Bouw van de cel

1.1 Cellen in relatie tot andere organisatieniveaus

Cel = kleinste bouwsteen van alle levende organismen

Organisatie niveau van klein naar groot:

1. cel

2. weefsel

3. orgaan

4. stelsel

5. organisme

1.2 Soorten cellen

Prokaryote cellen

• geen celkern

• oercel = 3.85 miljard jaar oud

• archaea, bacteriën

• 100 keer kleiner dan eukaryote cellen

• DNA zweeft vrij rond in de cel omdat het niet omgeven is door een membraan maar wel geconcentreerd in 1 plek = nucleoïde

• geen cel compartimentering

• in cytoplasma is er ribosomen en biomoleculen, is begrensd met celmembraan

• rond celmembraan is er een celwand en vaak is daar rond een kapsel met eiwituitsteeksels → beweging(ciliën, flagel...) / vasthechting aan oppervlakten

• kunnen zelfstandig leven

• vermenigvuldigen zichzelf door celsplitsing maar kunnen ook een klein, cirkelvormige stukje DNA (en plasmide) uitwisselen door conjugatie

Eukaryote cellen

• ontstaan door fusie van verschillende prokaryote cellen 2.6 miljard jaar geleden

• dieren, schimmels, planten, portisten(=de resten)

• protisten = divers 1-celligen bv: plankton in zee

• groot en complex

• DNA is omgeven door celmembraan en vormt een duidelijke zichtbare celkern

• buiten celkern is de cytoplasma en celorganellen

verschil tussen dierlijke en plantaardige cellen

andere

/

blote oog = tot en met weefsels > 0.1mm

licht microscoop = cellen ~200 nm

elektronenmicroscoop = onderdelen van cellen(celorganellen), virussen dna strengen, membraanlagen … <200nm

    TEM (transmission) = doorsnede → interne structuren zien

    SEM (scanning) = oppervlakte → 3d beeld van buitenkant

Celkern

Cytoplasma

De celwand

De Vacuole

Plastiden

Endoplasmatisch reticulum

Golgi-apparaat

Lysomen

Ribosomen

Mitochondriën

Het centriool

Het cytoskelet

Het celmembraan

Bouw van de membranen

Bouw en werking van de membranen

Algemeen besluit bouw en werking van de cel