proefschrift Louis Visscher 2005-11-03 Selectie REM

Het onrechtmatigedaadsrecht heeft meerdere doelstellingen die niet door één enkel doel kunnen worden verklaard.
Belangrijke doelstellingen in recente Nederlandse literatuur:
- Vergoeding van schade
- Spreiding van schade
- Preventie van schade
Juridische discussie over de prioriteit van deze doelstellingen, waarbij compensatie vaak als primaire of hoofddoel gezien wordt.

Schade moet zijn veroorzaakt door een ander dan degene die de schade lijdt.
Er kan een vraag rijzen of het slachtoffer zelf de schade moet dragen.
Activiteiten kunnen kansen op schade creëren voor anderen.
Negatieve externe effecten: iemand veroorzaakt schade zonder zelf verantwoordelijkheid te nemen (bijv. vervuiling).
Positieve externe effecten kunnen ook optreden (bijv. buurtverbetering door activiteiten).
Het probleem ontstaat doordat degene die schade veroorzaakt niet alle kosten verdisconteert (maatschappelijke versus private kosten).

Externe effecten kunnen worden geïinternaliseerd door de actor zelf verantwoordelijk te maken voor de schade, waardoor ze meer rekening houden met de werkelijke kosten.
Voorbeeld: Bij een bedrijf dat vervuild afvalwater loost, worden de milieuverontreinigingskosten in de productprijs opgenomen, wat leidt tot lagere verkoop.

In de economische analyse van het onrechtmatigedaadsrecht is de focus op het maximaliseren van de welvaart, niet op de verdeling.
Herverdeling via belasting wordt gezien als effectiever dan via aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheidsrecht moet zorgen voor het internaliseren van externe effecten, met de mogelijkheid van andere gedragsbeïnvloedende maatregelen.

Calabresi maakt onderscheid tussen:
1. Primaire Ongevalskosten: Vermijden van ongevallen door acties of activiteiten te verbieden.
2. Secundaire Ongevalskosten: Schade ontstaat en moet gedragen worden door iemand.
3. Tertiaire Ongevalskosten: Kosten voor het verlagen van primaire en secundaire kosten.
Doel is om de optelsom van deze kosten tot een minimum te reduceren.

Schadevergoeding wordt gezien als een middel, niet als een doel, om kosten van ongevallen te verlagen.
Compensatie helpt bij het spreiden van schade en het verminderen van consequenties van hoge individuele schade voor de gehele samenleving.

Bij aansprakelijkheid dienen partijen prikkels te ontvangen om zorgvuldig te handelen en toekomstige schade te minimaliseren.
In situaties met lage transactiekosten is het volgens Coase de rol van rechtsregels beperkt; partijen moeten zelf zorgen voor een eerlijke uitkomst door onderhandelingen.
Juridische regels moeten kiezen op basis van effecten op welzijn en niet enkel op basis van rechtvaardigheid.

Er is een sterke basis voor te pleiten voor een combinatie van doelstellingen die niet alleen focust op schadevergoeding maar ook op het verminderen van toekomstige schade via gedragsprikkels en verantwoordelijkheid.