Untitled

Wprowadzenie do Krytycznej Analizy Tekstów Psychologicznych

Wiedza naukowa vs wiedza potoczna

  • Potoczna wiedza często opiera się na anegdotach, intuicji i "zdrowym rozsądku".

  • Naukowa wiedza polega na empirycznych dowodach i jest oparta na logice oraz systematycznym badaniu zjawisk.

Wiarygodne i niewiarygodne źródła informacji

  • Kluczowe jest odróżnienie rzetelnych źródeł od dezinformacji.

  • Dezinformacja rozprzestrzenia się sześciokrotnie szybciej niż prawdziwe informacje w sieci, np. na Twitterze.

    • Fałszywe wiadomości docierają do 100 000 osób,

    • Prawdziwe historie rzadko osiągają więcej niż 1 000 odbiorców.

  • Teorie spiskowe mają wpływ na politykę, zdrowie, klimat i komunikaty finansowe (Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2018)).

Informacje o Prelegencie

Natalia Ziopaja

  • Psycholożka, psychoedukatorka, psychotramatolożka.

  • Autorka książek psychologicznych.

  • Skupia się na naukowym podejściu do zdrowia psychicznego oraz rozwoju osobistego.

Agenda Prezentacji

  1. Psychologia jako dziedzina nauki.

  2. Wiedza naukowa vs wiedza potoczna.

  3. Jak analizować tekst psychologiczny?

  4. Umiejętność krytycznego myślenia.

  5. Gdzie szukać rzetelnych informacji?

  6. Podsumowanie najważniejszych kwestii.

Psychologia jako Dziedzina Nauk

  • Psychologia opiera się na dowodach i badaniach, a jej celem jest zrozumienie zachowań i procesów psychicznych.

Krytyczne Myślenie

  • Krytyczne myślenie to forma myślenia ukierunkowanego na problem, która obejmuje:

    • Testowanie hipotez,

    • Interpretację wyników badań.

  • Kluczowe pytania do analizy krytycznej:

    1. Jakie jest źródło informacji?

    2. Czy twierdzenie jest umiarkowane, czy kategoryczne?

    3. Jakie są dowody?

    4. Czy wnioski mogą być zniekształcone przez bias w myśleniu?

    5. Czy rozumowanie jest wolne od błędów logicznych?

    6. Czy problem wymaga uwzględnienia różnych perspektyw?

  • Podstawa: Zimbardo, P. G., Johnson, R. L., & McCann, V. (2011).

Różnice między Psychologią Potoczną a Naukową

Psychologia Potoczna:

  • Oparta na anegdotycznych dowodach,

  • Szuka potwierdzeń swoich przekonań,

  • Polega na intuicji oraz zdrowym rozsądku.

Psychologia Naukowa:

  • Oparta na dowodach empirycznych,

  • Poszukuje obalenia własnych tezy,

  • Korzysta z logiki, rozwiązuje zagadki,

  • Opisuje wyniki przy użyciu rzetelnych dowodów.

Analiza Tekstów Psychologicznych

Rodzaje badań:

  • Przeglądy systematyczne,

  • Metaanalizy,

  • Badania randomizowane z grupą kontrolną,

  • Badania kohortowe,

  • Badania kliniczno-kontrolne,

  • Studia przypadków,

  • Opinie ekspertów.

Kto Publikuje?

  • Ważne jest zrozumienie:

    • Tytułu publikacji,

    • Rangi czasopisma,

    • Profilu autorów,

    • Daty wydania,

    • Współczynnika wpływu (impact factor).

Jak Publikuje?

  • Kluczowe elementy publikacji naukowej obejmują:

    • Metodologię,

    • Strukturę badań,

    • Krytycyzm,

    • Replikację,

    • Cytowanie,

    • Punktację.

Gdzie Szukać Rzetelnych Informacji?

  • Rekomendowane źródła informacji:

    • Czasopisma naukowe,

    • Google Scholar,

    • EBSCO,

    • ResearchGate,

    • Podręczniki akademickie.

Podsumowanie

  • Sokrates: "Bezmyślnym życiem żyć człowiekowi nie wart."

  • Zasady:

    1. Celem nauki jest rozwiązywanie zagadek.

    2. Myślenie pytaniami to podstawa.

    3. Uważność na pułapki myślenia.

    4. Rola cierpliwego detektywa i neutralnego sędziego jest kluczowa.

  • Podczas analizy badań zawsze sprawdzaj:

    • Liczbę uczestników,

    • Metodę pozyskiwania danych,

    • Rodzaj czasopisma,

    • Co wskazują inne badania oraz datę wydania.

Literatura Obowiązkowa

  • Lilienfeld, S., Lynn, S., Ruscio, J., Beyerstein, B. (2017). 50 wielkich mitów psychologii popularnej. CIS.

  • Łukaszewski, W. (2011). Psychologia podzielona. Nauka, 4 (2011), s. 7-19.

  • McBurney, D. H. (2002). Myśleć jak psycholog. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

  • Strelau, J., & Doliński, D. (2010). Psychologia akademicka. Tom 1, r. 1.1-1.6; 4.1-4.2.

  • Święchowicz, J. (2016). Praca z tekstem naukowym. W Pracownia ogólna : przewodnik rozwoju kluczowych kompetencji uczenia się i prowadzenia badań podczas studiów.

  • Zimbardo, P. G., Johnson, R. L., & McCann, V. (2011). Psychologia. Kluczowe koncepcje. Tom I – Podstawy psychologii.