bez_nazwy

Ustrój parlamentarno-gabinetowy

  • Występuje w Anglii i innych krajach (np. Szwecja, Dania, Norwegia).

  • Władza ustawodawcza:

    • Należy najczęściej do dwuizbowego parlamentu.

  • Władza wykonawcza:

    • Dwuczłonowa.

  • Władca:

    • Może być elekcyjny lub dziedziczny monarcha, bądź prezydent.

  • Rząd:

    • Powoływany przez głowę państwa.

  • Władza sądownicza:

    • Należy do niezawisłych, nieusuwalnych i dożywotnich sędziów.

  • Odpowiedzialność funkcji:

    • Osoby pełniące urzędy ponoszą odpowiedzialność konstytucyjną i polityczną.

  • Proces oskarżenia:

    • Parlament stawia w stan oskarżenia, a sprawę rozpatruje specjalnie powołany organ (np. Polska - Trybunał Stanu).

  • Prawo inicjatywy ustawodawczej:

    • Należy do posłów, głowy państwa i parlamentu.

  • Prawo weta:

    • Głowie państwa nie przysługuje prawo weta, ale może rozwiązać parlament w trakcie kadencji.

Ustrój prezydencki

  • Władza wykonawcza:

    • Jednoczłonowa (głowa państwa, szef rządu, naczelny dowódca sił zbrojnych).

  • Odpowiedzialność:

    • Głowa państwa ponosi tylko odpowiedzialność konstytucyjną.

  • Wybory:

    • Głowa państwa pochodzi z wyborów powszechnych.

  • Prawo weta:

    • Głowa państwa ma prawo weta.

  • Rozwiązanie parlamentu:

    • Głowa państwa może rozwiązać parlament.

  • Prawo inicjatywy ustawodawczej:

    • Należy tylko do posłów.

  • Odpowiedzialność ministrów:

    • Ponosi tylko przed prezydentem.

  • Zakaz łączenia funkcji:

    • Między władzą ustawodawczą a wykonawczą.

Ustrój semiprezydencki

  • Władza wykonawcza:

    • Dwuczłonowa, ponosząca odpowiedzialność polityczną przed parlamentem.

  • Prawo inicjatywy ustawodawczej:

    • Należy do rządu i prezydenta.

  • Rozwiązanie parlamentu:

    • Prezydent ma prawo do jego rozwiązania.

  • Wybory:

    • Prezydent pochodzi z wyborów powszechnych.

  • Prawo weta:

    • Prezydent ma prawo weta.

  • Zakaz łączenia funkcji:

    • Między rządem a parlamentem.

Ustrój parlamentarno-kanclerski

  • Pozycja szefa rządu:

    • Wybierany przez parlament, określa program rządu i zakres samodzielności ministrów.

  • Odpowiedzialność:

    • Tylko szef rządu ponosi odpowiedzialność, nie poszczególni ministrowie.

  • Wotum nieufności:

    • Można zgłosić, w tym konstruktywne wotum nieufności (konieczność wskazania kandydata na nowe stanowisko).