Untitled

Tkanka nabłonkowa

  • Budowa:

    • Zbudowana z ściśle przylegających do siebie komórek ułożonych na błonie podstawnej.
    • Bardzo mała ilość substancji międzykomórkowej.
    • Brak naczyń krwionośnych (odżywianie zachodzi drogą dyfuzji od tkanki łącznej).

  • Rodzaje:

    • Jednowarstwowe:
    • Płaski: ułatwia dyfuzję i transport (np. pęcherzyki płucne, naczynia krwionośne).
    • Sześcienny: pełni funkcje wydzielnicze i wchłaniające (np. kanaliki nerkowe).
    • Walcowaty: umożliwia silną absorpcję i wydzielanie (np. żołądek, jelita).
    • Wielorzędowy: komórki różnej wysokości z rzęskami (np. drogi oddechowe).
    • Wielowarstwowe:
    • Płaski: chroni przed urazami i czynnikami zewnętrznymi (np. naskórek, jama ustna).
    • Przejściowy: odporny na rozciąganie (np. pęcherz moczowy).

  • Funkcje:

    • Ochronna (ochrona przed urazami mechanicznymi, utratą wody i patogenami).
    • Wydzielnicza (tworzenie gruczołów).
    • Wchłanianie (np. substancji odżywczych w układzie pokarmowym).
    • Zmysłowa (odbieranie bodźców).
Tkanka mięśniowa

  • Budowa:

    • Zbudowana z wydłużonych komórek lub włókien mięśniowych posiadających zdolność do kurczenia się.
    • Zawiera białka kurczliwe: aktynę i miozynę.

  • Rodzaje, działanie i funkcje:

    1. Poprzecznie prążkowana szkieletowa:
    • Budowa: długie, cylindryczne, wielojądrzaste włókna z widocznym prążkowaniem.
    • Działanie: skurcz szybki, zależny od woli człowieka.
    • Funkcja: umożliwia ruch szkieletu oraz utrzymanie postawy ciała.
    1. Poprzecznie prążkowana sercowa:
    • Budowa: komórki widlasto rozgałęzione z 11 lub 22 jądrami położonymi centralnie, widoczne prążkowanie.
    • Działanie: skurcz szybki, rytmiczny, niezależny od woli człowieka.
    • Funkcja: pompowanie krwi w układzie krwionośnym.
    1. Gładka:
    • Budowa: komórki wrzecionowate z jednym centralnie położonym jądrem, brak prążkowania.
    • Działanie: skurcz wolny, długotrwały, niezależny od woli człowieka.
    • Funkcja: praca narządów wewnętrznych (np. przewód pokarmowy, naczynia krwionośne).
Tkanka nerwowa

  • Budowa:

    • Neurony (komórki nerwowe):
    • Ciało komórki (perykarion): zawiera jądro i narządy komórkowe.
    • Dendryty: krótkie, liczne wypustki doprowadzające impulsy do ciała komórki.
    • Akson: długa wypustka odprowadzająca impulsy od ciała komórki, często osłonięta osłonką mielinową.
    • Komórki glejowe: pełnią funkcje podporowe, odżywcze, ochronne i izolacyjne dla neuronów.

  • Funkcje:

    • Odbieranie, przetwarzanie oraz przesyłanie informacji w postaci impulsów nerwowych.
    • Koordynacja i kontrola pracy narządów oraz całego organizmu.
    • Reagowanie na bodźce ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego.
Tkanka łączna

  • Budowa:

    • Duża ilość substancji międzykomórkowej składającej się z istoty podstawowej i włókien białkowych (kolagenowych, sprężystych).
    • Luźno rozmieszczone komórki tkanki łącznej.

  • Rodzaje i funkcje:

    1. Właściwa:
    • Luźna: wypełnia przestrzenie między narządami.
    • Zbita: buduje ścięgna i więzadła (duża wytrzymałość mechaniczna).
    • Tłuszczowa: pełni funkcję termoizolacyjną, ochronną oraz magazynuje energię.
    • Siatkowata: buduje zrąb narządów limfatycznych (np. śledziony).
    1. Podporowa:
    • Chrzęstna: elastyczna i nieunaczyniona, ochrania powierzchnie stawowe kości.
    • Kostna: twarda i zmineralizowana (zawiera sole wapnia i fosforu), buduje szkielet oraz magazynuje sole mineralne.
    1. Płynna:
    • Krew: transportuje tlen, substancje odżywcze i produkty przemiany materii; uczestniczy w odporności.
    • Limfa (chłonka): bierze udział w odporności oraz transporcie tłuszczów.