Rest E

Stijl en Gevoelswaarde

  • Stijl en Persoonlijkheid:

    • Je stijl in taalgebruik is een reflectie van je persoonlijkheid.

    • Het beïnvloedt de afstand tot je gesprekspartner.

  • Connotatie:

    • Taal krijgt een gevoelswaarde, een connotatie, die aan woorden kleeft.

    • Connotaties kunnen per taal verschillen en zijn soms lastig te begrijpen voor anderstaligen.

    • Woordenboeken kunnen hierbij helpen.

Oefening: Gevoelswaarde van Woorden

  • Rangschik woorden van meest negatieve naar meest positieve gevoelswaarde.

    1. Honden: mormel - vlooienzak - blaffer - reu - hond - labrador - snuffel - pup - canis - viervoeter

    2. Verzorgingstehuizen: bejaardentehuis - rusthuis - rustoord - home - woonzorgcentrum

    3. Gehandicapten: invalide - mindervalide - andersvalide - gehandicapte - persoon met een handicap - mensen met een beperking - mensen met mogelijkheden

    4. Vrouwen: wijf - vrouw - echtgenote - eega

    5. Politieagenten: flik - politieagent - wetsdienaar

    6. Cipiers: cipier - bewaker - penitentiair beambte

Eufemismen

  • Definitie: Een eufemisme is een verzachtende manier om iets negatiefs minder erg te laten klinken.

  • Voorbeelden:

    • "Slechthorend" in plaats van "doof".

    • "Hond laten inslapen" in plaats van "hond laten doden door de dierenarts".

    • "Woonzorgcentrum" in plaats van "bejaardentehuis".

    • "Mijn neus poederen" om aan te geven dat je naar het toilet gaat.

    • "De liefde bedrijven" voor seks.

    • "Afstand nemen van school" in plaats van "geschorst zijn".

Dysfemismen

  • Definitie: Een dysfemisme is het tegenovergestelde van een eufemisme; het is een vergroving van iets onaangenaams om negatieve gevoelens te benadrukken.

  • Context: Vaak gebruikt in verband met uitwerpselen, ziekte en seksualiteit.

  • Voorbeelden:

    • "Ik heb echt geen hol gedaan voor die schijttaak van die zeikerd van Informatica."

    • "Kanker op met je excuses."

    • "Jullie hebben er echt jullie kloten aan geveegd."

Gevoelswaarde Oefening

  • Oefening om de gevoelswaarde van woorden te herkennen.

Framing

  • Definitie: Framing is het gebruik van specifieke taal om emoties en wereldbeelden te beïnvloeden.

  • Uitleg: Een frame is een verhaal dat bepaalde aspecten van de werkelijkheid benadrukt en andere op de achtergrond plaatst.

  • Relevantie: Bewustzijn van gevoelswaarde helpt bij het herkennen en interpreteren van framing.

Klimaatspijbelaars

  • Voorbeeld: De term "klimaatspijbelaars" werd door media gebruikt om jongeren die demonstreerden voor het klimaat te framen als spijbelaars, waardoor de focus verschoof van hun activisme naar ongeoorloofd schoolverzuim.

Keuzevraag met Argumentatie.

  • Het beantwoorden van vragen met een beargumenteerde keuzen.

Effect van Taalgebruik op Indrukken

  • Een stagiair komt binnen en het eerste wat hij zegt is 'Dag pubers, ga maar zitten.'

  • Wat is jouw indruk van de betreffende leerkracht?

  • Was jouw indruk anders geweest als hij/zij/het 'Dag kindjes, ga maar zitten' had gezegd?

  • Derde poging: 'Dag jongelui, ga maar zitten.'

Debat over Wetgeving.

  • Er is een debat in het parlement aan de gang over de 'anti-abortuswet' of de 'pro-lifewet'.

  • Welke wet zie jij het liefst (niet) uitgewerkt?