Żurawski J. Podmiot prawa autorskiego

Właściwość miejscowa i rzeczowa ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

  • Art. 5 ustawy określa warunki stosowania przepisów o prawie autorskim:

    • Miejscowe zastosowanie dla:

      • Utworów, których twórca lub współtwórca jest obywatelem polskim.

      • Utworów, które zostały po raz pierwszy opublikowane na terytorium Polski lub równocześnie w Polsce i za granicą.

      • Utworów, opublikowanych w języku polskim.

      • Ochrony wynikającej z umów międzynarodowych.

  • Przepis oparty na zasadzie terytorialności:

    • Obejmuje publikację w miejscu pierwszym i obywateli polskich.

Współautorstwo

  • Problem narodowości twórców w przypadku współautorstwa:

    • Prawo autorskie przysługuje łącznie współtwórcom (orzeczenie SN).

    • Narodowość autora nie gra większej roli przy współautorstwie.

    • Jeśli jeden jest obywatelem Polski, wszyscy mogą domagać się ochrony na podstawie polskiego prawa.

Równoczesna publikacja

  • Art. 6 uznaje równoczesną publikację, jeśli miała miejsce w ciągu 30 dni od pierwszej publikacji.

  • Zgodne z Konwencją Berneńską i innymi aktami międzynarodowymi.

Ochrona wynikająca z umów międzynarodowych

  • Polska sygnatariuszem Konwencji Berneńskiej i Powszechnej Konwencji o Prawie Autorskim:

    • Zasada asymilacji: równa ochrona dla autorów krajowych i obcych.

    • Ustawa zmienia zasady stosowania międzynarodowych norm wobec autorów obcych.

Nowe przepisy

  • Art. 7 rozwiązaniem problemu niekorzystnej ochrony dla krajowych twórców:

    • Gdy umowy międzynarodowe oferują lepszą ochronę, stosowane są zamiast przepisów krajowych.

    • Nowe ustawodawstwo po raz pierwszy wprowadza takie regulacje.

  • Powoduje to lepszą ochronę twórców polskich.

Publikacja i rozpowszechnianie utworu

  • Utwór uznawany za opublikowany, jeśli:

    • Zwielokrotniony z zezwoleniem twórcy.

    • Egzemplarze udostępnione publicznie (Art. 6 pkt.1).

  • Elementy publikacji:

    • Zgoda twórcy niezbędna do publikacji.

    • Zwielokrotnienie: może być różnymi technikami (drukowanie, nagranie).

    • Udostępnienie publiczne: wymaga przeniesienia prawa własności na odbiorcę.

Rozpowszechnianie utworu

  • Rozpowszechnianie jako udostępnienie publiczne za zgodą twórcy:

    • Publikacja jest szerszym pojęciem niż rozpowszechnianie.

    • Nie każde upowszechnienie musi być publikacją.

    • Przykłady technik ulotnych.

Podmiot prawa autorskiego

  • Twórca jako podmiot prawa autorskiego:

    • Art. 8 ustawy: prawo autorskie przysługuje twórcy.

    • Domniemanie autorstwa: osoba wskazana jako autor jest uznawana za twórcę.

    • Producent/organizacja działają w miejsce twórcy, gdy ten nie ujawnia autorstwa.

Domniemanie autorstwa

  • Domniemanie autorstwa ma charakter obalalny:

    • Sąd Najwyższy potwierdza, że umieszczenie nazwiska lub pseudonimu na utworze stanowi jedynie domniemanie.

  • Twórcą może być tylko osoba fizyczna:

    • Brak zdolności do czynności prawnych nie wyklucza z roli twórcy.

Ustawa wobec dzieł stworzonych przez dzieci

  • Przykład wykorzystania rysunków dzieci.

  • Prawo autorskie przysługuje twórcy jako osobie fizycznej.

Zasady międzynarodowe

  • Art. 8 ust. 2: Domniemywa się, że autor musi być podany w sposób ogólnie przyjęty (np. Akt Paryski Konwencji Genewskiej).

Współtwórczość

  • Art. 9: współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie:

    • Domniemywa się, że wkład pracy jest równy.

    • Prawo do wykonywania części utworu samodzielnie.

    • Zgoda wszystkich współtwórców na wykonanie praw do całości wymagane.

Problematyka współtwórczości

  • Podział na współtwórczość łączną i rozłączną:

    • Łączna: twórcy nie mogą wyodrębnić części.

    • Rozłączna: każda część utworu może funkcjonować samodzielnie.

Orzecznictwo dotyczące współtwórczości

  • Sąd Najwyższy: współpraca musi mieć charakter twórczy, aby zaistniała współtwórczość.

Twórca w kontekście utworu pracowniczego

  • Utwór pracowniczy stworzony w ramach stosunku pracy:

    • Stosunek pracy i ustawa o prawie autorskim.

    • Pracodawca nabywa prawa majątkowe, jeśli ustawa lub umowa nie stanowią inaczej.

    • Własność praw autorskich do utworu może być zastrzeżona przez pracownika.

Zasady tworzenia utworu pracowniczego

  • Warunki konieczne do stworzenia utworu:

    • Powinien powstać w wyniku stosunku pracy.

    • Nie dotyczy umów o dzieło lub zlecenie.

Naruszenie obowiązków pracowniczych

  • Naruszenie obowiązków pracowniczych nie pozbawia pracownika praw autorskich.