Błona komórkowa

Grubość warstwy 7,5 nm

Trzy podstawowe składniki:

Związki lipidowe (fosfolipidy,glikolipidy, lipidy obojętne, sterydy, białka)

a) bierny (pasywny) dyfuzja prosta zgodne z gradientem stężeń:

- opis: zachodzi dzięki różnicy stężeń transportowanej substancji po obu stronach błony, nie wymaga nakładu energii, zachodzi w dwuwarstwie lipidowej błony

- transportowane cząsteczki: tylko małe cząsteczki o charakterze niepolarnym np. tlen, dwutlenek węgla lub polarnym lecz nie mające ładunku elektrycznego np. woda i mocznik. Przykładem może być osmoza, która polega na przechodzeniu cząsteczek wody przez błonę półprzepuszczalną ze środowiska o niższym stężeniu do środowiska o wyższym stężeniu substancji osmotycznie czynnych np. sacharozy

b) bierny wspomagany - dyfuzja wspomagana zgodnie z gradientem stężeń

- opis: zachodzi przez białkowe kanały błonowe, które są swoiste dla pewnych jonów, komórka otwiera kanały w zależności od potrzeb

- transportowane cząsteczki: polarne lub naładowane cząsteczki, jony np., kanały dla jonów sodu i potasu w błonie komórek nerwowych

- opis: zachodzi za pośrednictwem białek przenośnikowych, które łączą się z transportowaną cząsteczką po jednej stronie błony przenoszą ją na drugą stronę, uwalniają ją i wracają do swego pierwotnego stanu.

c) aktywny inaczej czynny zachodzi wbrew gradientom stężeń

- opis: wymaga dostarczenia energii z hydrolizy ATP niezbędne są białkowe przenośniki transportowane cząsteczki: np. pompa sodowo-potasowa, która wyrzuca na zewnątrz komórki jony sodu a do cytoplazmy wtłacza jony potasu.

Transport wody:

• kanały wodne (białka akwaporyny)

• od 70-95% wody przepływa przez kanały wodne