tussen deeltjies baie swak.

Plasma

  • Vierde toestand van materie.

  • Versameling van gelaaide deeltjies.

  • Benodig hoë temperature.

Faseverandering

  • Sublimasie: Vaste stof → Gas

  • Deposisie: Gas → Vaste stof

  • Kondensasie: Gas → Vloeistof

  • Stolling/Vries: Vloeistof → Vastestof

  • Smeltpunt: Vaste stof → Vloeistof

  • Kookpunt: Vloeistof → Gas

Kinetiese Teorie

  • Verandering in beweging wanneer stof van fase verander.

  • Toename in temperatuur → toename in energie, deeltjies beweeg vinniger en verder.

  • Afname in temperatuur → afname in energie, deeltjies beweeg stadiger en nader.

Diffusie

  • Beweging van deeltjies van hoë na lae konsentrasie.

  • Konstante beweging totdat geen konsentrasieverskil is.

  • Vinniger in gasse as vloeistowwe.

  • Nie in vastestowwe nie.

Stowwe

  • Materie definisie: Enige iets wat ruimte beslaan en massa besit

  • Suiwer stowwe: Een soort deeltjie (elemente en verbindings).

  • Element: Eenvoudigste vorm, kan nie opgebreek word nie (atome of molekules).

  • Verbinding: Twee of meer elemente in vaste verhouding, chemies gebind.

  • Onsuiwer stowwe: Meer as een tipe deeltjie (mengsels).

  • Mengsel: Kombinasie van twee of meer stowwe, nie chemies verbind nie.

Skeidingsmetodes (Fisies)

  • Handsortering

  • Filtrasie

  • Distillasie (Liebig kondensator)

  • Chromotografie

  • Skeitregter

  • Kristallisasie

  • Magnetisme

Distillasie

  • Verdamping en kondensasie.

  • Suiwering van vloeistof.
    *Fraksionele Distillasie: Mengsel van vloeistowwe met verskillende kookpunte

Atoom

  • Kleinste deeltjie van materie.

  • Kern (nukleus) met protone en neutrone.

  • Elektrone in orbitale rondom kern.

  • Atoomgetal = hoeveelheid protone.

Periodieke Tabel

  • Metale links, nie-metale regs.

  • Groepe (vertikaal) en periodes (horisontaal).

  • Groep 1: Alkali metale

  • Groep 2: Alkali-aard metale

  • Groep 17: Halogene

  • Groep 18: Edelgasse