Nederlands
Intermezzo odyssee
Na het verblijf bij Kirke
Avonturen
6. Charybdis of Scylla
Zeekolk Zeemonster → 6 mannen gaan dood
7. Het vee van Helios → God van de zon
“Heilige” dieren worden geslaht door bemanning ⇒ vloek van de Goden
→ komt aan bij Calyppso → hij is heel ongelukkig → na 7 jaar terug in ttaca
Aeneis, Vergilius
Homeros = ilias + odyssee
na val van troje tijdens de trojaans oorlog wordt Aeneas door de goden (zoon aphroite) op een queeste gestuurd om een nieuwe vaderland te stichten.
Zijn reis neemt hem meen door de middelandse zee, waarbij hij verschillende beproevingen doorstaat, zoals ontmotingen met mythologische wezens, liefde, en conflicten met lokale volkeren.
Ontstaan van de romijnse beschavingen
Kind van Aphrodite → nu romeins dus Venus
Tussenstop in Carthage (noord-afrika)
bescherm god van de stad JUNO DOMME KUTTE wil niet dat Aeneas zal slagen in goddelijke opdracht en zorgt ervoor dat Dido koningin van carthago en aensas elkaar ontmoeten en verliefd worden op elkaar
Goden grijpen in en JUPITER herinnert Aenaes aan zijn godeelijke opdracht en eist dat hij een neiw troje sticht
→ Aenas verlaat Carthatgo om zijn opdracht te vombrengen
Dido blijft achter met een gebrokn hart en pleeft zelfmoord door zich op een brandstapen te werpen / zijn zwaard door haar hart
Latium
Aeneas komt aan in latium
hier sticht hij de stad Alba Longa met gelijknamig kongingshuis en sterft
eerste heersers vechten onder elkaar en strijd uit om het koningschap waarbij ze alle mogelijke mannelijke tronnopvolgers vermoorden
de enige die rest de vrouw Rhea Silvia. zij wordt benoemd tot Vestaalse maagd en mag dus geen nakomelingen hebben.
vertaalse maagden moeten ervoor zorgen dat het vurr van de stad blijft
Mars wordt verlieft op MaRhea silvia
deze liefde resulteert in een tweeling.
Rhea silvia moet van haar kindeen zien af te raken
Amor en Psyche
zijn we de argo vergeten?
De middeleeuwse mens:
De geschiedenis van de roman:
Start= val West-Romeinse rijk (476)
kkerpunten:
Val van het oost-romeinse rijk in 1453
→ constantinopel wordt Istanbul
Amerika wordt in 1492 ondekt door Columbus
DeT’jang dynasty
china
De klassieke eeuw
japan
perceptie: de indruk
stagnatie : stilstand (stagneren)
het plebs= boeren
Laatste oordeel :
wanneer je sterft zal “god” beslissen of je naar de hel of hemel zou mogen gaan door al jou daden op een rij te zetten.
→ mensen leefde in functie hier van.
Carte blanche:
→ vrijspel
= Theologisch vraagstuk → intresse in godsdienst
Godsdoenst vs. rationeel denken?
Filosofie speelt een belangerijke rol in de verzoening tuusen godsdienst en het rationele denken en wetenschappelijke inzichten
Thomas van Aquino (1223-1274)
Scholastiek - belangerijke invloed op middeleeuws denken
Kenmke van een eenhoord = essentie
maar een eenhoord bestaat niet → existentie = bestaat het of bestaat het niet
→ een tijger heeft essentie en existentie
→ bij god is er geen essentie en geen existentie “wel een existentie”
→ “enkel god = enkel existentie” dikke bs
Tristan en Isolde
Tristan, vazal van koning Mark
isolde la Blonde (=ILB)
Koning Mark van Cornwall
Hertog Morholt van Ierland
Brangien/Brangaine, dienstmaagd van ILB
Isolde met de witte handen (=IWH)
bord schema:
Cornwall (E) ⇔ conflict omwille van belasting Ierland
Koning Mark Hertog Morkolt
Tristan = Vazal van Mark
= geridderd
→ hierdoor zal Tristan een gevecht aan gaan met Hertog Morholt (In ierland)
→ Morholt zal sterven,
maar hij heeft het punt van zijn zwaard vergiftigd ⇒ tristant leef nog maar is vergiftigd door het gif op het zwaard
→ wordt ziek van het zwaard, wordt gewekt door ILB in een dobberend bootje
→ ILB heeft een gave waardoor ze mensen kan genezen, dit doet ze
→ wanneer hij genzen is gaat het met zijn boot terug naar Cornwall
= Fase 1
FASE 2
Koning Mark en Tristan wandelen in een bos, zien een vogel nest met blond haar
→ koning mark wilt met iemand met zulk haar trouwen → ILB
→ Tristan zal haar halen in Ierland
→ in ierland volgt er een gevecht met de draak, hij geraakt weer gewond
→ ILB red hem weer (wa ne loser)
FASE 3
Tristan en ILB naar Cornwall
→ K mark zal trouwen met ILB
Moeder van ILB geeft liefdes drank mee aan Brangium
→ bedoeld voor ILB en Mark
HEEL WARM OP BOOT → “per ongeluk” drinken ze liefdes drank
en worden HEVIG gepasioneerd
ILB verliest haar maagdelijkheid
Ze komen aan bij K. Mark
→ huwelijksnacht → Bragien wordt “ondergeschoven”
→ de afaire tussen tristand en ILB blijft duren
FASE 4
Mark in boom, tristan en ILB bij beekje
→ kan hen niet betrappen
Afaire komt aan het licht
→ T en JBL vluchten naar het wd
→ wordt betrapt met een zwaard tussen het in → symbool van ‘trouw’
FASE 5
Tristan wordt verbannen naar Britange en trouwt daar net JWH
Het huwelijk wordt niet “geconsimeerd” → geen sex
Tijdens een gevecht wordt T opnieuw gewond met een vergiftigd wapen
ILB wordt gevraagd om Tristan te genezen
Boot met witte zeilen : ILB kom
Boot met zwarte zeilen : ILB kom nie
IWH liegt → zegt dat de zeilen zwart zijn
T sterft, ILB pleegt zelfmoord
Legende:
Ze zijn begraven in Cornwall
rozenstruik en wijnrank strengelen zich = eewige liefde
INVULLEN IN BUNDEL, P.20
Definitie roman :
een verhaal rond liefde, FANTASIE!!! en avontuur, rond helden (probkeem situeert zich buiten hoofdpersonage), in de franse volkstaal (het rommans).
Een vertelcultuur : waarbij de luisteraar (= de massa, niet het indidvidu)
geen superindividueel mens ziet, maar wel een colleftief beeld van de ideale man en vrouw.
wel een collectief wereldbeeld
man en vrouw te zien zoals de middeleeuwer ze ideaal gesproken wenste
de middeleeuwer wil dit samen met fantasie en heldenomdat de periode gekenmerkt werd door:
materiele onzekerheid : ziektes, gebrek aan hygiene, oorlogen,...
geestelijke onzekerheid : leven voor een hiernamaals? slechts 1/100 000 ziel wordt gered
voorbeelden:
Tristan en isolde
floris ende Blancefloer
BESPREKING:
Floris = zoon van islamitische koning
Blancefloer = slavi, dochter van christelijke gravin
→ godsdienstig probleem en rang probleem
groeien saom op aan het spaanse hof (Al-Andalus)
→ worden verliefd op elkaar
Floris wordt weggestuurd voor “studies”
Blancefloer wordt als slavin verkocht
Floris keert terug en ziet het praalgraf van Blancefloer
Floris is radeloos en wilt sterfe
waarheid komt aan het licht door zelfmoord gedachtes
Blancefloer opgesloten in toren (harem van emir)
Floris verergt zich in bloemenmand
Floris en Blancefloer worden betrapt en rechters oordelen over lot
ze krijgen een vrijspraak
Vader Floris overleden en Floris = nieuwe koning
Floris zich tot het christendom bekeert en trouwt en Blancefloer
(bruh)
Renaissance :
betekenis :
→ Re = her
→ naissance : geboorte
R.R.R.
→ renaissance revolutie in roman
bundel :
oefeningen maken op p.21
3. De middeleeuwen
Pantheïsme
Pan → God van het woud en patroon van herders
Pan : ‘alles’, als personificatie van de natuur, bv pandemie
zorgt voor mysterieuze geluiden in het woud, angst?
Pan-iek (ongegronde angst)
Theocentrisme
antropocentrisme
vorm van een mens : antropomorf
mensenhater : misantroop (niet kennen)
Boekdrukkunst
traagheidskracht
Empirisme
alles in structuren gieten, de meetbaarheid, de voorspelbaarheid, de idealen maten.
buskruid
geocentrisme
heliocentrisme
geocentrisme : mensheid heeft centrale en unieke positie in het universum:
mensheid = hoogtepunt schepping
Heliocentrisme : mensheid is klein onderdeel van grotere kosmische context; menselijke rol en betekenis in vraag gesteld
Universele gravitatie of zwaartekracht
(newton)
reformatie
humanisme
een paard wordt geboren, een mens wordt gevormd
Een paard draaft zijn mannen vochtig
een vogel vliegt zijn vleugels vol
de mens sterft dorstig
(van Lucebert, jaren vijftig, CoBra)
Robinson Crusoe, Daniel Defoe
→ in de renaissance gaat het hoofdpersonage een individu op zich worden, niet meer zoals in de middeleeuwen waar het een collectieve man/ vrouw is
fragment p.34
engels verhaal
verschil met middeleeuwen
datum gekregen
plaats gegeven
FASE 1: jager → schiet random dieren af zonder te weten of hij deze kon eten
FASE 2 : 27 december → wordt herder → denkt aan fokken
FASE 3 : wordt 1 met de natuur → goddelijke eenheid
beseft dat hij veel meer heeft dat hij nodig heeft
EVOLUTIE NAAR PUUR JAGER
vraag naar kopieën van het bundeltje
Is hij alleen op het eiland?
→
Don Quichote, Miguel Cervantes
→ Koleriek (choleriek : driftig, snel opgejaagd)
De vermakelijke avonturier, Heinsius
Romantiek (1770-1900)
neogotiek
boeken → romans
kunst periode
rozen
Escapisme : vluchtgedrag
der Weltschmerz (“wereldpijn” , pessimisme)
die Sehnsucht (verlangen)
das Jenseits (aan de overzijde, andere kant), voorbeelden?
→ Namelijk gevoel, fantasie, reizen, natuur, muziek, alcohol, romans, films, sporten (hooligans)
Der Sturm und Drang (periode van volwassenwording, sterke motivatie en idealen tijdens de adolescentie)
Filosofie van Rousseau
de natuur = goed, de maatschappij slecht;
voed je kind op in de natuur en het blijft vrij van het kwade;
weinig gezag, veel vrijheid;
leren door te doen (timmeren, zwemmen enz.);
boeren, handwerkslieden staan hoger dan koningen;
tot 15 geen godsdienst of beïnvloeding door filosofie of geschiedenis;
er is de aangeboren goedheid van de mens; enkel Robinson Crusoe mag
Zwarte romantiek/ Gotiek
bv. Frankenstein, Dracula, Bram, stoker DR. Jekyll x MR. Hypde, stevens
Zerrissenheit
= verscheurdheid, innerlijke strijd, tegenstrijdige emoties, verlangens, belangen
dubbelgangersmotief
= verpersoonlijkt in intern conflict
A celle qui est trop gaie
Zwarte romantiek
2e voorbeeld : gedicht
Charles Baudelaire : des fleurs du mal
A celle qui est trop gaie
- Het gedicht begint “romanitsch” en lovend
- De sfeer slaat om vanaf strofe 4
→ à de natuur verandert
→ à”de vrouw” wordt beledigd
→incest (zus)
Realisme/ naturalisme
Hendrik Conscience ←→ Cyriel Buysse
→ De loteling
Naturalisme
cyriel Buysse : Het recht van de sterkste
“reus” Balduck
Maria
JE LEVEN WORDT BEPAALD DOOR EXTERNE FACTOREN, WAARBIJ DE VRIJHEID EN DE VRIJE WIL WEGVALLEN (=NATURALISME)
Realisme (1840- 1880)
reactie op de romantiek waarin de idealisering van de werkelijkheid centraal staat
probeert het leven zo realistisch mogelijk weer te geven
Hendrik Conscience
Naturalisme(1880-1900)
Uitvloeisel van het realisme
gaat een stap verder dan realisme
hoofdpersonen antihelden die sterk gedetermineerd zijn door erfelijkheid en afkomst
cyriel Buysse