Żurawski J. Podmiot prawa autorskiego
Właściwość miejscowa i rzeczowa ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Art. 5 ustawy określa warunki stosowania przepisów o prawie autorskim:
Miejscowe zastosowanie dla:
Utworów, których twórca lub współtwórca jest obywatelem polskim.
Utworów, które zostały po raz pierwszy opublikowane na terytorium Polski lub równocześnie w Polsce i za granicą.
Utworów, opublikowanych w języku polskim.
Ochrony wynikającej z umów międzynarodowych.
Przepis oparty na zasadzie terytorialności:
Obejmuje publikację w miejscu pierwszym i obywateli polskich.
Współautorstwo
Problem narodowości twórców w przypadku współautorstwa:
Prawo autorskie przysługuje łącznie współtwórcom (orzeczenie SN).
Narodowość autora nie gra większej roli przy współautorstwie.
Jeśli jeden jest obywatelem Polski, wszyscy mogą domagać się ochrony na podstawie polskiego prawa.
Równoczesna publikacja
Art. 6 uznaje równoczesną publikację, jeśli miała miejsce w ciągu 30 dni od pierwszej publikacji.
Zgodne z Konwencją Berneńską i innymi aktami międzynarodowymi.
Ochrona wynikająca z umów międzynarodowych
Polska sygnatariuszem Konwencji Berneńskiej i Powszechnej Konwencji o Prawie Autorskim:
Zasada asymilacji: równa ochrona dla autorów krajowych i obcych.
Ustawa zmienia zasady stosowania międzynarodowych norm wobec autorów obcych.
Nowe przepisy
Art. 7 rozwiązaniem problemu niekorzystnej ochrony dla krajowych twórców:
Gdy umowy międzynarodowe oferują lepszą ochronę, stosowane są zamiast przepisów krajowych.
Nowe ustawodawstwo po raz pierwszy wprowadza takie regulacje.
Powoduje to lepszą ochronę twórców polskich.
Publikacja i rozpowszechnianie utworu
Utwór uznawany za opublikowany, jeśli:
Zwielokrotniony z zezwoleniem twórcy.
Egzemplarze udostępnione publicznie (Art. 6 pkt.1).
Elementy publikacji:
Zgoda twórcy niezbędna do publikacji.
Zwielokrotnienie: może być różnymi technikami (drukowanie, nagranie).
Udostępnienie publiczne: wymaga przeniesienia prawa własności na odbiorcę.
Rozpowszechnianie utworu
Rozpowszechnianie jako udostępnienie publiczne za zgodą twórcy:
Publikacja jest szerszym pojęciem niż rozpowszechnianie.
Nie każde upowszechnienie musi być publikacją.
Przykłady technik ulotnych.
Podmiot prawa autorskiego
Twórca jako podmiot prawa autorskiego:
Art. 8 ustawy: prawo autorskie przysługuje twórcy.
Domniemanie autorstwa: osoba wskazana jako autor jest uznawana za twórcę.
Producent/organizacja działają w miejsce twórcy, gdy ten nie ujawnia autorstwa.
Domniemanie autorstwa
Domniemanie autorstwa ma charakter obalalny:
Sąd Najwyższy potwierdza, że umieszczenie nazwiska lub pseudonimu na utworze stanowi jedynie domniemanie.
Twórcą może być tylko osoba fizyczna:
Brak zdolności do czynności prawnych nie wyklucza z roli twórcy.
Ustawa wobec dzieł stworzonych przez dzieci
Przykład wykorzystania rysunków dzieci.
Prawo autorskie przysługuje twórcy jako osobie fizycznej.
Zasady międzynarodowe
Art. 8 ust. 2: Domniemywa się, że autor musi być podany w sposób ogólnie przyjęty (np. Akt Paryski Konwencji Genewskiej).
Współtwórczość
Art. 9: współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie:
Domniemywa się, że wkład pracy jest równy.
Prawo do wykonywania części utworu samodzielnie.
Zgoda wszystkich współtwórców na wykonanie praw do całości wymagane.
Problematyka współtwórczości
Podział na współtwórczość łączną i rozłączną:
Łączna: twórcy nie mogą wyodrębnić części.
Rozłączna: każda część utworu może funkcjonować samodzielnie.
Orzecznictwo dotyczące współtwórczości
Sąd Najwyższy: współpraca musi mieć charakter twórczy, aby zaistniała współtwórczość.
Twórca w kontekście utworu pracowniczego
Utwór pracowniczy stworzony w ramach stosunku pracy:
Stosunek pracy i ustawa o prawie autorskim.
Pracodawca nabywa prawa majątkowe, jeśli ustawa lub umowa nie stanowią inaczej.
Własność praw autorskich do utworu może być zastrzeżona przez pracownika.
Zasady tworzenia utworu pracowniczego
Warunki konieczne do stworzenia utworu:
Powinien powstać w wyniku stosunku pracy.
Nie dotyczy umów o dzieło lub zlecenie.
Naruszenie obowiązków pracowniczych
Naruszenie obowiązków pracowniczych nie pozbawia pracownika praw autorskich.