Tóm tắt điểm mới Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV

Bối cảnh quốc tế & trong nước

Cục diện thế giới chuyển sang đa cực, đa trung tâm; cạnh tranh chiến lược gay gắt, kinh tế toàn cầu suy giảm, an ninh phi truyền thống phức tạp.
Hầu hết quốc gia tái cơ cấu kinh tế, thúc đẩy khoa học–công nghệ, đổi mới sáng tạo, hiện đại hoá quản trị.
Trong nước: sau $40$ năm đổi mới, độc lập–chủ quyền vững chắc, chính trị ổn định, kinh tế tăng trưởng, đời sống nhân dân cải thiện; song nguy cơ tụt hậu, bẫy thu nhập trung bình, chậm đổi mới tư duy còn lớn.

Phát triển lý luận & thành tựu nổi bật

Đột phá nhận thức về kinh tế thị trường định hướng XHCN; bổ sung kinh tế số, xanh, tuần hoàn, chuyển đổi số.
Thành tựu:
• Việt Nam thoát nhóm thu nhập thấp ( $2008$ ), xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
• Tỉ lệ hộ nghèo giảm từ 58\%\,(1993) \rightarrow <1.9\%\,(2024).
• Nền kinh tế thứ $4$ ASEAN, thứ $32$ thế giới; $GDP$ /người $2025$ gấp gần $25$ lần $1990$ ; $HDI$ nhóm trung bình cao; tuổi thọ $74.7$ .

Khó khăn, thách thức

Nguy cơ bao trùm: chậm đổi mới tư duy, thể chế; nguy cơ tụt hậu công nghệ, rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

05 bài học kinh nghiệm cốt lõi (40 năm đổi mới)

Kiên định, phát triển sáng tạo CN Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc gắn CNXH.
Giữ vững, tăng cường vai trò lãnh đạo Đảng.
Dân là gốc; mọi chính sách xuất phát từ lợi ích Nhân dân.
Bám sát thực tiễn, đổi mới tư duy, nhất là tư duy chiến lược.
Chủ động phòng tránh chủ quan, duy ý chí, giáo điều, bảo thủ.

Chủ đề Đại hội XIV

“Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm $2030$ ; tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên CNXH”.

Đánh giá 5 năm thực hiện Nghị quyết ĐH XIII

Tăng trưởng bình quân $6.2\%$ /năm; HDI tăng.
Miễn học phí mầm non & phổ thông; xoá nhà tạm $2025$ ; xây $1$ triệu căn hộ giá rẻ.
Quốc phòng-an ninh, đối ngoại, cải cách bộ máy đạt kết quả rõ nét; dự báo, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu tốt hơn.

Chỉ tiêu chủ yếu 2026-2030

Tăng trưởng $GDP$ bình quân $\ge 10\%/năm$ .
$GDP$ /người $\approx 8{,}500\;USD$ năm $2030$ .
Năng suất lao động tăng $8.5\%/năm$ .
Vốn đầu tư toàn xã hội ≈ $40\%\;GDP$ .

Quan điểm, mục tiêu giai đoạn tới

Phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững.
Đột phá thể chế, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; khơi thông mọi nguồn lực, trọng dụng nhân tài.
Mục tiêu: giữ vững hoà bình, phát triển nhanh-bền vững dựa trên CMCN $4.0$ , nâng cao đời sống Nhân dân.

12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu (điểm mới chính)

Hoàn thiện đồng bộ thể chế (chính trị then chốt, kinh tế trọng tâm).
Cơ cấu lại kinh tế, mô hình tăng trưởng mới dựa vào năng suất, công nghệ; phát triển kinh tế số, xanh, tuần hoàn.
Phát triển mạnh mẽ văn hoá & con người trên nền tảng hệ giá trị quốc gia.
Xây dựng giáo dục quốc dân hiện đại; phát triển đào tạo mở, học liệu số; thu hút nhân tài.
Đột phá khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo; tháo gỡ nút thắt thể chế, tài chính, tự chủ đơn vị khoa học.
Quản lý phát triển xã hội bền vững; xây dựng chính phủ số, an sinh bao trùm, miễn viện phí toàn dân $2030$ .
Tài nguyên-môi trường: cơ sở dữ liệu số, khai thác hiệu quả tài nguyên số, thích ứng BĐKH.
Đối ngoại: phát triển ngoại giao kỷ nguyên mới, nâng tầm vị thế Việt Nam.
Hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN; cải cách hành chính, chuyển sang “chủ động phục vụ”.
10–12. (Các nội dung khác về quốc phòng-an ninh, phát huy sức mạnh đại đoàn kết, xây dựng Đảng sạch vững mạnh).

Nhiệm vụ trọng tâm & đột phá chiến lược

Trọng tâm: hoàn thiện kinh tế thị trường định hướng XHCN hiện đại; phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế số, xã hội số.
Đột phá: cải cách thể chế, phân cấp mạnh, chuyển đổi số toàn diện; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hệ sinh thái khởi nghiệp; xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo tiêu biểu.